Kiedy Brynica i Przemsza łączyły, czyli jak Zagłębiacy wspierali Ślązaków w czasie powstań ZDJĘCIA Z REKONSTRUKCJI

Prof. dr hab. Dariusz NawrotZaktualizowano 
Rekonstrukcja historyczna na placu Papieskim w Sosnowcu 2019 Maciej Łydek, Mariusz Binkiewicz, Paweł Leśniak
Za nami uroczystości na placu Papieskim z okazji 20. rocznicy pobytu w Sosnowcu Jana Pawła II oraz 100. rocznicy wybuchu powstania śląskiego. Właśnie tę drugą rocznicę w szczególny sposób obchodzą Zagłębiacy, który mocno wspierali wówczas Ślązaków. W niedzielę w Sosnowcu mogliśmy obejrzeć przygotowaną specjalnie na tę okazję rekonstrukcję historyczną. Ale po kolei...

Były takie momenty w historii Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego, kiedy zapominano o różnicach i niechęciach, a pamiętano przede wszystkim o wspólnej Ojczyźnie. Takim wydarzeniem między innymi było pierwsze powstanie śląskie rozpoczęte w połowie sierpnia 1919 r.

Zobacz zdjęcia z rekonstrukcjihistorycznej:

Mieszkający w nadgranicznych Milowicach Wacław Olaszewski w dniach walk notował w swoim dzienniku: „20 sierpnia, dziś w nocy powstańcy zdobywali Laurahütte [Siemianowice Śląskie -DN]. Od nas poszło sporo w pomoc i mieli mieć 4 rannych. Słychać całą noc strzelania, a o 5 z rana bombardowanie. O 9 latał aeroplan niemiecki. Niemcy naciskają”. Słowa te są jeszcze jednym dowodem na pomoc, jakiej Zagłębie Dąbrowskie udzielało Górnoślązakom walczącym o włączenie swojej małej ojczyzny do powstającego państwa polskiego.

Zagłębie zapleczem dla walczących Ślązaków

Od jesieni 1918 r. Zagłębie Dąbrowskie i leżący nad granicą Sosnowiec, stały się naturalnym zapleczem dla działań Górnoślązaków oraz łącznikiem w ich kontaktach z Warszawą. Już w marcu 1919 r. w Sosnowcu ulokowała się ekspozytura Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska. Kiedy zaś władze niemieckie podjęły próbę zapanowania nad sytuacją na Górnym Śląsku i rozpoczęły politykę represji, w maju 1919 r. w Sosnowcu znalazł siedzibę Podkomisariat Naczelnej Rady Ludowej z Bytomia. Szykany niemieckie spowodowały na wiosnę napływ do Zagłębia dużych grup uchodźców z Górnego Śląska. By zorganizować pomoc dla Ślązaków założono w Sosnowcu Komitet Opieki nad Uchodźcami.

Nie przegapcie

Dowództwo w Pałacu Schoena

Kiedy zaś w sierpniu 1919 r. rozpoczęły się walki powstańcze, to już od pierwszych dni toczyły się także przy granicy z Zagłębiem Dąbrowskim, między innymi w Bogucicach i w Dąbrówce Małej. Powstańcy opanowali wówczas Nikiszowiec, Janów, Roździeń i Szopienice. W Mysłowicach w dniach 20-23 sierpnia walczył batalion Ryszarda Mańki, zdobywając część miasta z dworcem i wieżę Bismarcka w tzw. trójkącie trzech cesarzy. To właśnie w tych dniach z Niwki do walki z niemieckim grenzschutzem zgłosili się miejscowi górnicy, którzy bili się razem z powstańcami w Mysłowicach. W Sosnowcu w pałacu Schoena (budynek sądu) ulokowało się nawet Dowództwo Główne POW G. Śl. O pomoc dla Górnego Śląska zabiegał wówczas u polskich władz wojskowych Aleksy Bień, lider PPS w regionie.

Manifestacyjne pogrzeby w Sosnowcu

W Zagłębiu Dąbrowskim mocno przeżywano samotny bój Górnoślązaków o Polskę. Pojawiły się nawet koncepcje utworzenia oddziałów złożonych z Zagłębiaków, które ruszyłyby do walki na Śląsk. Czynnej interwencji domagał się od władz centralnych magistrat Sosnowca. W Warszawie odrzucano podobne pomysły, ale do walki poszły indywidualne osoby. Kiedy polegli w walkach, urządzano im w Sosnowcu manifestacyjne pogrzeby, jak uczniowi Edwardowi Stacherskiemu i powstańcowi styczniowemu Aleksandrowi Kozłowskiemu. Chciano też w ten sposób wymusić zmianę polityki w stolicy. Właśnie o udziale tych ochotników w walkach na Górnym Śląsku mówią przytoczone wyżej słowa Wacława Olaszewskiego. W Zagłębiu Dąbrowskim nie zapominamy dzisiaj o zaangażowaniu naszych przodków w walkę Górnoślązaków.

Zobaczcie koniecznie

Marsz dla Życia w Rybniku

Słynna Gabi Gold w studiu Dziennika Zachodniego

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 2

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
z
zak1953

Wychodzi na to, iż Zagłębiacy stali się pierwowzorem dla rosyjskich "zielonych ludzików". Odrodzone państwo polskie zagrało na destabilizację zachodniego sąsiada i przejęcie maksymalnie wielkiej części górnośląskiego przemysłu ciężkiego. Przy współudziale władz francuskich, mimo negatywnego wyniku plebiscytu z marca 1921 roku Polacy zza Brynicy doprowadzili do zagarnięcia prawie 60% tego, do czego powstania, nie przyłożyli ręki, ani nie wyłożyli grosza.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3