Co powoduje uszkodzenie wątroby?

Materiał informacyjnyZaktualizowano 
Wątroba jest jednym z największych narządów naszego organizmu, a jej masa wynosi około 1,5 kilograma. Zlokalizowana w prawej części jamy brzusznej, bierze udział m.in. w procesach odtruwania naszego organizmu. Warto więc dbać o jej kondycję, gdyż choroby wątroby niosą za sobą nie tylko złe samopoczucie, ale także wiele poważnych powikłań.

Za co odpowiada wątroba i co wywołuje uszkodzenie wątroby?

Wątroba to nie tylko jeden z największych narządów w ludzkim ciele, ale również największy gruczoł trawienny składający się z tysięcy pojedynczych hepatocytów. Jej głównym zadaniem jest udział w przekształcaniu pokarmu w proste składniki przyswajane przez nasz organizm. Ponadto odpowiada ona za usuwanie substancji toksycznych z naszego organizmu. Dotyczy to nie tylko tych, które trafiają do naszego ciała ze środowiska zewnętrznego, np. wraz z pokarmem, ale również szkodliwych ubocznych produktów przemiany materii. Warto ponadto pamiętać o tym, że wątroba stanowi potężny magazyn niezbędnych dla prawidłowej pracy naszego ciała składników odżywczych i witamin, tj. glikogen, tłuszcze, żelazo, witaminy A, D, E i K. Kolejną ważną funkcją wątroby jest udział w procesach syntezy żółci, triglicerydów, cholesterolu, fibrynogenu, albuminy oraz czynników krzepnięcia krwi.

Ze względu na niezwykle ważną rolę, jaką wątroba odgrywa w naszym organizmie, wykazuje ona silne właściwości regeneracyjne. Dzięki temu nawet utrata 2/3 wątroby nie powoduje trwałych zaburzeń metabolicznych, a sam narząd jest w stanie odtworzyć się w całości.

Jeżeli odpowiednio zadbamy o wątrobę i będziemy unikać używek, nasza wątroba powinna pracować bez zarzutu. W dzisiejszych czasach jednak niekorzystnie działa na nią wiele szkodliwych czynników, w tym przede wszystkim:

  • Palenie papierosów;
  • Spożywanie dużej ilości alkoholu – alkoholowe uszkodzenie wątroby to jedna z najczęstszych chorób wątroby. Alkohol powoduje niedotlenienie hepatocytów wewnątrz zrazika, co przekłada się na niewydolność całego narządu. Stymuluje również dodatkowo syntezę kolagenu przez komórki gwiaździste wątroby, co przy braku leczenia z czasem prowadzi do jej zwłóknienia;
  • Tłusta, bogata w wysoko przetworzone produkty dieta, składająca się z pojedynczych, dużych posiłków zamiast kilku mniejszych – może wywoływać zapalenie lub stłuszczenie wątroby;
  • Leki tj. środki hormonalne, tetracykliny czy popularne NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne np. ibuprofen);
  • Substancje trujące np. metale ciężkie czy toksyny zawarte w grzybach;
  • Patogenne drobnoustroje, w tym przede wszystkim wirusy, np. WZW typu A, B lub C – wywołują przewlekłe zapalenie wątroby
  • Nadmierne obciążenie wątroby w połączeniu z wyżej wymienionymi czynnikami może prowadzić do nieodwracalnych zmian w hepatocytach, a w efekcie do trwałej niewydolności tego kluczowego dla naszego organizmu narządu. Często towarzyszy jej zapalenie wątroby.

