Poznaj fakty i mity na temat nowotworów kobiecych. Dowiedz się więcej o badaniach profilaktycznych

Materiał powstał we współpracy z marką Bella
Październik to miesiąc profilaktyki zdrowotnej związanej z rakiem piersi. To jednak nie jedyny nowotwór kobiecy, o którym warto pamiętać. Zebraliśmy najbardziej powszechne fakty i mity na ten temat – przekonaj się, co jest prawdą! I nie zapomnij o badaniach profilaktycznych lub kontakcie z lekarzem, gdy dostrzeżesz niepokojące objawy!

Rak piersi

MIT: Jedynym objawem raka piersi jest guz.
Jest to jeden z najczęstszych zauważanych przez kobiety objawów, ale trzeba pamiętać, że wśród nich wymienia się również owrzodzenie skóry, krwiste wycieki z brodawki piersiowej, zgrubienia nie tylko w obrębie samej piersi, ale i w okolicy pachy lub szyi. Groźne jest to, że rak piersi najczęściej nie boli - dlatego bez regularnych badań zauważamy go zbyt późno!

FAKT: Piersi należy badać samodzielnie przynajmniej raz w miesiącu.
Jest to zalecenie dla wszystkich kobiet, niezależnie od wieku. Dodatkowo kobiety do 40 roku życia powinny badać piersi u lekarza co 1-2 lata, kobiety w wieku 40-49 co 1-2 lata powinny dodatkowo wykonywać mammografię, a kobiety po 50 roku życia co roku. Jeśli jednak jesteś w grupie dużego ryzyka – na raka piersi chorował ktoś z twoich najbliższych krewnych – powinnaś badać się częściej, zgodnie z zaleceniami poradni genetycznej.

MIT: Zdrowe piersi podczas samobadania zawsze wyglądają tak samo.
Piersi zmieniają swoją wielkość z powodu wahań hormonów. Przed okresem i w trakcie miesiączki mogą być opuchnięte, nadwrażliwe. W tym czasie nie powinna nas też zdziwić inna konsystencja tkanki pod skórą. Dlatego samobadanie oraz USG czy mammografię najlepiej wykonywać tydzień po okresie.

FAKT: Nie każdy guz piersi jest złośliwy.
Wiele ze zmian w piersiach to np. torbiele czy gruczolakowłókniaki, które nie wymagają leczenia i nie zagrażają zdrowiu oraz życiu kobiety. Nie jesteśmy jednak w stanie same rozpoznać charakteru guza, dlatego, jeśli wyczujemy jakąkolwiek zmianę, powinniśmy skonsultować się z lekarzem.

FAKT: Mammografia nie jest odpowiednim badaniem dla młodych kobiet.
Młoda pierś ma inną strukturę gruczołową, która nie pozwala na wystarczająco dobrą widoczność podczas takiego badania. Zmienia się to, gdy przestajemy miesiączkować – wówczas pierś składa się głównie z tkanki tłuszczowej. Dla młodszych kobiet odpowiednim badaniem jest USG.

MIT: Rak piersi to wyrok śmierci.
Wiele kobiet żyje po skutecznym leczeniu raka piersi! Możliwe jest to przede wszystkim dzięki wczesnym diagnozom – im wcześniej zgłosimy się do lekarza, tym większe mamy szanse na powrót do zdrowia. Warto jednak pamiętać, że nowoczesne terapie, stosowane również w Polsce, pozwalają leczyć nawet zaawansowane stadia raka i dają szansę na przeżycie jeszcze wielu lat.

FAKT: Rak piersi to jedna z głównych przyczyn śmierci wśród kobiet.
Niestety jest to prawda, ponieważ rak piersi jest najczęstszym nowotworem złośliwym wśród kobiet i nadal diagnozuje się go zbyt późno.

MIT: Mastektomia to jedyna skuteczna metoda leczenia raka piersi.
Nie jest to prawdą. Obecnie często operację przeprowadza się dopiero po innym leczeniu, które odpowiednio dobrane do podtypu nowotworu, może znacząco zmniejszyć guza. Dzięki temu późniejsza operacja jest mniej rozległa.

Rak jajnika

MIT: Rak jajnika atakuje wyłącznie starsze kobiety.
Prawdą jest, że chorobę najczęściej diagnozuje się u kobiet powyżej 50. roku życia. Nie oznacza to jednak, że na nowotwór jajnika nie można zachorować wcześniej.

FAKT: Rak jajnika przez długi czas rozwija się bezobjawowo.
We wczesnych stadiach rak jajnika nie daje żadnych charakterystycznych objawów. Gdy jednak w późniejszej fazie rozprzestrzeni się na inne narządy, może wywoływać wzdęcia, poczucie pełności, dolegliwości związane z układem moczowym i powiększenie obwodu pasa. Wiele kobiet niestety błędnie zakłada, że są to np. objawy gastrologiczne i nie zgłasza się z nimi do ginekologa.

