Wrzody żołądka: objawy i leczenie...

    Wrzody żołądka: objawy i leczenie

    Materiał informacyjny

    Dziennik Zachodni

    Aktualizacja:

    Dziennik Zachodni

    Wrzody żołądka: objawy i leczenie
    Na wrzody żołądka cierpi aż 10% populacji wielu krajów. Błahe na początku objawy typu mdłości, czy uczucie pełności, wskazujące na zaburzenia pracy żołądka, są w większości lekceważone. Dopiero silny ból w nadbrzuszu skłania ludzi do wizyty lekarskiej. Ale wtedy może być za późno na leczenie zachowawcze.Na wrzody żołądka cierpi aż 10% populacji wielu krajów. Błahe na początku objawy typu mdłości, czy uczucie pełności, wskazujące na zaburzenia pracy żołądka, są w większości lekceważone. Dopiero silny ból w nadbrzuszu skłania ludzi do wizyty lekarskiej. Ale wtedy może być za późno na leczenie zachowawcze.
    Wrzody żołądka: objawy i leczenie

    Wrzody żołądka: czym są?


    Wrzody żołądka są to głębokie ubytki błony śluzowej, które powstają w miejscu styku z wydzieliną kwaśno-pepsynową żołądka. Najczęściej jest to styk błony śluzowej z obszaru gruczołów odźwierniczkowych. 85% wrzodów umiejscowionych jest w części odźwiernikowej, a kolejne 12% na tylnej ścianie żołądka. Pozostałe 3% dotyczy zmian chorobowych, które pojawiają się na przedniej ścianie. Zdarza się to jednak bardzo rzadko. Wrzody dzieli się na świeże- czyli „ostre” oraz starsze- przewlekłe.

    Objawy wrzodów żołądka


    Najbardziej charakterystycznym objawem wrzodów żołądka jest ból. Zwykle jest to ból rozlany. Najczęściej odczuwa się go w nadbrzuszu środkowym, rzadziej w lewym nadbrzuszu, czy w prawym podżebrzu. Ból nasila się przeważnie po jedzeniu, ma charakter kurczowy lub tępy. Rzadko się zdarza, aby występował na czczo. Wrzodom żołądka czasem towarzyszą nudności, czy uczucie pełności, nawet po spożyciu niewielkiej ilości pokarmu.

    Wrzody żołądka: przyczyny


    Przyczyną pojawienia się wrzodów żołądka jest zaburzenie równowagi pomiędzy czynnikami obrony śluzówki żołądka a czynnikami agresji, do których zalicza się bakterię Helicobater Pyroli, kwas solny, pepsynę, niesteroidowe leki przeciwzapalne, stres.

    Helicobacter Pyroli


    W 2005 r. dwaj lekarze: gastroenterolog i internista Barry J. Marshall oraz patolog-Robin J. otrzymali nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny za wyjaśnienie, w jaki sposób bakteria Helicobater Pyroli wpływa na powstawanie wrzodów żołądka. Aby udowodnić, że to ona stoi za różnymi obawami typowymi dla wrzodowców, jeden z nich, a mianowicie Barry Marshal zdecydował się nawet połknąć zawiesinę, w której znajdowała się hodowla tych bakterii. W ten sposób mógł się sam dokładnie przekonać, że przyczyną bólu żołądka oraz innych, nieprzyjemnych objawów, jest właśnie bakteria Helicobater Pyroli. Według noblistów, jedyną drogą do pozbycia się choroby wrzodowej żołądka jest eradykacja tej bakterii za pomocą antybiotyków.

    Leki


    Niektóre lekarstwa mają istotny wpływ na powstawanie wrzodów żołądka. Na przykład kwas acetylosalicylowy, który stosuje się u osób z ostrymi incydentami naczyniowymi, może prowadzić do uszkodzenia śluzówki żołądka, w wyniku jej miejscowego drażnienia, jak i w efekcie zmniejszenia ilości prostaglandyn produkowanych przez śluzówkę żołądka. Miejscowe uszkodzenie śluzówki żołądka przez kwas acetylosalicylowy związany jest z pozostawaniem tego kwasu w kwaśnym środowisku żołądka w lipofilnej formie znizjonizowanej. Dzięki takiemu zabiegowi może przemieścić się do powierzchni komórek nabłonka i tam zmieniając się w formę jonizowaną, dokonywać uszkodzenia błony. Powoduje to szereg dolegliwości ze strony układu pokarmowego takich jak zgaga, ból w nadbrzuszu, mdłości, wymioty. Ponadto pojawia się wówczas dogodne środowisko do powstawania nadżerek oraz wrzodów.
    Jednak do leków, które najczęściej przyczyniają się do powstania wrzodów żołądka, należą niesteroidowe leki przeciwzapalne. Blokują one enzym o nazwie cyklooksygenaza, który związany jest z produkcją prostaglandyn pełniących rolę ochronną wobec błony śluzowej żołądka.

