18+

Treść tylko dla pełnoletnich

Kolejna strona może zawierać treści nieodpowiednie dla osób niepełnoletnich. Jeśli chcesz do niej dotrzeć, wybierz niżej odpowiedni przycisk!

Świerklaniec: Mały Wersal i Stary Zamek na archiwalnych zdjęciach i filmach [UNIKATOWE ZDJĘCIA, WIDEO]

Krzysztof Szendzielorz
Udostępnij:
Świerklaniec mógł w przeszłości się chwalić Małym Wersalem i Starym Zamkiem rodu Henckel von Donnersmarck. Oba obiekty już nie istnieją, ale uwieczniono je na zdjęciach, pocztówkach, a nawet filmach, które są w posiadaniu kolekcjonerów. Jednym z nich jest Kazimierz Flakus, a Zbigniew Banaś odtworzył Mały Wersal z wirtualnych klocków lego!

W Świerklańcu ruiny Małego Wersalu i starego zamku stały jeszcze w otaczającym je parku na przełomie lat 50. i 60. XX wieku. Później, w 1961 roku wysadzono je w powietrze. Ostały się jedynie fundamenty Małego Wersalu, rzeźby Emanuela Fremieta wokół pałacu oraz kościółek Dobrego Pasterza z mauzoleum Donnersmarcków. Po fundamentach ze starego zamku nie ma praktycznie śladu. Nieopodal parku są również istnieją również do dziś zabudowania folwarczne, które pod koniec ubiegłego roku przejęła od Agencji Nieruchomości Rolnej gmina Świerklaniec. Są plany, by je zrewitalizować.

Mały Wersal zbudowano z inicjatywy Guido Henckel von Donnersmarcka w 1867 roku dla jego żony Blanki de Paiva. To świadczy też o tym, jak potężnym i majętnym rodem byli Donnersmarckowie. W Małym Wersalu w Świerklańcu było około 100 pomieszczeń, w tym 34 komnaty i sześć apartamentów bogato udekrowanych. Pałac stał w centralnej części parku.

W Świerklańcu, w okolicach skrzyżowania ulic Parkowej z DK 78 był tzw. stary zamek. W tym miejscu zamek podobno był już w XVI wieku i na poczatku należał do Przemysława z Cieszyna. Donnersmarckowie pojawili się tutaj w XVII wieku. Hrabia Guido w połowie XIX wieku dobudował do starego zamku m.in. 2 wieże. Zamek spłonął w czasie II wojny światowej, potem wysadzono go w 1961 roku.

Obie budowle, gdyby przetrwały, byłyby najpiękniejszym kompleksem pałacowo-zamkowym w naszym regionie, a pewnie i jednym z najcenniejszych w skali europejskiej. Pałac Mały Wersal wszak zaprojektował Hector Lefuel, nadworny budowniczy Napoleona III. Zaś budowla w Świerklańcu nawiązywała do paryskiego Wersalu. Animalistyczne rzeźby, które go otaczały i istnieją do dziś, stworzył Emanuel Fremiet. Najwieksze skupisko jego dzieł jest także w Paryżu. Świerklaniec jest drugi na tej liście.

Po perełkach architektonicznych Świerklańca, zarówno z okresu ich świetności, jak i kiedy były już ruinami, pozostały zdjęcia, pocztówki, a nawet film. W ostatnim czasie pojawia się ich tez coraz więcej w internecie. Udostępnia je na przykład Zbigniew Banaś, pochodzący ze Świerklańca. Pokazał on w ostatnim czasie Mały Wersal i Stary Zamek na kolorowych zdjęciach! To też prawdziwe unikaty.

Co więcej, Zbigniew Banaś w programie graficznym Digital Lego Designer stworzył makietę Małego Wersalu, więc dość dobrze możemy sobie wyobrazić, jak to cudo wyglądało. - Projektowałem pałac rok z przerwą latem. Wtedy posłużyły mi do tego archiwalne zdjęcia. Teraz mam trochę starych planów - mówi Zbigniew Banaś, który rozpoczął też projektowanie starego zamku.

Skąd taka fascynacja świerklanieckimi zabytkami. Oczywiście nie bez znaczenia jest to, że pochodzi z tej miejscowości. - Urodziłem sie w Świerklańcu i wychowałem. Matka mojego dziadka pracowała w zamku, a z kolei mama wychowała się w majątku, więc już w domu zaszczepili mi ten sentyment - zdradza Zbigniew Banaś.