Zapalenie wątroby – objawy

Schorzenia wątroby mogą przybierać różne postacie, jednak zawsze towarzyszy im stan zapalny. Najbardziej dotkliwe i paradoksalnie najczęściej występujące są:

-Zapalenie wątroby typu alkoholowego – w jego przebiegu obserwuje się silny ból w podbrzuszu, często mylnie określany jak ból wątroby po alkoholu, wymioty, biegunki, podwyższoną temperaturę oraz utratę masy ciała, a w zaawansowanym stadium żółtaczkę i uporczywe swędzenie całej powierzchni skóry. Trwałe odstawienie alkoholu umożliwia cofnięcie się stanu zapalnego.
-Wirusowe zapalenie wątroby – spowodowane jest zakażeniem wirusem wątroby typu A, B lub C i objawia się podobnie jak zwykłe infekcje wirusowe, czyli gorączką, bólem mięśni i ogólnym osłabieniem. Często dochodzi do tego utrata apetytu oraz jaśniejszy niż zwykle stolec. Z czasem dochodzi do tego żółtaczka, nudności i wymioty, które stanowią potwierdzenie zaawansowanego uszkodzenia wątroby. W zależności od stopnia zaawansowania choroby i wirusa wywołującego objawy stosuje się leczenie farmakologiczne lub objawowe.

-Stłuszczenie wątroby – w jego przebiegu obserwuje się charakterystyczne nacieki kropelek tłuszczu w hepatocytach, co prowadzi do ich rozdęcia i ogólnego obrzęku tego narządu. Zaburzona zostaje również praca wątroby, co widoczne jest w wynikach badań laboratoryjnych. Widocznych objawów, oprócz ogólnego zmęczenia i bolesności po spożyciu tłustych pokarmów czy alkoholu praktycznie brak. W przypadku alkoholowego stłuszczenia wątroby abstynencja umożliwia regenerację wątroby i przywrócenie jej prawidłowego funkcjonowania.

-Marskość wątroby – określana również jako silne zwłóknienie hepatocytów, co z czasem prowadzi do ich obumierania. Jeżeli chodzi o marskość wątroby, objawy charakterystyczne to częste stany podgorączkowe, naprzemienne biegunki i zaparcia, nudności i wymioty, przewlekłe zmęczenie, a także zmiany w badaniach laboratoryjnych, w tym m.in. spadek poziomu leukocytów.

-Polekowe uszkodzenie wątroby – w tym przypadku objawy mogą być zróżnicowane, w zależności od rodzaju i ilości zażytych leków. Zazwyczaj jednak pojawiają się nudności i wymioty, zawroty głowy, gorączka, omamy i ogólne osłabienie. Przedawkowanie niektórych leków może nie tylko uszkadzać wątrobę, ale również inne kluczowe dla naszego organizmu narządy, dlatego należy je brać wyłącznie wtedy kiedy to konieczne i w dawkach zgodnych z zaleceniami lekarza lub farmaceuty.

Jak chronić wątrobę?

Zgodnie z przysłowiem mówiącym, że „lepiej zapobiegać niż leczyć”, warto odpowiednio dbać o swoją wątrobę każdego dnia. W tym celu jak już zostało wspomniane warto zrezygnować z alkoholu i innego rodzaju używek, np. papierosów, a także zadbać o zdrowy styl życia i odpowiednią dietę. Oto kilka zasad, których warto przestrzegać:

  • Pij duże ilości płynów, przyspiesza to bowiem usuwanie toksyn z organizmu;
  • Nie przejadaj się – duże posiłki nadmiernie obciążają wątrobę, dlatego lepiej jeść częściej ale mniejsze porcje;
  • Zrezygnuj z tłustych i smażonych potraw, które stanowią spore wyzwanie trawienne dla wątroby;
  • Ogranicz słodycze i inne rodzaje żywności wysoko przetworzonej. Produktami ubocznymi ich trawienia są bowiem liczne toksyny, które następnie gromadzą się we wnętrzu wątroby;
  • Zadbaj o to, aby w Twojej diecie było dużo owoców i warzyw, w tym szpinaku, buraków czy brokuły, które stymulują hepatocyty do regeneracji;
  • Wybieraj zdrowe tłuszcze z dużą ilością nienasyconych kwasów tłuszczowych, tj. oliwa z oliwek czy olej lniany.

Jakie leki na wątrobę warto stosować?