    Niedobór hormonów


    Czynnikiem sprzyjającym pojawianiu się wrzodów żołądka są również zaburzenia hormonalne, a przede wszystkim niedobór progesteronu u kobiet. To dlatego kobiety w okresie menopauzy są bardziej narażone na powstawanie wrzodów żołądka. Kiedy zmniejsza się u nich poziom tego hormonu, maleje również jego ochronna rola na żołądek. Z kolei u kobiet w ciąży obserwuje się zmniejszenie dolegliwości wrzodowych ze względu na wzrost progesteronu. Dzięki niemu mają one rzadsze epizody krwawienia, czy perforacji wrzodów żołądka lub dwunastnicy. Ponadto o wiele rzadziej, niż w pozostałych okresach życia, pojawiają się u nich wrzody trawienne. Przypuszcza się, że progesteron chroni żołądek, zwiększając sekrecję śluzu i jednocześnie zmniejszając przepuszczalność ścian naczyń mikrokrążenia.

    Stres


    Nie od dziś wiadomo, że ciągły stres prowadzi do zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu, wytrącając go ze stanu równowagi. Osłabiony organizm nie jest wtedy w stanie bronić się przed infekcjami, czy zakażeniem tak skutecznie, jak w momencie odpoczynku i relaksu. Dlatego tak ważne jest, aby kontrolować poziom złych emocji na co dzień, dzięki czemu uniknąć można wrzodów żołądka. W stanie długotrwałego napięcia, mimo wielu wypracowanych mechanizmów obronnych, dochodzi do zmian organicznych wywołanych przez aktywację układu podwzgórze-przysadka-nadnercza. Kortyzol wydzielany przez nadnercza potęguje skurcz naczyń tętnic żołądka spowodowany już przez adrenalinę i noradrenalinę. Skutkiem tego jest niedokrwienie błony śluzowej żołądka. Staje się ona wtedy mniej odporna na działanie soku żołądkowego. Konsekwencją tego wszystkiego jest powstawanie wrzodów.

    Wrzody żołądka: leczenie


    Podstawą leczenia choroby wrzodowej żołądka jest leczenie farmakologiczne za pomocą antybiotyków, inhibitorów pompy protonowej, czy leków uśmierzających ból. Celem takiego leczenia jest albo:

    1. Zmniejszenie wydzielania żołądkowego.
    2. Eradykacja (usunięcie) bakterii H. Pyroli.
    3. Leczenie wspomagające np. za pomocą środków, które zobojętniają kwas solny albo za pomocą leków rozkurczowych, czy też uspokajających. Czasem zalecana jest też psychoterapia.

    1. Zmniejszenie wydzielania żołądkowego
    Leki, które mają za zadanie zmniejszyć wydzielanie soku żołądkowego to inhibitory pompy protonowej, jak również leki, które hamują receptory histaminowe H2. Do tych drugich zalicza się: ranitydynę, cimetydynę, famotydynę, nizatadynę. Dzięki tym lekom pacjent nie odczuwa aż tak bardzo bólu.

    2. Eradykacja H. Pyroli
    Usuwanie Helicobacter pyroli stanowi obecnie podstawę w leczeniu wrzodów żołądka. Jeśli dana osoba ma stwierdzone wrzody żołądka i jednocześnie podczas badania diagnostycznego wykryto u niej H. pyroli, wówczas otrzymuje zestaw antybiotyków, który ma na celu eradykację bakterii. Najczęściej stosowany model terapii antybiotykami to:

    Schemat pierwszego rzutu:

    1. Metronidazol- 2 razy dziennie w dawce 500 mg + amoksycylina- 2 razy dziennie w dawce 1 g. Do tego standardowa dawka inhibitorów pompy protonowej- 2 razy na dzień. Czas takiego leczenia wynosi od 10-14 dni.
    2. Może też być taki schemat: 1 g amoksycyliny przez pierwsze 5 dni plus 2 razy na dzień inhibitory pompy protonowej w dawce standardowej. Kolejne 5 dni to metronidazol- 2 razy dziennie w dawce 500 mg plus IPP- 2 x na dzień, dawka standardowa.
    3. Trzeci rodzaj schematu do wyboru: 3 razy dziennie metronidazol w dawce 500 mg. Do tego cytrynian bizmutu w dawce 400 mg, 2 razy na dzień oraz tetracyklina- 4 razy na dzień w dawce 500 mg i IPP- 2 x dziennie w dawce standardowej. Przewidywany czas leczenia to 14 dni.

