Śląska linia Maginota. Polskie fortyfikacje na Górnym Śląsku

Michał WitasZaktualizowano 
Śląska linia Maginota: 73 lata tamu ważną rolę w obronie zachodniej granicy II RP miały odgrywać fortyfikacje na terenie Górnego Sląska. Obszar Warowny Śląsk (OWŚ) znajdował się w pobliżu granicy polsko-niemieckiej i przecinał obszar Górnego Śląska.

Swoje umocnienia tuż przed wybuchem wojny wybudowali tam również Niemcy. Pamięć o obiektach pielęgnuje piekarskie stowarzyszenie "Pro Fortalicium".

Pierwsze plany budowy warownych obiektów w regionie pojawiły się już na przełomie lat 20. i 30. XX w. Pierwsze schrony bojowe powstały w latach 1933/35 w Dąbrówce Wielkiej i Bobrownikach.

Zadaniem OWŚ była obrona zachodniej granicy II RP, a w szczególności ważnych ośrodków przemysłu na Górnym Śląsku przed agresją ze strony III Rzeszy. Schron dowodzenia znajdował się na Górze Wyzwolenia w Parku Redena w Chorzowie.
Tworzono tzw. punkty oporu, czyli skupiska bunkrów zdolnych do obrony okrężnej tak, aby broniący oddział nie mógł zostać zaskoczony z żadnego kierunku.

Oprócz schronów bojowych wyposażonych w karabiny maszynowe i stanowiska dla artylerii w celu zmylenia przeciwnika powstały także obiekty pozorne i pozorno-bojowe.

Początkowo OWŚ rozciągał się od Przeczyc na północy po Wyry na południu. W 1938 roku obszar ten nazwano Obszarem Warownym "Śląsk". Latem 1939 roku Obszar objął m. in. Częstochowę i Pszczynę. Częstochowa miała być ważnym punktem obrony ze względu na wypełnienie luki pomiędzy armiami "Kraków i "Łódź". W przededniu wojny utworzono Grupę Operacyjną "Śląsk" pod dowództwem gen. Jana "Jagmina" Sadowskiego. Grupa kontrolowała Obszar Warowny "Śląsk".

Ze względu na niemiecką agresję na Czechosłowację, w marcu 1939 r. konieczne stało się zabezpieczenie południowej granicy Polski. To zadanie miały spełniać punkty oporu "Jeleśnia" i "Węgierska Górka". Umocnienia miały powstać też w rejonie Niezdary (powiat tarnogórski) i Mikołowa. Prac jednak nie ukończono.

Wiosną 1939 roku Niemcy rozpoczęli budowę tzw. Pozycji Górnośląskiej. Schrony w rejonie Zbrosławic, Biskupic i Bytomia były odpowiedzią na polskie umocnienia. Stronie niemieckiej bardziej jednak chodziło o "wojnę psychologiczną". Odsunięto na bok cele taktyczno-militarne. W schronach umieszczono jednak dużą ilość broni przeciwpancernej.

Wojna na Górnym Śląsku skończyła się bardzo szybko. Walki ominęły obiekty warowne. 1 września niemiecka 14 armia zaatakowała Górny Śląsk od strony Częstochowy, Rybnika i Bielska - Białej. Obszar Rybnika ze względu na trudne położenie geograficzne miał za zadanie opóźniać natarcie sił niemieckich. Udało się obronić Żory, stoczono bitwę w rejonie Wyr i Gostyni - bitwę wyrską, lecz 2 września Niemcy zajęli Pszczynę.

Armia Kraków walczyła w rejonie fortyfikacji Węgierskiej Górki. Po przegranej bitwie o Pszczynę ostatecznie jednak wycofano Armię Kraków ze Śląska. Na północy regionu polskie oddziały walczyły pod Mokrą, lecz szybko wycofały się z rejonu Kłobucka i Częstochowy.

Działania wojenne powróciły do regionu zimą 1945 roku. Wycofujący się Niemcy starli się z Armią Czerwoną m. in. w Żorach i Raciborzu. Wcześniej, w 1944 r. powstały niemieckie umocnienia w rejonie Mierzęcic, Tarnowskich Gór i Dąbrowy Górniczej - tzw. linia b2. Linia składała się głownie z okopów i małych bunkrów jednoosobowych.