FAKT: Kobieta chorująca na raka piersi ma większe ryzyko zachorowania na raka jajnika.
U kobiet, chorujących na raka piersi, dwa razy częściej rozwija się rak jajnika. Większe ryzyko jest jednak w drugą stronę – u kobiet z rakiem jajnika cztery razy częściej (w stosunku do ogółu populacji) występuje również rak piersi.

FAKT: Raka jajnika leczy się poprzez wycięcie zaatakowanego nowotworem narządu.
Operacja wraz z wycięciem zajętych rakiem struktur to jeden z etapów leczenia. Oprócz niej pacjentce podaje się chemioterapię oraz leki, które poprawiają rokowania.

Rak szyjki macicy

FAKT: Cytologia pozwala nie tylko wykryć raka szyjki macicy, ale i zmiany przedrakowe.
To prawda, dlatego tak ważne jest regularne poddawanie się temu badaniu. W Polsce mamy możliwość skorzystania z programu badań przesiewowych, który pozwala nie tylko diagnozować nowotwór na wczesnym etapie, ale i zmiany go poprzedzające. Leczenie w takim przypadku daje duże szanse na pełen powrót do zdrowia. U kobiet, które nie należą do grupy wysokiego ryzyka badania cytologiczne można przeprowadzać co trzy lata, choć lekarze niekiedy rekomendują badanie co roku.

MIT: Cytologia to bolesne badanie.
Badanie cytologiczne jest całkowicie bezbolesne i nieinwazyjne. Przeprowadza się je za pomocą specjalnej szczoteczki, dzięki której lekarz zbiera niewielką ilość komórek z szyjki macicy i jej kanału. Całość zajmuje kilka sekund.

MIT: Rak szyjki macicy jest wyjątkowo zabójczy i nic nie da się z tym zrobić.
Prawdą jest, że wciąż połowa chorych z rakiem szyjki macicy umiera. Zwykle jest to jednak efekt zbyt późno postawionej diagnozy. Dzieje się tak, ponieważ jest to kolejny nowotwór, który w początkowych fazach nie wywołuje żadnych niepokojących objawów, a wiele kobiet w naszym kraju nadal nie korzysta z badań profilaktycznych. To właśnie one pomagają odpowiednio wcześnie wykryć raka i skutecznie go wyleczyć.

MIT: Kobieta, która zachoruje na raka szyjki macicy, na pewno nie będzie mogła już zajść w ciążę.
Nie jest to prawda – leczenie, w tym również operacyjne na wczesnym etapie choroby, daje szanse na zachowanie płodności. Podczas takiej operacji usuwa się szyjkę macicy, przymacicze i węzły chłonne. Nie zakłóca to późniejszego zajścia w ciążę.

FAKT: Raka szyjki macicy wywołuje wirus HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego.
To prawda, choć należy pamiętać, że nie każdy podtyp wirusa HPV jest onkogenny. Jeśli jednak zarazimy się takim, może on doprowadzić do zmian w komórkach szyjki macicy. Cytologia pozwala odpowiednio wcześnie wykryć taki stan, dlatego nosicielki wirusa powinny badać się częściej. Możliwe jest także wykonanie testu na obecność samego wirusa – badanie DNA HPV dodatkowo pozwala określić jego typ, czyli stopień zagrożenia nowotworem.

MIT: Rak szyjki macicy to choroba kobiet, które mają wielu partnerów seksualnych.
Statystyki w żaden sposób tego nie potwierdziły. Prawdą jest, że wirus HPV przenosi się drogą płciową, jednak badania wykazały, że rak szyjki macicy najczęściej diagnozowany jest u kobiet, które od lat mają stałego partnera lub zakończyły dawno współżycie. Może być to związane z wiekiem – wirus w wielu przypadkach uaktywnia się, gdy spada sprawność naszego układu immunologicznego, np. po menopauzie. Wystarczy jednorazowy kontakt z wirusem w latach wcześniejszych… lub zakażony stały partner, u którego wirus może nie wywoływać żadnych objawów (choć doprowadza również do rozwoju raka odbytu czy prącia).

FAKT: Na wirusa HPV można się zaszczepić.
Taka szczepionka zmniejsza ryzyko infekcji o ponad 75 procent, najskuteczniej działa w przypadku dziewczyn, które nie rozpoczęły jeszcze współżycia.

Materiał oryginalny: Poznaj fakty i mity na temat nowotworów kobiecych. Dowiedz się więcej o badaniach profilaktycznych - Strona Kobiet