Między dramatem a kabaretem. Dwie teatralne prawdy o dzisiejszej Polsce

Henryka Wach-Malicka
Kariera Romualda S.
Kariera Romualda S. Maciej Stobierski
Dodaj komentarz:
Udostępnij:
Teatr Zagłębia w Sosnowcu rozpoczął sezon dwiema bardzo interesującymi premierami. Dzieli je niemal wszystko - narracja, nastrój, temperatura emocji i forma. Łączy - zachęta do dyskusji i oryginalność inscenizacji.

W Teatrze Zagłębia nie zamykają się w sprawdzonym kręgu tematycznym. Po serii opowieści z historią miasta w tle, na afisz wchodzą pozycje, mocno osadzone we współczesności

Romuald - król internautów

Tytuł sztuki Jana Czaplińskiego - „Kariera Romualda S.” , w oczywisty sposób nawiązuje do „Kariery Nikodema Dyzmy”. Rzecz jest jednak bardziej przewrotna, niż się wydaje. Bo choć punkt dojścia obydwu bohaterów jest identyczny (szczyty władzy) to Czapliński konsekwentnie odwraca fabularną kliszę powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza. Nikodem osiąga sukces, dzięki brawurze, urokowi osobistemu i talentom krasomówczym. Romuald S. (dokładniej: Szach) jest natomiast jego negatywem - milczący ponurak, marzący tylko o tym, żeby się wszyscy odczepili, a naród wyłączył telewizory i przestał słuchać lejącego się z ekranu bełkotu.

Najważniejsza różnica tkwi w początkach ich zwycięstwa. Nikodema wynoszą elity. Szacha - siła niezadowolonych, uosobiona w spektaklu Teatru Zagłębia przez Chór Internautów. Anonimowych, zamaskowanych, wściekłych na polityczną rzeczywistość i niebywale skutecznych. Ich postawę charakteryzuje podtytuł spektaklu: „ile jeszcze decybeli wytrzymasz, zanim nie wytrzymasz”. Oni właśnie zaczynają nie wytrzymywać… No i jeszcze jedno - Dyzma w końcu zostaje zdemaskowany, Szach „być może”. Przestawienie urywa się w momencie, gdy nabiera on złowrogiej pewności siebie, a triumf umacnia szantażem.

Spektakl w reżyserii Piotra Ratajczaka to trochę kabaret, a trochę telewizyjne show. Romuald S. jest zresztą telewizyjnym prezenterem, który doznał załamania nerwowego w czasie kolejnej, idiotycznej debaty. Doprowadzony do granic wytrzymałości krzyczy w studiu: „Cisza! I wypierdalać”. Słowa idą w świat, padają na grunt społecznego niezadowolenia, a rękach cwanej „dziennikarki niezależnej” przeradzają się w nośne hasło wyborcze.

Rezyser obficie korzysta z naszych medialnych przyzwyczajeń, co rusz inkrustując nimi zwarty i dowcipny spektakl. Cytaty z popkultury nie są jednak inscenizacyjnym ozdobnikiem, lecz istotnym elementem przedstawianego świata. Mocno przylegającym do rzeczywistości . W realu też coraz częściej, poddajemy się przecież dyktaturze nieprawdziwych obrazków, wykreowanych przez wyrachowanych pijarowców. Niepotrzebnie natomiast, moim zdaniem, reżyser włączył do spektaklu gorące (sprzed kilku dni) cytaty z niemądrych wypowiedzi polskich polityków. Taka nadgorliwość spłaszcza uniwersalizm sztuki, a nawet przeczy jej tezie, bo wygląda jak zagranie… pijarowskie. Na szczęście to tylko sekundowe potknięcia.
Przedstawienie - mimo lekkiej formy - jest przemyślane, zaleca się pomysłowymi sytuacjami i dobrym tempem. To też kolejny spektakl Teatru Zagłębia, w którym każdy z aktorów pracuje na rzecz całości, co wzmacnia role pierwszoplanowe: Grzegorza Kwasa - politycznego kameleona Romualda S. i Edyty Ostojak - dziennikarki Sandry,

Powiedzieć, że mamy w Teatrze Zagłębia spektakl gorzki, byłoby przesadą. Prawdą jest jednak, że w krzywym, scenicznym zwierciadle, wszyscy razem jakoś słodko nie wyglądamy...

Rozsądek kontra wiara

W kompletnie odmiennym teatralnym kosmosie sytuuje się inscenizacja „Sali Królestwa” Tomasza Śpiewaka, w reżyserii autora. Dziwny spektakl, irytujący celebracją poszczególnych odsłon, a jednak zapadający w pamięć. Być może dlatego, że finałowy monolog Doroty Ignatjew to po prostu kreacja, która niweluje zastrzeżenia do całego tekstu. Napisanego ze szczerą gorliwością, choć nie zawsze doskonałego w konstrukcji .

Uważam to przestawienie za ważne z kilku powodów. Wprowadza ono widzów w świat świadków Jehowy; prawie wszystkim znany, zwykle oglądany jednak przez pryzmat powierzchownych spotkań z wyznawcami . Co ważne, na scenie Teatru Zagłębia nie jest to spotkanie z cyklu „zajrzymy im za kulisy, bo są tacy egzotyczni”, lecz próba w miarę obiektywnego portretu ludzi, wierzących inaczej niż znacząca część społeczeństwa. A potem dyskusji z ich przekonaniami. I próba wzajemnego przekonywania się co do różnych kwestii; przede wszystkim polemika z zakazem przetaczania krwi innych ludzi, chorym członkom wspólnoty.

Dlatego tak kapitalne znaczenie ma finałowy Doroty Ignatjew, w roli Lekarki, stającej przed dylematem: przysięga ratowania życia za wszelką cenę czy uznanie cudzych poglądów religijnych. Monolog, w którym po kilku minutach właściwie nie słuchamy już aktorki, tylko rzeczywistej kobiety, rozpaczliwie szukającej argumentów dla uzyskania zgody na transfuzję dla umierającej pacjentki. Jest w nim wszystko: bunt, wściekłość, współczucie, rozpacz. Nie ma tylko jednego - płytkiej egzaltacji, która stępiłaby ostrość pytania o sens jej walki. Przejmujące!


*Policjanci z Częstochowy skasowali film, na którym biją chłopaka. Ale jest drugi ZOBACZ?
*Wielki powrót Kamila Durczoka. Dawny szef Faktów TVN zadebiutował w nowej roli
*Loteria paragonowa: Jak się zarejestrować? Kiedy losowanie nagród?
*Rolnik szuka żony. Co wydarzy się w odcinku 7?

Wideo

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

K
Katarzyna
Być może nie jestem obiektywna, bo od kilku lat należę do grona wielbicieli Teatru Zagłębia, ale tego zespołu po prostu nie można nie polubić. Obydwa przedstawienia zostały zagrane z pasją. Obydwa są trafnym komentarzem do naszej rzeczywistości, pozostawiającym widzom możliwość indywidualnej odpowiedzi na zadawane trudne pytania. Prowokują do dyskusji, czasem bawią, unikają natrętnego moralizatorstwa. Dla mnie Teatr Zagłębia od kilku lat jest takim artystycznym forum dyskusyjnym, niezasklepiającym się w oderwanej od rzeczywistości "sztuce dla sztuki". Dlaczego Romuald S. jest groźny? Warto obejrzeć to przedstawienie.
Dodaj ogłoszenie