Fortyfikacje śląskie liczą obecnie około 200 schronów o różnej wielkości, wytrzymałości i przeznaczeniu. Obiekty Obszaru Warownego Śląsk nie zostały uznane za zabytki i wpisane do rejestru zabytków. Niektóre z nich w Chorzowie, Mikołowie, Piekarach Śląskich, Wyrach i Węgierskiej Górce zostały włączone przez gminy do ewidencji miejsc pamięci. Prowadzi ją Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach.

W 2001 roku powstało Stowarzyszenie Na Rzecz Zabytków Fortyfikacji "Pro Fortalicium". Celem stowarzyszenia z siedzibą w Piekarach Śląskich jest próba ratowania zabytków polskiej i niemieckiej architektury militarnej oraz zainteresowanie ludzi problematyką fortyfikacji. W remontowanych schronach tworzone są izby muzealne. Stowarzyszenie bierze również udział w corocznej inscenizacji "Bitwy wyrskiej".
Zobacz: Linia Maginota. Fort Schoenenbourg w Alzacji


*Tauron Nowa Muzyka ZNAJDŹ SIĘ NA ZDJĘCIACH
*Beerfest 2012 zakończony ZOBACZ ZDJĘCIA
*KONKURS FOTOLATO 2012: Przyślij zdjęcia, zgarnij nagrody!

Codziennie rano najświeższe informacje z woj. śląskiego prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera

polecane: Flesz - e-papieros zagraża zdrowiu

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 17

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

P
Pszczyna

Więc to duchy zniszczyły te 95 niemieckich czołgów i samochodów pancernych pod Pszczyną
Pewnie też duchy zabiły tych 220 członków Freikorps Ebbinghaus to samo dotyczy tych 175 zabitych z Freikorps der Gewerkschaft Deutscher Arbeiter.

R
Raczej Slascy

Umknęło pańskiej uwadze ze Slaska broniła Go Sląsk czyli armia typowo terytorialna a konkretnie slaska czyli śmjatali aze śe kurzōło, slascy "bohatyrowicze"! :-(

S S man

Jawohl !

Ś
Śmiech

Takiego czegos jak obrony Śląska nie było.Zabrakło tych co poparli materialnie agresję na niemiecki Schlesien w 21 roku,czyli Francuzów oraz polskich guzików których na tym terenie nigdy nie było.Największymi bohaterami polskimi w 39 roku,byli ci co weszli na wieżę spadochronową w Katowicach i nie potrafili z niej zejśc.Byliście - jesteście i będziecie jeszcze długo cieńcy.Raz pod wozem - zawsze pod wozem.

R
Rosenheim

Można miec nadzieje że takie czerwone ścierwo jak ty skurwielu,skręci w najbliższej przyszłości swój niedomyty tłusty kark.D*** wsadzic w cudze pielesze i ślinic się staropolską propagandą.Nie podskakuj bo te zagnieżdzone brunatne duchy wyciągną cię na maszt Gliwickiej radiostacji by sprawdzic czy na takie gówno jak ty dzieła grawitacja ziemska.

---

Szanowny autorze! Na Tarnowskie Góry nacierała niemiecka 68.DP, na obszar przemysłowy nie wchodziły oddziały forteczne lecz Grenzschutz i rezerwowa 239.DP. Natomiast 5. DPanc przekroczyła granicę dwiema kolumnami, a na Pszczynę nacierała od południowego zachodu.

f
fajer

wsiok miastowego nicku żywo . co wstydzisz sie swoich dzikich przodków

G
GLIWICZANIN

tak jak 73 lata temu?
Nawiasem mówiąc, podejrzewam że niejedna z szumowin fotografujących się z hitlerowskimi emblematami w 1939 r., żałowała tych zdjęć w 1945 :)

M
Major

Chwała obrońcom Śląska spod Pszczyny i Wyrów. Wehrmacht nie miał z nimi łatwo!

h
handgranat

mieli dużo.

.

Slazacy maja alfabet steuera

G
Gość
Poćepli ta lińijo "Maginota" i śmjatali aze śe kurzōło, polske "bohatyrowicze"! :-(

I hnet tak zaś śe stańe. :-)
R
Rademacher

Dzis 73 rocznica powrotu zagrabionej w 1921 roku części Schlesien do Mutterland.

G
Gość
Zza kordonu, powstałego w skutek terroru sianego przez Polską Organizację Wojskowa i wynikłej z tego powodu wojny domowej.

Siły nieprzychylne Ślązakom i śląskiej Ziemi (Francja), doprowadziły do sztucznego podziału Górnego Śląska.

Z tą chwilą, ten sztuczny podział zniknął.
.

.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3