reklama

Niepodległy Śląsk? Teofil Kupka - górnośląski działacz, który sprzeciwił się Korfantemu

Marcin ZasadaZaktualizowano 
Niemiecka propaganda: duch Kupki straszy swoich oprawców
Niemiecka propaganda: duch Kupki straszy swoich oprawców Arc
To jeden z bardziej wstydliwych epizodów burzliwych czasów powstańczych na Śląsku. 20 listopada 1920 r. do domu Teofila Kupki w Bytomiu zapukało dwóch nieznajomych. Szukali pracy. Gdy Kupka zapisywał ich nazwiska, zastrzelili go na oczach dzieci i ciężarnej żony. Tak zginął człowiek nazywany po latach to śląskim bohaterem, to polskim zdrajcą.

Kupka urodził się 22 sierpnia 1885 r. w Marklowicach, był zawiadowcą w kopalni, współpracował krótko z redakcją "Katolika". Wszystko w jego życiu zmieniła decyzja o dołączeniu do Polskiego Komisariatu Plebiscytowego, w którym wiosną 1920 r., na polecenie Wojciecha Korfantego, objął pion organizacyjny. Odpowiadał za działania propagandowe, nadzorował pracę ok. 350 agitatorów, którzy jeździli po śląskich miastach i wsiach, zachęcając do głosowania za przyłączeniem regionu do Polski.

Współpraca z Korfantym zaczęła zgrzytać, bo Kupce przestało się podobać, że za istotne decyzje dotyczące przyszłości Śląska odpowiadają polityczni spadochroniarze z Wielkopolski. Działacz nie planował otwartego konfliktu z wodzem - argumentował mu, że jest jedynym, obok Józefa Rymera (przyszłego wojewody śląskiego) "swojakiem" kierującym akcją plebiscytową. Co prawda, w imieniu śląskich pracowników komisariatu zażądał podwyżki płac, ale chodziło mu o coś znacznie ważniejszego niż pieniądze i wpływy.

Narzekał na lekceważący i powierzchowny stosunek przyjezdnych do tutejszej specyfiki. Gdy Polacy podkpiwali sobie z "ludku śląskiego", Kupka zdecydowanie opowiadał się przeciw wszczy- naniu śląskiego konfliktu, biegnącego jego zdaniem w poprzek polskich i niemieckich podziałów narodowościowych. Obawiał się wojny polsko-niemieckiej, która na Śląsku zostawiłaby spaloną ziemię, zniszczyła przemysł i życie tysięcy ludzi. Był przeciwny polityce odwetowej wobec niemieckiego terroru, co według niego tylko odstraszało od sprawy polskiej mieszkańców o bardziej umiarkowanych poglądach. Wreszcie, przestrzegał przed oddawaniem władzy na autonomicznym w przyszłości Śląsku w ręce wspomnianych wcześniej spadochroniarzy. Później wzywał nawet do aresztowania podżegaczy wojennych na czas plebiscytu.

Brzmi sensownie? Korfanty był innego zdania. Latem 1920 r. wyrzucił Kupkę z PKPleb. Po stronie polskiej zbuntowanego działacza uznano za zdrajcę, a nawet niemieckiego szpiega, który przekazuje wrogim bojówkom tajne informacje o poczynaniach POW. Kupka odgryzał się Korfantemu, zarzucając mu, że pozwolił na panoszenie się "poznańskiej kliki paskarzy, którzy przyjechali tylko po to, by doić górnośląską krowę". Powołał Górnośląski Komitet Plebiscytowy i wbrew ustaleniom z aliantami, optował za głosowaniem na trzecią listę, nie polską, nie niemiecką, a śląską. Jego gaze- tę "Wola Ludu" zdominowały hasła: "Górny Śląsk dla Górnoślązaków", Kupka chciał niepodległego regionu, jak twierdzą niektórzy, odrębnego państwa na kształt dzisiejszej Szwajcarii.
W końcu uznał, że w ówczesnych realiach geopolitycznych to utopia, więc na łamach "Woli Lu-du" nawoływał do dyskusji na temat autonomii, zbadania sytuacji gospodarczej Polski i Niemiec, by Ślązacy głosujący w plebiscycie mogli podjąć świadomą decyzję. Dziennikarze związani z Korfan-tym na postulaty Kupki odpowiedzieli kpinami i dalszymi oskarżeniami o zdradę. Kupka wdał się w prasową pyskówkę, a kontrkampania jego gazety z takimi określeniami, jak "doktorsko-szlachecka jaśnie pańska Polska", nie pozostawiła wątpliwości, po której stronie opowiedział się prowadzony przez niego obóz. W jednym z tekstów przyznawał, że los Ślązaka w państwie pruskim nie był wymarzony, jednak "niesumienne upośledzanie Górnoślą-zaków przez Wszechpolaków przekonuje już dziś, że pod władzą szlachciców będzie o wiele gorzej niż u Prusaków".

