reklama

Śląscy architekci w sieci. Nowy projekt Biblioteki Śląskiej

Marcin Zasada
Od lewej: Aleksander Franta, Jerzy Gottfried, Henryk B. Buszko, Jan Kozub, Adam Huebner, Marian Kapolka w lipcu  2011 roku pod chorzowskim Kapeluszem autorstwa Henryka B. Buszki
Od lewej: Aleksander Franta, Jerzy Gottfried, Henryk B. Buszko, Jan Kozub, Adam Huebner, Marian Kapolka w lipcu 2011 roku pod chorzowskim Kapeluszem autorstwa Henryka B. Buszki Arkadiusz Gola
Świetny projekt Biblioteki Śląskiej - archiwa architektów będą wkrótce dostępne w internecie. W Katowicach zostanie zrekonstruowana pracownia Henryka Buszki, autora os. Tysiąclecia

Śląska architektura powojenna to nie tylko budynki, fasady i betonowe kielichy. To również fascynujące kulisy pracy projektantów, ich koncepcje, inspiracje i twórcze rozterki. Biblioteka Śląska pracuje nad ocaleniem tego dziedzictwa - efektem tych prac będą monografie ważnych dla regionu architektów, a docelowo również przeniesienie ich archiwów do internetu.

Zadbać o skarby ulotne

- Mamy do czynienia z istotnym świadectwem historii Śląska, o tyle jednak delikatnym, że wiele z tych materiałów ma ulotny charakter. Nasze miasta się zmieniają - dziś na przykład nie ma już śródmieścia Katowic, które projektowano po wojnie - mówi prof. Jan Malicki, dyrektor Biblioteki Śląskiej, pomysłodawca projektu „Twórcy Śląskiej Architektury”. - Zależy nam, by całość dokumentacji, którą uda się zebrać, zgromadzić w jednym miejscu, również po to, by uhonorować wybitnych twórców.

Wbrew pozorom, takowych mieliśmy, również w Polsce Ludowej na światowym poziomie. Co prawda, po latach lekceważenia dorobku powojennego modernizmu (w całym kraju, nie tylko w Katowicach), dzieła takich architektów, jak Jurand Jarecki, Aleksander Franta, Jerzy Gottfried czy zmarli niedawno Henryk Buszko i Marian Skałkowski, zyskują dziś należne im uznanie, tym niemniej rehabilitacji powinno towarzyszyć bliższe poznanie i promocja.

Jedno i drugie zapewnia przedsięwzięcie Biblioteki Śląskiej, w ramach którego udało się w ubiegłym roku zorganizować benefis Buszki oraz Aleksandra Franty. W styczniu przyszłego roku kolejnym bohaterem takiego spotkania będzie Jerzy Gottfried. To dopiero początek interesującego projektu. Jak mówi prof. Malicki, trwają przygotowania, by w Domu Oświatowym BŚ przy ul. Francuskiej w Katowicach wiernie zrekonstruować pracownię architektoniczną Buszki. Będą też kolejne benefisy oraz monografie projektantów już nieżyjących, znaczących dla regionu (listę uhonorowanych w ten sposób twórców publikujemy obok).

- Wielu twórców śląskiej architektury to często ludzie w podeszłym wieku. Mamy jeszcze szansę, by bezpośrednio od nich usłyszeć ich historie, poznać ich wizje, zajrzeć do ich archiwów i zgromadzić dokumentację związaną z ich działalnością - podkreśla dr Aneta Borowik, Wojewódzki Konserwator Zabytków, znawczyni architektury powojennego modernizmu na Śląsku.

Wirtualne muzeum?

Co być może najważniejsze, efektem inicjatywy „Twórcy Śląskiej Architektury” będzie stworzenie swoistego wirtualnego muzeum, w którym zostaną zgromadzone projekty, szkice, zdjęcia i inne artefakty słynnych projektantów (dziś często rozproszone, ukryte w domowych bibliotekach). Wśród nich także niezwykłe niezrealizowane koncepcje, których byli autorami. Również one bywają bezcennymi eksponatami dla dziejów architektury - o tym osobiście staram się przekonywać, tworząc, znany z łamów DZ, cykl „Śląsk, którego nie było”. Jedna wizyta u Juranda Jareckiego czy prof. Jerzego Witeczka, jeden wgląd do ich archiwów, pokazują, jak mało powszechnie wiemy na temat ich naprawdę ciekawej twórczości. A to przecież ludzie, którzy mieli kiedyś kluczowy wpływ na to, jak dziś wyglądają i są zorganizowane nasze miasta. Jest ich więcej. Może w końcu coś więcej się o nich dowiemy.
Twórcy Śląskiej Architektury

„Twórcy Śląskiej Architektury” to, jak podkreśla Biblioteka Śląska, wieloletni projekt badawczo-popularyzatorski mający na celu prezentację i ochronę architektonicznego dziedzictwa kulturowego Górnego Śląska II połowy XX w.

W ramach tego przedsięwzięcia odbywają się benefisy słynnych i ważnych dla regionu projektantów. W ub. roku BŚ gościła Henryka Buszkę oraz Aleksandra Frantę, budowniczych katowickiego os. Tysiąclecia.

W styczniu 2016 r. kolejnym bohaterem tego cyklu będzie Jerzy Gottfried. A po nim również m.in. Jurand Jarecki, Ludmiła Horwath-Gomułowa, Andrzej i Maria Czy-żewscy, Janusz i Bożena Włodar-czykowie, Jerzy Witeczek, Tadeusz Pfuetzner, Stanisław Niemczyk, Oskar Górny i Zbigniew Kołder.

Planowane są także monografie nieżyjących, ważnych dla Śląska architektów.

Te będą dotyczyć twórczości m.in. Zygmunta Majerski, Juliana Du-chowicza, Tadeusza Teodorowicz-Todorowskiego, Zbigniewa Rzepeckiego, Kazimierza Sołtykowskie-go, Marka Leykama, Stanisława Kwaśniewicza, Tadeusza Łobosa, Marka Dziekońskiego, Mariana Śramkiewicza, Tadeusza Gawłowskiego, Mieczysława Króla oraz Kazimierza i Hanny Wejchertów.

Rząd robi poduszkę na ewentualne spowolnienie gospodarcze

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 3

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

D
Dobrze poinformowany

Szanowny Panie Zasada,
Nie odrobił Pan lekcji z historii:
1/ podpis pod zdjęciem wprowadza w błąd - autorem hali "kapelusz jest arch. Jerzy Gottfried.
2/ Pracowni Buszki nigdy nie było. Była i jeszcze jest pracownia H.Buszki i A. Franty
3/ Nie prościej w pracowni tych znanych architektów urządzić "Izbę pamięci" skoro obiekt istnieje.
4/ H. Buszko był Kierownikiem Pracowni a A. Franta był jego zastępcą.

Proszę zbierać materiały i informacje dokładnie i informować rzetelnie bez osobistych interpretacji..

B
Ben

a to zdjęcie to jest z klubu emerytów ?! albo z zeszłego wieku ?

g
gość

Świetny pomysł, oby takich jak najwięcej. Powodzenia w realizacji!

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3