18+

Treść tylko dla pełnoletnich

Kolejna strona może zawierać treści nieodpowiednie dla osób niepełnoletnich. Jeśli chcesz do niej dotrzeć, wybierz niżej odpowiedni przycisk!

Profesor prawa Walerian Pańko, prezes NIK zginął tragicznie 22 lata temu [ZDJĘCIA]

Teresa Semik
Archiwum Uniwersytetu Śląskiego
Udostępnij:
Zawodowo związany z Uniwersytetem Śląskim, społecznie – był doradcą NSZZ "Solidarność" Rolników Indywidualnych, współautorem porozumień rzeszowsko-ustrzyckich z 1981 roku. Na drodze z Warszawy do Katowic, 7 października 1991 roku, w jego służbowe auto uderzył jadący z naprzeciwka samochód. Ta śmierć już zawsze będzie wiązana z wykryciem afery FOZZ

Wypadek przeżył kierowca prof. Pańki. Jednak w stosunkowo krótkim czasie nie żyli dwaj policjanci, którzy jako pierwsi dotarli na miejsce wypadku. Utonęli. Zmarli też dwaj pracownicy NIK-u zaangażowani w wykrycie największej afery III RP –nieprawidłowości związanych z handlowaniem polskim długiem. Pieniądze z Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego trafiały na prywatne konta.

– Jako prawnik nie mogę lekceważyć dowodów, jakie zebrano w tej sprawie, a z których wynika, że doszło do tragicznego wypadku. Serce podpowiada mi jednak, że to nie był przypadek, że mogło być inaczej – mówi prof. Czesław Martysz z Uniwersytetu Śląskiego, z tego samego Wydziału Prawa i Administracji.

Profesor Walerian Pańko był zawsze niezależny i wymykający się spod wszelkich schematów. Zarażał wszystkich swoim entuzjazmem i pasją działania.

– Skromny i uczynny, lubiany przed studentów. Nigdy się przed nimi nie wywyższał – dodaje prof. Martysz. – Wiele mu zawdzięczam, bo namówił mnie do pracy na rzecz Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej, której był współzałożycielem i stał na czele jej katowickiego ośrodka. Uważał, że Fundacja ma do spełnienia bardzo ważną misję w budowaniu demokracji lokalnej. Mało kto dziś pamięta, że to właśnie Profesor Pańko był posłem sprawozdawcą ustawy samorządowej.

Wybitny znawca prawa rolnego i nauczyciel akademicki, ale także społecznik i polityk. Studenci prawa UŚ pamiętają, jak stanął po ich stronie, gdy w 1976 roku domagali się niższych cen za podręczniki i zaprotestowali przeciwko ubożeniu. Gdy wybuchnął Sierpień 1980 roku, Profesor Pańka jako jeden z pierwszych naukowców UŚ włączył się aktywnie w nurt tych wydarzeń. Uczestniczył w pracach legislacyjnych, jako członek Społecznej Rady Legislacyjnej NSZZ „Solidarność”. Został ekspertem „Solidarności” w długotrwałych okupacyjnych strajkach chłopskich w Ustrzykach Dolnych i Rzeszowie. Był współautorem tekstu porozumień ustrzycko-rzeszowskich podpisanych z rządem w lutym 1981 roku. W stanie wojennym internowany. To wtedy napisał „Marsz internowanych”, w którym pojawiły się krzepiące słowa: „Wrócimy silniejsi, a z nami ta myśl, że Polska tak łatwo nie zginie”.

Trudno go było złamać, choć bezpieka wcale go nie oszczędzała, także po zwolnieniu z odosobnienia. Bo też Walerian Pańsko nie wycofał się z działalności opozycyjnej. Płacił za to karierą naukową – brakiem awansów, zablokowaniem na jakiś czas naukowych kontaktów zagranicznych.

Służba Bezpieczeństwa zarejestrowała Profesora Pańkę pod kryptonimem „Doradca”. W jednej ze służbowych notatek zapisano: „Na terenie Uniwersytetu Śląskiego zorganizowano dwa punkty konsultacyjne dla byłych działaczy NSZZ „Solidarność” i osób internowanych. Jeden z nich mieści się w gabinecie doc. Waleriana Pańko. W skład doradców wchodzą m.in. prof. Jończyk z Wrocławia, doc. Pańko oraz prof. Stelmachowski z Warszawy”.

Został posłem Sejmu kontraktowego, przewodniczył sejmowej Komisji Samorządu Terytorialnego. Eugeniusz Karasiński, działacz „Solidarności” z Zagłębia pamięta Go właśnie z tamtej kampanii wyborczej 1989 roku.

– Spotkałem Profesora na posiedzeniu Unii Komitetów Obywatelskich w Katowicach – przypomina Karasiński. – Był rzeczowy, życzliwy, kompetentny.

Gdy w maju 1991 roku Sejm kontraktowy wybierał pierwszego w wolnej Polsce prezesa NIK, za Walerianem Pańką opowiedziała się także lewica. Sprawował tę funkcję zaledwie kilka miesięcy. To wtedy Michał Falzmann z NIK wykrył podczas kontroli Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego, że pieniądze na spłatę polskich zobowiązań trafiały m.in. na konta zagraniczne prywatnych osób oraz były wykorzystywane w polityce. Szacowano, że w wyniku tych działań Polska straciła około 334 mln zł. W proceder nielegalnego skupowania polskiego długu zamieszane były służby specjalne. Stąd tyle podejrzeń, że ta śmierć nie była przypadkowa.

Profesor Walerian Pańko jechał na wykład z Warszawy do Katowic, gdy w jego służbową lancię uderzyło jadące z naprzeciwka BMW. Eugeniusz Karasiński mówi, że nie wierzy w ten przypadek. Komisja Zakładowa NSZZ „Solidarność” Uniwersytetu Śląskiego wielokrotnie pisała do Prokuratury Generalnej domagając się wyjaśnienia okoliczności wypadku Profesora, ale w odpowiedzi zawsze było to sami – nie da się tej tragedii bardziej wyjaśnić.

Walerian Pańko zginął tak, jak żył – zawsze na służbie, zawsze w drodze.

Najlepsi absolwenci Wydziału Prawa i Administracji UŚ. wyróżniani są doroczną Nagrodą im. Profesora Waleriana Pańki.



*DŁUGOTERMINOWA PROGNOZA POGODY NA PAŹDZIERNIK 2013
*KULTOWA DZIELNICA: Wybierz swoją dzielnicę i zagłosuj w plebiscycie
*Najpiękniejsze Polki w Kalendarzu Charytatywnym 2014 [ODWAŻNE ZDJĘCIA]
*Najlepsze przepisy na pyszne dania GOTUJ Z DZIENNIKIEM ZACHODNIM

Codziennie rano najświeższe informacje z woj. śląskiego prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Dziennik Zachodni
Dodaj ogłoszenie