Swój ostatni tekst Kupka wydał 20 listopada 1920 r. Apelował do stronników PKPleb., aby poparli zarzuty argumentami. Argumentów nie było - był zamach, tego samego dnia. Ślady morderstwa prowadziły do polskiego komisariatu. Głównym podejrzanym był Henryk Myrcik, ślusarz z Szarleja, który pracował w PKPleb., zaś drugi z zabójców należał do POW.
Niemcy natychmiast wykorzystali śmierć Kupki i na plakatach propagandowych drukowali jego podobiznę, sugerując m.in., że jego ostatnią wolą było pozostawienie Śląska w granicach Niemiec. Na innej ulotce duch zamordowanego straszył swoich polskich oprawców, wśród których można było dojrzeć twarz Korfantego.

Czy Korfanty zlecił zlikwidowanie Kupki? 3 dni przed zabójstwem miał polecić jednemu z pracowników wydanie fotografii renegata osobom, które się po nią zgłoszą. Ale po wszystkim otwarcie skrytykował ten czyn, oskarżając o zamach POW: "Działy się w organizacji rzeczy pożałowania godne (…). Bojówki nie utrzymane w należytej dyscyplinie, wyrządziły nie tylko polityczne szkody, ale hańbiły imię polskie. Przypomnę sprawę Kupki. Wiem, że Niemcy robili jeszcze gorsze rzeczy, dopuszczali się haniebnych zbrodni, ale to nas nie upoważniało do naśladowania ich". 10 lat później sugerował, że z planowaniem mordu powiązany był Michał Grażyński, wojewoda śląski i jeden z liderów POW na Śląsku.

Długie śledztwo, którego finał odbył się przed specjalnym sądem Komisji Międzysojuszniczej, doprowadziło do skazania Myrcika na 3 lata więzienia. Nie spędził w nim ani godziny, winę darowano mu na mocy amnestii.


*Najpiękniejszy Rynek w woj. śląskim jest w... ZOBACZ I ZAGŁOSUJ
*Majówka 2013: Zobacz, jak spędzić wolne dni. DOPISZ SWOJĄ PROPOZYCJĘ
*Matura 2013: Jak przygotować się do matury, jakich pytań się spodziewać, jak znaleźć dobrego korepetytora? ZOBACZ
*Serial Anna German [STRESZCZENIA ODCINKÓW]

Codziennie rano najświeższe informacje z woj. śląskiego prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera

FLESZ: Elektryczne samoloty nadlatują.

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 494

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

S
Slonzok nie polok :)

Wielko szkoda, wiela wyplywo po czasie prawdy jak nos na sila polonizuja i zaklamuja historia i tyla. Slonsk jest tak Polski jak jo chinczyk!!!

M
Molo

Szkoda ze mu sie nie udało i tyla w temacie!!!!

J
Josef 1965

Dobry pomysł !!!!! tylko ciekawe ile by przeżył pomysłodawca. Polacy nie dopuszczą do tego aby ten pomysł ujrzał światło dzienne . W Skoczowie chciano upamiętnić H. Czję został oczerniony i co tylko nie dało się . Jest jeszcze działacz z tamtego okresu Józef Kożdoń z Cieszyna za pomysł wolnego śląska był przez polskie władze TORTUROWANY jakoś tego faktu na Historii brak.

B
Blondi

Już podczas rozbicia dzielnicowego Śląsk się odłączył od Polski, uzależnił od Czech, a te od dynastii Hasburgów, czyli po prostu Niemców. Niemcy nie były zjednoczonym państwem, tylko składały się z wielu małych, jak w 1742 Śląsk przeszedł od Austrii do Prus, to tak jakby z rąk jednego Niemca do rąk drugiego. No i Kazimierz Wielki zrzekł się wiele wcześniej Śląska na wszech czasy. Ale słowa nie dotrzymał.