Zdjęcia Małego Wersalu i starego zamku skopiował od innego kolekcjonera. To jego były nauczyciel z Gimnazjum, a obecnie wójt Świerklańca Kazimierz Flakus. To on też udostępnił Banasiowi film i kolrowe zdjęcia. Kazimierz Flakus wiele razy odwiedział potomków Donnersmarcków na zachodzie Europy. Z tych podróży udało mu się tez przywieźć zdjęcia. - Fotografii jest bardzo dużo. Nie liczyłem ich. Samych pocztówek mam trzy albumy, czyli od 150 do 200 - mówi Flakus.

Wójt archiwalny film nakręcony w parku w Świerklańcu, na którym są też uwiecznione stary zamek i Mały Wersal dostał na archiwalnej kasecie od jednej ze swoich uczennic. - Przegraliśmy ten film w szkole na wersję cyfrową. Ten film nakręcono mniej więcej w latach 1938-1940. Lektor mówi po niemiecku. Film w internecie jest skrócony. Poprosiłem Zbyszka, żeby nie pokazywał prywatnych scen, ale skupił się na tym, co w parku - mówi wójt Flakus.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wideo

Komentarze 75

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

ś
ślonzok
Należy wystąpić z żądaniem odbudowy tego pałacu do ,,wyzwolicieli tych ziem,, oraz ich popleczników i następców którzy przez 50 następnych lat rujnowali Śląsk. Zwrotu wymiernych strat gospodarczych i finansowych poniesionych w związku z ich działalnością.Obecny stan parku Świerklaniec to tylko ułamek tego jakie zyski mógłby przynosić ten kompleks gdyby istniał obecnie i był mądrze zarządany. Pyrsk Ludkowie.
T
Tomasz
Jak już taką skalę przesadzoną przykładasz to ja nie wiem jaki wzór zbydlęcenia i bestialstwa powinniśmy według Ciebie wynosić z historii naszych zachodnich sąsiadów...? Ochłoń proszę...
v
von Bless
Takze zostaly ukradzione czaszki z trumn, ktore znajdowaly sie w piwnicach kosciola na terenie zamku.
l
lasowice to tez SLASK
Odbudowac PALAC to Symbol dla Slaska Gornego !!!!!!!!!!
k
kkk
Śląsk popada w coraz większą ruinę.
Z
Zygfryd
oddać bramę ze swierklanca .
A
Adam
Bo prezentował i symbolizował wszystko co niemieckie, więc niedopuszczalne na "piastowskich ziemiach". A i teraz autor unika podania pełnej historii, pisząc "spłonął podczas II wojny". Tak sam se spłonął? Przypadkowo? Nie, pomogła mu bratnia armia, wraz z polskimi patriotami... A i potem każdy kamień, nie miał lekko. Ruiny wysadzono, a co lepsze elementy wylądowały w parku w Chorzowie. Piekna brama do dzisiaj zdobi Śląskie zoo...
Cała historia Świerklańca może służyć jako wzór bestialstwa kulturowego Polaków na ziemiach "odzyskanych".
j
joanna
Wielka szkoda że nie ma zamku, nie było nikogo kto mógł to ocalić? Dobrze ze zachowały sie jeszcze zdjęcia . Dlaczego dopuszczono do wandalizmu , grabieży ......szkoda !
a
aligatoR
56 fotek mom scrolowac/wertowac/blatrowac ????? Idzie o-ci-piec ! Abo mom przedtym wzionc urlaub ?
P
P
tak piekne zabytki kultury Slasko-Niemieckiej ulegly zniszczeniu ale nasz Slask powoli staje sie nowoczesny Moje osiedle budynki zostaly ocieplone Bloki dobrze wygladaja wszedzie sa dobre zmiany piszmy tez pozytywnie drodzy Slazacy
K
Karlik
Było niesamowitą głupotą zniszczenie ruin.Ale to decyzja z Warszawy wymusiła
na ówczesnych władzach tą decyzję wandalów.Dzisiaj o odbudowie nie ma co marzyć.
g
gość
w taki sam sposób zniszczono więcej pałacyków w okolicy między innymi pałac w Reptach śląskich i w Miechowicach wielka szkoda bo to część kultury śląska
G
Gość
no to jak to tak, to te krowy jeszcze niy porozdowali,
a one juz zdechly?
jak juz Polok cojs w swoje palcyska dostanie...
m
mirekk
Uważam, że należy odbudować ten pałacyk...
B
Beuthner
A za wodom w Niezdarze i Wymyslowie siedzieli gorole w chacie z kamienia lomanego i dachu slomom kryto i knuli jak sie dobrac tym niemcom do ich majontku????? I znodli judasza korfantego i pora gupich ryli (powstancow) i walcyli ota polska jak lwy a padli jak kopruchy!!!!! A do cego doprowadzieli OS to widac golym okym!!!!!! A ta krowa lod korfantego juz downo zdechla!!!! Glück auf OS!!!
Więcej informacji na stronie głównej Dziennik Zachodni
Dodaj ogłoszenie