Saturator jak z PRL-u stanął w Katowicach [ZDJĘCIA + WIDEO]

LOTA, Zdjęcia: Arkadiusz Ławrywianiec
Saturator jak z PRL-u stanął w Katowicach Arkadiusz Ławrywianiec/Dziennik Zachodni
Ma 43 lata. Został odrestaurowany i po wieloletniej przerwie wraca na ulice Katowic. Jest jednym z trzech sprawnych egzemplarzy w kraju. Oryginalny saturator, znany z archiwalnych zdjęć z miasta, stanął na placu Szewczyka przy Galerii Katowickiej. Od środy w centrum stolicy Górnego Śląska można spróbować lekko gazowanych napoi, przygotowanych według starych receptur. Napój kosztuje 2,5 zł. Do wody dodawany jest sok malinowy. - Z sokiem był problem, chciałem znaleźć taki, aby kto wypije wodę, mówił, że smakuje, jak przed laty. Udało się - mówi Adam Grabowski, który odrestaurował saturator. Sok to nie jest ręczna robota, to Hortex Premium. - Każdego klienta pytam też, czy zamieszać, czy nie. Jeśli nie, to jest tradycyjnie, kiedyś woda z sokiem mieszana nie była i cała słodycz osiadała na dnie, każdy kolejny łyk napoju był coraz słodszy, aż na samym końcu zostawał bardzo słodki sok. Kto go wypił, zaraz miał ochotę na jeszcze jedną szklankę - opowiada Grabowski.

Działanie saturatorów polega na nasyceniu wody dwutlenkiem węgla. Urządzenia te, najbardziej popularne w czasach PRL-u, jeszcze do późnych lat 80. w dużej skali wykorzystywane były na terenie Katowic. Saturatory stały m.in. obok Teatru Wyspiańskiego, na ulicy Korfantego, przy Spodku, na placu Szewczyka i ulicy 3 Maja. Dzięki inicjatywie ich pasjonata i we współpracy z Galerią Katowicką, jeden z trzech sprawnych w kraju saturatorów, wraca ponownie do centrum miasta.

– To urządzenie to część naszego historycznego dziedzictwa, nieodzownie związane i kojarzone z latami PRL-u. Niegdyś powszechne na ulicach miast saturatory dziś stanowią obiekt nostalgii, westchnień i wspomnień. Jestem socjologiem z wykształcenia i uważam, że ważnym jest ratowanie zabytków i utrzymywanie ich sprawności dla obecnych i przyszłych pokoleń – mówi Adam Grabowski, właściciel i restaurator saturatora.

Na przełomie 2013 i 2014 r. odbudował i przywrócił do funkcjonalności zabytkowy saturator uliczny typ SW-2 z roku 1972 wyprodukowany w Katowickich Zakładach Metalowych „DOMGOS” w Rudzie Śląskiej.

Odrestaurowane i w 100 proc. oryginalne urządzenie miało premierę podczas zeszłorocznej Industriady (coroczne święto i główne wydarzenie promujące Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego) na terenie zabytkowej kopani „Guido”. W tym roku urządzenie pracowało przy Sztolni Królowa Luiza w Zabrzu.

– Pozyskiwane ze sprzedaży środki przeznaczam na finansowanie prac odnowy innych egzemplarzy. Na odbudowę oczekują m.in. trzy różne modele, w tym unikat w skali kraju, model SP-4 z roku 1960 – dodaje Adam Grabowski.

Ambicją pasjonata saturatorów jest ich odrestaurowanie, co pozwoliłoby pokazać ewolucję tych urządzeń i opowiadałyby historię rozwoju techniki dystrybucji wody z wykorzystaniem saturatorów z wodociągów miejskich w okresie od połowy lat 50 do końca lat 80, czyniąc cały projekt unikatowym w skali europejskiej.

Saturator, dla którego przestrzeń na placu Szewczyka udostępniła Galeria Katowicka, będzie atrakcją dla użytkowników centrum miasta w czasie dobrej, leniej pogody. Ceny napojów wynoszą: woda sodowa 2 zł; woda sodowa z sokiem 2,5 zł; lemoniada 8 zł. Dla klientów Galerii Katowickiej przewidziano specjalne promocje.