C
Chris

Jak ci niedobrze to idz do haźla i sie wyżgej a nie rozpowiadaj tego wszem i wobec bo nos nie interesuja twoje gorolskie problemy.

s
silesian observer

Kupka...Korfanty...Blida..i wielu innych....nie ich nie zastrzelili Polacy ..ależ gdzie tam...to był wypafek..nieporozumienie..prowokacja...a jak już braknie argumentów.."położą się rejtanem" i będzie tupanie nogami ..macahnie polskimi fanami..zabełtać., zkrzyczeć...
JEDNYM SŁOWEM WIOCHA.PL

y
ywald

niych ci polok lacha robi w debilu

S
Spidi

chopy co sam wielce opisywać gorol zostanie gorolym a hanys hanysym ino że gorole zasrały nom tyn piykny ślonsk no ale cza by boło toporami to pieroństwo przegonić aby se poszło za ta odra ale po za tym kej by niy ślonsk to gorol by niy mioł ani złomanego koła i by dupioł dali piechty aż by charboły sie rozleciały.

f
feszter

mord na T. Kupce bez wątpienia błl mordem politycznym i zemstą "wszechpolactwa" na człowieku, który późno, ale przejrzał na oczy i rozszyfrował wielkopolsko- korfantowską klikę, POW i polskich agitatorów. Zresztą i sam Korfanty padł w 1939 r. ofiara 'wszechpolctwa", potem tysiące b. powstańców żałowało swojego poparcia dla ich jedynego celu- zgrabienia Ślaska i górnoślaskiego przemysłu dla wszechpolskich panów a nie dobro ludu sląskiego. Wszechpolactwo pod wodzą M. Grażyńskiego vel. Kurzydłó wcale nie kryło się z planami zniszczenia ślaskiej tożsamości, historii i sląskiego języka i całkowitego spolszczenia Ślązaków. Niestety, te dawniejsze wszechpolctwo zyje nadal i jest coraż bardziej bezczelniejsze. Program całkowitej polonizacji G.Ślaska po 1945 obozy, więzienia , wysiedlenie Ślazaków, dyskryminacja dzisiaj wypowiedzi polskich polityków, polskich namiestników na G.Ślasku A. Zawadzkiego, J. Ziętka i następnych, df Sekuły, abp. Skworca i innych hierarchów polskiego kościoła katolickiego morderstwo Przewdzinga, dyskryminacja Ślązaków i ignorowanie ich postulatów dot. swobodnego zrzeszania się, uznania śląskiej narodowości i ślaskiego języka, wpisy wściekłych Polaków i przekabaconych "polsko- patriotycznych" Ślazaków świadczą o tym, że w polityce wszechpolactwa w stosunku do Ślazaków nic sie nie zmieniło.

j
jebaćhadziajów

Trzeba być totalnym gorolem, wulcem albo nieukiem żeby mieszkać na Ślõnsku i fandzolić takie oszklistwa jak "hanys"...

H
Henryk Mościbrodzki

Wielu ubolewa nad losem Teofila Kupki, ale nikt do tej pory nie pomyśl o postawieniu temu śląskiemu działaczowi pomnika!

j
jupijupi

Racja leży po stronie tych, którzy postulują tępienie polactwa niczym wszy. Mój dziadek był powstańcem, ale było mu tego potem do końca życia wstyd. Nazwanie zaś Ślązaka polakiem to najgorsza z możliwych obelg. A jak się gorolom nie podobają próby gospodarzenia Ślązaków na ich własnej ziemi, to co tu jeszcze robią? Mało już nakradli i naniszczyli? Won stąd polska zarazo!

h
hanys

Grupa Wydawnicza Polskapresse wchodzi w skład międzynarodowego koncernu Verlagsgruppe Passau i jest wydawcą 8 dzienników regionalnych (Polska Dziennik Bałtycki, Polska Dziennik Łódzki, Polska Dziennik Zachodni, Polska Gazeta Krakowska, Polska Głos Wielkopolski, Polska Gazeta Wrocławska, Express Ilustrowany, Kurier Lubelski)
To wyjaśnia dlaczego na łamach tej pożal się Boże gazety są artykuły wspierające rasioków i próbujące rozbijać polskość śląska. Nie kupujcie tych gazet, w tym dziennika zachodniego. Za chwilę zdechnie.

S
Sikamandera

Bo wiesz że narzekanie Ci nie pomoże,a wyjechać nie masz dokąd.W Kongresówce też nikt na Ciebie nie czeka.Tam panie też Bidulka panuje.

i
ich

niedobrze sie robi jak sie czyta twoj wpis. trzech wielkich tego swiata zdecydowało ze beuthen bedzie sie nazywał bytom a na urzędzie miasta wisiec bedzie polska flaga. na całą znaną historię gornego slaska naród chciał sie oddzielic od polski - przez autonomie, niepodleglosc czy przylaczenie do Niemiec.
ale ty i inni z ukrainy podlasia czy lublina tego zrozumiec nie moga.
szkoda ze historia sie tak potoczyla, przez to tacy jak ty znawcy kultury i historii moga wypisywac takie wlasnie bzdety. no ale nic nie trwa wiecznie . slask przez wiekszosc czasu nalezał do niemiec a historia lubi sie powtarzac. a ty idz moze narysowac na murze ''walczącą polskę'' a obok swastykę bo na takiego mi wygladasz
schlesier

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3