prof. Szczepański: Górnicy nie przepuścili odpraw. Często brakowało im jednak wiedzy

Marek S. Szczepański
O losy górników, którzy przed laty odeszli z kopalń biorąc odprawy, pytamy prof. Marka Szczepańskiego, socjologa z Uniwersytetu Śląskiego.

Po przedstawieniu rządowego planu naprawczego dla Kompanii Węglowej pojawiły się opinie, że to "kalka" słynnego programu restrukturyzacji górnictwa autorstwa rządu Jerzego Buzka. Też ma pan takie skojarzenia?
Tego się nie da porównywać, to nie ta skala. Wówczas z jednorazowych odpraw skorzystało ok. 29,6 tysiąca górników, teraz mówi się o kilku tysiącach. Choć faktem jest, że jeśli idzie o zaproponowane rozwiązania, pobrzmiewają w tym jakieś echa tamtego górniczego pakietu socjalnego.

STRAJK NA ŚLĄSKU - RELACJA NA ŻYWO: ZDJĘCIA, WIDEO

Który - jak chcą jedni - zakończył się totalną klapą, albo - jak twierdzą inni - pozwolił wielu osobom rozpocząć nowe życie. A jak pan go ocenia?
Jeśli za kryterium przyjąć zapewnienie spokoju społecznego, to tamten program zakończył się sukcesem. Jeśli natomiast idzie o losy samych górników, którzy wzięli wówczas odprawy, to z moich badań wynika, że sprawa jest niejednoznaczna.

Bo je przejedli? Czy to raczej taki medialny mit?
Odchodzący wtedy z kopalń górnicy to nie byli żadni utracjusze. Tacy "desperados", którzy faktycznie przepuścili odprawy na zabawę, stanowili naprawdę znikomą garstkę. Wielu natomiast pozwracało stare długi, wykupiło mieszkania, pozakładało lokaty. Mniej więcej 40 procent okazało się typem "bankowca", czyli starało się te pieniądze jakoś zainwestować. Podobny odsetek wykorzystywał odprawę konsumpcyjnie, przy czym w tej kategorii mieszczą się też ci wykupujący mieszkania czy spłacający długi. Wielu miało już upatrzone inne zajęcia, a te odprawy były tylko dodatkowym bonusem i argumentem na rzecz opuszczenia kopalni, aczkolwiek faktem jest także, że około 20 procent nie poradziło sobie w nowej rzeczywistości i oni potrzebowali później wsparcia.

A jak wielu otwarło własne biznesy? Bo idea miała być taka, że dzięki tym pieniądzom górnicy zamienią się w przedsiębiorców?
I to akurat okazało się porażką. Zaledwie co dziesiąta osoba zdecydowała się założyć własny biznes. Co gorsza, bardzo mało było takich, którzy postanowili działać wspólnie, a przecież sumując np. kilka odpraw daliby swojej firmie już na starcie znacznie większe możliwości. Później przyznawali, że brakowało im jednak wiedzy i wzajemnego zaufania. Dlatego warto teraz nie popełnić tamtych starych błędów. Odchodzącym z kopalń górnikom trzeba zaproponować nie tylko pieniądze, ale także pomoc prawną na wypadek, gdyby chcieli zakładać własne firmy.

Rozmawiał: Michał Wroński

Wzrasta sprzedaż "małpek" ale kosztem dużych formatów

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 8

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

M
Max

A uczyć się w Polsce nikt nikomu nie zabraniał.

s
sztajger

A za g***** na uczelnię techniczną .

i
imc

Czy ,,,,KRACH,,,,powoduje sie sam.

Czy powoduja go ,,,Rzadzacy,, wszelkiej Masci.

Uwazam ze GORNIK ,BERGMON,,,HAJER tego nigdy nie robil i nie robi.

KRACHY i w konsekwencji Wojny tworza sie nie same.

NAWIEDZENI poprawiacze tez sie nie RODZA,,,tylko cos ich ,,,tworzy,,,,

i
imc

I jest nie ,,,,przekazywalna,,,

Jeden za drugiego nie moze sie spazyc

j
jan 43

profesorskie dajcie mu 20000 zł i kopa z uczelni jaki będzie wtedy mądry za 20000 tysiecy to może zrobić sobie pogrzeb

Ś
Ślązaczka

....bez samochodu w kopalnianym mieszkaniu??? !!!!! Co za beszczelność , bezsens ,głupota rodem z Warszawy ....na dodatek byli to górnicy ,czyli pracownicy z zasadniczym wykształceniem . którzy życie przeżyli pod ziemią...... Tymczasem z dnia na dzień wyjechali spod tej ziemi dostali odprawę w wysokości - jednej wypłaty posła polskiego- do ręki .... i co dalej "mądrzy pany z Warszawy ",co waszym zdaniem miał z tym "gównem" zrobić !!! ....

:)

O, jajogłowy ekspert "od wszystkiego"!

G
Gość

minęło trochę czasu w warunkach wolnego polskiego kapitalizmu, systemu potencjalnego dobrobytu.
ktokolwiek próbował ten wie, że w polskim otoczeniu gospodarczym i obowiązkowej horendalnej jednokierunkowej daninie na rzecz państwa, które w zamian nie spełnia jakiejkolwiek funkcji pomocniczej, niezwykle trudno przejść na samoutrzymanie (samodzielną działalność gospodarczą). Roczna europejska pomoc kończy się niewiarygodnie szybko i pozostaje szara (niezwykle szara) konkurencyjna rzeczywistość. Jak się ma trochę szczęścia, to przy 12 godzinnym dniu pracy można jako tako samego siebie utrzymać.
No tak, można zgłosić rewelacyjny patent, zająć się produkcją, stać się potentatem i być bardzo, bardzo bogatym. Ale takich bajek, szczególnie z ust "przedsiębiorczych polityków, doradców i rządowych fachowców" nasłuchali się wszyscy już dosyć i czas na realia.
A realia są takie:
Jaką samodzielną działalność może prowadzić górnik, który przez kilkadziesiąt lat zajmował się tylko wydobywaniem węgla?
Proste: BIEDAszyby.
I wracamy do roku 1921go.
Koło poskiej nędzy się zamyka.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3