– Obiecująco wygląda także współpraca z Muzeum Śląskim. Saturator pracował pod wieżą widokową i najprawdopodobniej ten i każdy następny odrestaurowany egzemplarz w okresie jesienno-zimowym będzie dostępny dla zwiedzających jako eksponat muzealny. Sympatycznie też do mojego pomysłu, by w przestrzeń miejską wkomponować odrestaurowane saturatory tak by stały się atrakcją turystyczną, odniósł się Urząd Miasta. Ogromnie cieszy taka perspektywa nowego życia saturatorów w Katowicach – podsumowuje Adam Grabowski.


*Wybieramy Dziewczynę Lata 2015 ZGŁOŚ SIĘ i ZAGŁOSUJ NA KANDYDATKĘ
*Pożar gigantycznej hali w Zawierciu NOWE ZDJĘCIA I WIDEO
*Deep Sound Music Festival 2015 w Ogrodzieńcu MEGAGALERIA ZDJĘCIOWA
*Przepis na leczo SPRAWDZONY I NAJSZYBSZY
*Co z tym prądem? IKEA, Galeria Katowicka, 3 Stawy oszczędzają na świetle, przemysł wyłącza oddziały
*Erotyczna bielizna i gadżety z Zabrza podbijają rynek w Arabii Saudyjskiej

Wideo

Komentarze 17

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

A
Ania

Stanowisko saturator z orzeźwiającą wodą na imprezy i nie tylko:
kreatorzyimprez.pl/atrakcje-dla-dzieci-gastronomia-dla-dzieci/saturator-z-woda-sodowa/

E
Em

Wszystko w temacie

E
Em

Malkontent

b
bubu

Trzeba było sobie opatentować ten pomysł, by nikt ci nie zrobił, biedna pyrko plagiatu. Czy jak ktoś w twoim Poznaniu puści bąka, to wszędzie indziej też będzie to plagiat?

d
dawny

Pamietam te saturatory. Zastepowal on braki plynow chlodzacych w sklepach, jak woda mineralna, soki lub piwo. Wtedy nikt nie zastanawial sie nad higieniczna strona tego urzadzenia. To nie byl temat. Ale dzisiaj? Ludzie sa bardziej swiadomi niz wtedy. Szklanka byla spryskiwana woda z jakiegos pojemnika zainstalowanego w niewidocznym miejscu. Gdyby taka "umyta" szklanke wziazc pod mikroskop??!!
Zastanawialem sie zawsze, gdzie splywa uzyta woda. Do tego samego pojemnika? Czy byl to zamkniety obieg wody? Wtedy nie pilem tego plynu, a dzisiaj nie uczynilbym tego tym bardziej.

E
Emka

urządzenie miało premierę podczas zeszłorocznej Industriady...w tekście napisano! w poznaniu kilka dni temu? no to plagiat chyba w inną stronę!

o
ozartpohl

ten sympatyczny pomysł realizowano kilka dni temu w Poznaniu /wszyscy to widzieli w TVP/
Slazacy wymyślcie coś oryginalnego sami ...nie potraficie ?

k
krzys

JAK TO MOZLIWE ? CZY TO DZIAŁA ? CZY TYLKO JEST NA POKAZ - JEZELI DZIAŁA GDZIE JEST SANEPID !! TO JEST NIE ZGODNE Z PRZEPISAMI

m
max

woda z kranu w tamtych czasach była jak w tych porównując ze źródła

D
Darek

Świetny pomysl na reklamę!

G
Gustel

Woda z Rawy dla Warszawy !!!

x
xseb

ino "musztardówek" nie ma już

F
Francik Posypa

Czamu zaroski taki raban? Dyc za Gierka - jak to zwiesz - pioues gruzliczanka wiela wlazuo - a teroski robisz cyrkus.
A "Zytnio" ejs wtedy tysz piol - nawet w PeWeXie kupowol - choc bola ze zgnitych resztek plus szczurow, kere wlecialy do kadzi, i bouo ok. Teroski to nawet chwolisz co tako dobro, bo narodowo!

G
Gość

skandal napoj w czasach Gierka. Zamiast soku byly wymoczone kolorowe papiery. A moze dzisiaj tez? Wpolsce kontrola srodkow spozywczych nie istnieje.

E
Erwin Grzib

Ceny choby we Warszawie ...

Dodaj ogłoszenie