Słynna pracownia architektów Katowic, Henryka Buszki i Aleksandra Franty, w przebudowie. MUS Architekci projektują na nowo budynek z PRL

Dorota Niećko
Dorota Niećko
Tak wyglądał budynek na początku marca 2021 r.Zobacz kolejne zdjęcia. Przesuwaj zdjęcia w prawo - naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE Dorota Niećko
To tu słynny duet architektów zaprojektował Kukurydze na Tysiącleciu, piramidy w Ustroniu, Gwiazdy. Projekty powstały w tym niepozornym budynku na Koszutce w Katowicach. Oto Pracownia Projektów Budownictwa Ogólnego, jedyne prywatne biuro architektoniczne w Polsce PRL. Założyli ją w 1958 roku panowie Henryk Buszko i Aleksander Franta. Oczywiście sami wymyślili budynek. W 2021 z ich autorskiej pracowni zostało niewiele, usunięto okna, sylikatową cegłę. Ale - za przebudowę odpowiadają słynni MUS Architekci. Co tu będzie?

To niepozorny obiekt, a jednak wielkiej wagi: to tu słynni architekci Aleksander Franta i Henryk Buszko projektowali ikony Katowic i regionu: Kukurydze z osiedla Tysiąclecia, Gwiazdy, piramidy w Ustroniu. Oto ich własna pracownia na Koszutce: Pracownia Projektów Budownictwa Ogólnego. Jedyna prywatna pracownia w Polsce w PRL. Powstało w niej ponoć 500 projektów, i sama, rzecz jasna, została świetnie zaprojektowana przez lokatorów.

Tak, to też dzieło duetu Buszko & Franta. Przy skrzyżowaniu ulic Misjonarzy Oblatów i Sokolskiej, niemal w cieniu Podkowy, postawili niepozorny, parterowy pawilon. Cegła silikatowa, biała, wielkie okna. Patio z niewielką fontanną wewnątrz (ponoć nigdy nie działała). Funkcjonalny układ, biurka dla architektów, gabinety, sala konferencyjna. Historia tego miejsca zaczęła się w 1958 roku. I skończyła w 2021. Bo powstanie tu coś zupełnie innego. Zobaczcie zdjęcia obiektu m.in. z wystawy, poświęconej słynnym architektom z Katowic i stan obecny.

Od zimy 2021 widać, że przy nowym rondzie na Koszutce coś się dzieje. Budynek został wypatroszony. Potem na placu budowy pojawiły się pryzmy styropianu. Usunięto stare, wielkie okna. Zamontowano nowe przyciemniane przeszklenia. Miłośnicy Koszutki, powojennej architektury Katowic i dorobku duetu Buszko & Franta załamali ręce: żadnemu ikonicznemu budynkowi nie pomoże obłożenie go styropianem!

Inni uspokajali: Spokojnie, to MUS Architects.
To rzeczywiście może uspokoić, bo architekci MUS znani są z wyśmienitych projektów i realizacji. Jak biurowiec Pivexin w Nędzy, dom Czarna Skała w Beskidach, pawilon na Off Festival.

Czarny dom w Bielsku-Białej. Beskidy. Czarna skała to projek...

Architekci z pracowni MUS włączyli się do dyskusji, pokazali nawet jedną wizualizację, a na niej: budynek z elewacją z białych i czarnych płaszczyzn. Na każdej ścianie - jeden prostokąt bieli, jeden kwadrat czerni. Przypomnieli, że inwestor zdecydował się nie wyburzać pawilonu, choć mógł, bo nie był on wpisany do żadnego rejestru. I że w miarę możliwości starali się w projekcie podtrzymać ducha Pracowni.

Więcej zdradzać nie chcą. Na razie.

- Ten projekt jest jeszcze na bardzo wczesnym stadium realizacji - wyjaśnia Adam Zwierzyński z MUS Architects. Zaleca wstrzymanie się z pisaniem o nim do czasu gdy "będzie już widać skutek działania projektowego zamiast prac budowlanych, które budzą kontrowersje".

Bo też w internecie rzeczywiście toczy się już żarliwa dyskusja na ten temat. Na razie głównie na Facebooku, na stronach i w grupach, poświęconych współczesnej architekturze Katowic i Koszutce.

Nie przeocz

Pozostaje nam poczekać na wizualizacje i opis do czasu, aż będą gotowi. Architekci "biorący się" za ikony, nawet takie malutkie, nigdy nie mają łatwo: spoczywa na nich presja opinii publicznej i oczekiwania inwestora. Jeśli zaś pracują przy obiekcie publicznym, ich praca zawsze poddawana jest ocenie. Krytykowana. Ale i chwalona.

Przypomnę zatem historię budynku i pracowni, która w nim działała.

W 1958 roku Henryk Buszko odszedł z Miastoprojektu i od tego czasu współprowadził z Aleksandrem Frantą Pracownię Projektów Budownictwa Ogólnego w Katowicach. Była to pierwsza i jedyna prywatna pracownia architektoniczna w dobie głębokiego socjalizmu, kiedy to każdą prywatną inicjatywę tępiono już w zarodku - pisaliśmy w DZ kilka lat temu.

- Odtąd wszystkie projekty sygnowali wspólnie: Henryk Buszko & Aleksander Franta. Najsilniej wpłynęli na współczesną architekturę Śląska. Są autorami osiedli: Tysiąclecia i Roździeńskiego, dzielnicy leczniczo-rehabilitacyjnej w Ustroniu - Zawodziu, nadali kształt urbanistyczny dzisiejszym Katowicom - pisała Teresa Semik w DZ w 2015 roku.

Słynni architekci przekazali potem pracownię swoim synom. Pracownia w Katowicach została wykreślona z rejestru firm w 2020 roku.

Pawilon Pracowni Projektów Budownictwa Ogólnego (PPBO)
Autorzy: Henryk Buszko i Aleksander Franta
Adres: Misjonarzy Oblatów 19, Katowice

Zobacz koniecznie

Musisz to wiedzieć

Ceny mieszkań w końcu w dół

Wideo

Komentarze 2

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

y
yebac PO
17 kwietnia, 20:59, Patriota:

Współcześni kretyni, samozwańczy "architekci", którzy często zdzierają z innych projektów, a nie tworzą własnych, bo na to są zbyt tępi, likwidują wszystko co przypomina prawdziwych twórców i fachowców, na pohybel im i ich rodzinom.

Właśnie. De.b.ile budują klitki z betonu za ktore zadaja olbrzymich pieniedzy, a kretyni sie zadluzaja na cale zycie, tak sie tworzy niewolnikow....co za szajs!

P
Patriota

Współcześni kretyni, samozwańczy "architekci", którzy często zdzierają z innych projektów, a nie tworzą własnych, bo na to są zbyt tępi, likwidują wszystko co przypomina prawdziwych twórców i fachowców, na pohybel im i ich rodzinom.

Dodaj ogłoszenie