Twaróg: Autobusowy klub dyskusyjny w cieniu Wujka [NASZA HISTORIA]

Marek Twaróg
Dziennik Zachodni
Każda rocznica jest ważna. Więcej - każdy dzień, kiedy myślimy o tej masakrze, jest ważny. Wkrótce jednak mija 35 lat od strzałów na Wujku i przemówień, uroczystości, kwiatów pod krzyżem znów będzie więcej niż zwykle. Chyba każdy w Katowicach, a myślę, że każdy na Śląsku, ma do tej historii jakiś osobisty stosunek. O Wujku piszemy w najnowszym numerze „Naszej Historii”, miesięcznika historycznego DZ.

Czy 16 grudnia to dla nas ważniejsza data niż 13 grudnia? Jeśli w ogóle można rozpatrywać je pod kątem ważności, to pewnie tak - ze względu na stosunek emocjonalny. 13 grudnia zmieniła się sytuacja polityczna, lecz 16 grudnia zmienił się świat. 13 grudnia władza pokazała siłę, lecz to 16 grudnia udowodniła, że nie ma dla niej żadnych granic. Masakra na Wujku jest też datą bardziej osobistą, bardziej śląską, tak bardzo związaną z etosem górniczym, z grubą, szychtą i cechownią. Bardziej naszą.

Zawsze będę pamiętał studenckie czasy, początek lat 90., pierwsze spotkania z ludźmi z Polski, którzy wtedy chętnie przyjeżdżali na nasze uczelnie. Piękne czasy akademików i rozkwitu Zadola, gdzie rodziły się przyjaźnie na całe życie i kiedy nikt jeszcze nie musiał od rana do wieczora, w przerwach między wykładami, pracować na utrzymanie.

Autobus linii 12, który wtedy jeździł blisko Wujka (potem trasę zmieniono, autobus omijał tereny kopalni). Słynny ikarus, słynna „dwunastka” - rano senny, a popołudniami wesoły i rozgadany, którym na uczelnie i z powrotem jeździli studenci z akademików. I właśnie w połowie grudnia, kiedy zawsze pod Wujkiem był większy ruch, ktoś sprzątał, gdzieś leżały już kwiaty, kręciła się telewizja - padały pytania o 1981 rok. Brynowianie i ligo-cianie o Wujku wiedzieli wszys-tko, katowiczanie bardzo dużo, Ślązacy spoza miasta - niemało. Ale koledzy z Kielc, Częstochowy czy Nowego Sącza - prawie nic. Były momenty, kiedy autobus na tylnych siedzeniach zmieniał się w klub dyskusyjny, a właściwie w otwarte wykłady kolegi z trzeciego roku historii. Aresztowanie Ludwiczaka, strajk okupacyjny, ZOMO, pacyfikacja, płk Gruba…

Telefon do Kiszczaka, pytania do Jaruzelskiego, strzały, 9 zabitych, 24 rannych, zabijał swój swojego, ciała poukładane w stacji ratownictwa, świadkowie historii w oknach bloku vis-à-vis kopalni… 9 ofiar: Jan Stawisiński, Joachim Gnida, Józef Czekalski, Krzysztof Giza, Ryszard Gzik, Bogusław Kopczak, Andrzej Pełka, Zbigniew Wilk, Zenon Zając.

- Ktoś za to odpowiedział? - pytał autobus.

- Nikt, kur.., nikt nie odpowiedział - mówił kolega z historii. - Są chyba teraz - kontynuował - jakieś procesy (faktycznie zaczął się w 1991 r. - przyp. mój), ale wyłgają się pewnie.

Przewidział. Wiele lat później red. Teresa Semik, która badała sądowe batalie wokół Wujka, powie: „Dlaczego do końca nie udało się tego ustalić? Z powodu trudności dowodowych i zmowy milczenia zomowców. Żaden świadek nie rozpoznał strzelców. Zaginęły pociski wyjęte z ciał ofiar... To był proces poszlakowy, bardzo trudny z punktu widzenia prawa”.

Moi koledzy sprzed 25 lat przechodzili wtedy szybki kurs historii Śląska. Od tego czasu sporo się zmieniło i w kwestiach pamięci, i w kwestiach prawnych. Ciekawe, czy dziś młodzi ludzi - studenci, licealiści - coś wiedzą o Wujku? Myślę, że za mało. Polecam nowy numer „Naszej Historii”.

Wideo

Komentarze 5

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

p
patriot

Choć wcale nie są lepsi.

t
twoich idoli

Kaczyński,Morawiecki,Szydło. i wielu,wielu z prezydentem obecnym w czołówce!

H
Historia Śląska,a zomo

W tym czasie byłem jeszcze w Polsce,miałem za sobą prawie 25 lat pracy górniczej.A nie była to moja pierwsza praca.
Pamiętam jak dziś jak mieliśmy dość tej komunistycznej machiny,która próbowała kraj trzymać w ryzach
Dokładnie pamiętam niezadowolenie społeczne,kartki na cukier i podwyżki cen.
w !980 roku zarabiałem 45 tyś zł podstawowego.To duża suma w tym czasie,ale też byłem jak na bezpartyjnego i tak wysoko w hierarchii kopalni.A były jeszcze dodatki.
Denerwującym było,że życie stawało się coraz bardziej uciążliwe.
To towarzysze partyjni i policja dyktowali nam prozę życia.
Ale myśmy coraz bardziej byli niezadowoleni i coraz bardziej otwarcie dyskutowaliśmy o wadach tego ustroju.
Chcieliśmy zmiany!
Władze partyjne i policja,oraz omo próbowali zapanować nad ludem pracującym,ale było to już prawie niemożliwe,bo gospodarka gwałtownie upadała.
Zaczęły się strajki,zaczął się horror.
Niedługo potem uciekłem do Niemiec,więc o Wujku wiedziałem wiele z prasy zachodniej.

Uważam,że "Solidarność" polska zbagatelizowała wydarzenia Wujka,chcąc zwielokrotnić znaczenie strajków na Wybrzeżu.

Bezpośrednią relację t tego co działo się w Katowicach zdał mi już w Niemczech Aussiedler z Opola(teraz Niemiec),który służył w wojsku polskim,a który znalazł się w oddziałach wojskowych zabezpieczających akcję na Wujki.
Robiłem wielkie oczy gdy opowiadał jak im dawali wspaniałe żarcie i wiele uciech,by pokazywali swą siłę w bezpośrednim zapleczu zomo,by byli zadowoleni.

Tak,Wujek Polacy traktują jaki mały incydent w przeobrażeniach w Polsce.
Zresztą do tej pory Polacy boją się ruchów na Śląsku,więc dławią wszystko co śląskie.
Niestety POLSKA NIE JEST PEWNA ŚLĄSKA I WOLI,GDY JEST UJARZMIONY!

w
wykładowca

Poślijcie Dziadula na taki szybki kurs,to może przestanie pisać bzdury

h
historyk

a pan redaktor
jest po tym szybkim kursie historii Sląska? Bo reatorka Semik napewno nie ...

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3