Tak naprawdę zależy to od przyczyny źródłowej odczuwanych dolegliwości. Inaczej bowiem będzie wyglądał schemat leczenia np. w alkoholowym zapaleniu wątroby, a inaczej w tym wywołanym przez wirusy czy leki. Bez względu na przyczynę dolegliwości, nawet przy niewielkim odczuwanym dyskomforcie warto stosować suplementację wspomagającą pracę jaką wykonuje wątroba. Leki w tym przypadku są dostępne bez recepty, jednak skutecznie wspierają naturalne procesy regeneracyjne tego narządu. W aptekach znajdziemy wiele różnych leków na wątrobę, jednak które z nich są naprawdę warte uwagi? Przede wszystkim te, które zawierają składniki o udowodnionym naukowo działaniu leczniczym. Zaliczają się do nic m.in.:

  • Fosfolipidy – tworzące błony komórkowe hepatocytów, ich suplementacja umożliwia regenerację uszkodzonych komórek wątrobowych. Fosfatydylocholina, jeden z ważniejszych fosfolipidów, odpowiada także za przekazywanie sygnałów w komórkach wątrobowych, a jej brak oznacza dla nich śmierć;
  • Cholina – wchodząca w skład fosfolipidów, dodatkowo zmniejsza ilość tłuszczu magazynowanego w wątrobie,
  • Witaminy z grupy B oraz witamina E;
  • L-asparaginian L-ornityny – regenerujący uszkodzone komórki wątroby;
  • Wyciągi ziołowe m.in. z ostrokrzewu paragwajskiego, korzenia cykorii, ziela karczocha czy ostropestu plamistego.

Jeżeli chodzi o leki na wątrobę, jednym z preparatów zawierających wyjątkowo dużą dawkę fosfolipidów jest Essentiale. W zależności od wersji, w jednej kapsułce znajdziemy 300 lub nawet 600 mg fosfolipidów pochodzących z nasion soi. Pozwala to bez problemu zaspokoić dzienne zapotrzebowanie na fosfolipidy, które wynosi minimum 1800 mg/dobę. Ze względu na fakt, iż zawierają one przede wszystkim fosfatydylocholinę, która stanowi ponad 40% błon komórkowych hepatocytów, określane są one mianem fosfolipidów niezbędnych. Naturalne fosfolipidy sojowe charakteryzują się bardzo dobrą biodostępnością. Dzięki temu możliwe jest przywrócenie prawidłowej struktury ich błon komórkowych i uruchomienie procesu podziału i odbudowy uszkodzonej przez czynniki zewnętrzne wątroby. Co ważne nie wchodzą one w interakcje z innymi produktami leczniczymi, dzięki czemu ich stosowanie jest całkowicie bezpieczne i nie powoduje skutków ubocznych. Warto również zaznaczyć, że fosfolipidy zmniejszają adhezję płytek krwi i spowalniają procesy włóknienia wątroby. Co więcej, hamują one również procesy miażdżycowe i poprawiają przepływ krwi, a także ułatwiają usuwanie żółci z organizmu, dzięki czemu ich suplementacja ma korzystny wpływ nie tylko na samą wątrobę ale również na inne składowe naszego organizmu.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Źródła:
- Monika Szymańska, Andrzej Prystupa, Agata Koprianiuk-Sowińska, Janusz Schabowski, Jerzy Mosiewicz, Alkoholowa choroba wątroby w praktyce lekarskiej, , „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu” 2011, tom 17, nr 3, s. 148-154.
- https://edraurban.pl/layout_test/book_file/118/patofizjoplogiaDamianov.pdf
- Gundermann K-J, et al. Aktywność niezbędnych fosfolipidów (EPL) pochodzenia sojowego w chorobach wątroby, praca zbiorowa, Pharmacological Reports 2011;63(3):643-659.
- https://www.poradnikzdrowie.pl/diety-i-zywienie/diety/watroba-jak-o-nia-dbac-aa-TBe3-dvh6-VyBd.html
- https://www.sw.gov.pl/assets/74/85/60/7f47ba721664a364cd57d0f447bf255bfa055ee7.pdf

polecane: Przeziębienie. Czy domowe sposoby mogą pomóc?

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3