    Jeśli schemat pierwszego rzutu się nie powiedzie, wówczas stosuje się schemat drugiego rzutu:
    1. Amoksycylina 2 razy dziennie w dawce 1 g, do tego lewofloksacyna w dawce 250 mg- 2 razy na dzień oraz IPP- 2 razy dziennie w standardowej dawce. Czas leczenia wynosi 10 dni.

    Jak przy każdym stosowaniu antybiotyków, należy pamiętać, aby jednocześnie zażywać probiotyki. Dzięki temu flora bakteryjna jelit nie zostanie wyjałowiona. Połączenie antybiotyków z inhibitorami pompy protonowej daje bardzo dobre rezultaty lecznicze.

    Przede wszystkim:
    - przyspiesza gojenie wrzodów
    - zapobiega prawie całkowicie nawrotom wrzodów,
    - pomaga skutecznie wyleczyć nawet bardzo oporne wrzody,
    - zmniejsza liczbę powikłań związanych z chorobą wrzodową np. ogranicza liczbę krwawień,
    - poprawia obraz błony śluzowej,
    - normuje poziom gastryny oraz pepsynogenu w surowicy krwi.

    3.Leczenie wspomagające
    Oprócz antybiotyków, czy IPP, w trakcie leczenia stosuje się leki, które wspomagają z jednej strony proces gojenia się wrzodów np. sukralafat, a z drugiej leki zobojętniające kwas solny, które powodują zmniejszenie dolegliwości bólowych. Oprócz tego, w zmniejszaniu bólu stosuje się doraźne środki rozkurczowe, np. takie jak No-Spa http://no-spa.pl/bole-zoladka/czym-jest-choroba-wrzodowa. W przypadku, gdy podłożem choroby wrzodowej jest stres, zaleca się dodatkowo pacjentowi, aby poszedł na terapię psychologiczną, gdzie nauczy się lepiej radzić sobie ze swoimi emocjami. Przeprowadzono badania na osobach z wrzodami żołądka wykazały, że ci pacjenci, którzy wzięli udział w krótkotrwałej terapii psychodynamicznej, w 91,6% mieli po jej zakończeniu zmniejszone dolegliwości somatyczne. Oprócz antybiotyków, czy IPP, w trakcie leczenia stosuje się leki, które wspomagają z jednej strony proces gojenia się wrzodów np. sukralafat, a z drugiej leki zobojętniające kwas solny, które powodują zmniejszenie dolegliwości bólowych.

    Oprócz tego, w zmniejszaniu bólu stosuje się doraźne środki rozkurczowe, np. takie jak No-Spa http://no-spa.pl/bole-zoladka/czym-jest-choroba-wrzodowa. W przypadku, gdy podłożem choroby wrzodowej jest stres, zaleca się dodatkowo pacjentowi, aby poszedł na terapię psychologiczną, gdzie nauczy się lepiej radzić sobie ze swoimi emocjami. Przeprowadzono badania na osobach z wrzodami żołądka wykazały, że ci pacjenci, którzy wzięli udział w krótkotrwałej terapii psychodynamicznej, w 91,6% mieli po jej zakończeniu zmniejszone dolegliwości somatyczne.

    Wrzody żołądka: dieta


    W przypadku wrzodów żołądka odpowiednie żywienie spełnia funkcje pomocnicze. Pozwala bowiem ograniczyć ból poprzez eliminację niewłaściwych pokarmów. Istotne jest przede wszystkim, aby dieta wrzodowców nie zawierała potraw tłustych; tych, które mogą mieć właściwości wzdymające lub tych, które pobudzają wydzielanie soku żołądkowego. Z jadłospisu należy wykluczyć takie produkty jak: czekolada, kawa, mocna herbata, bardzo słone potrawy, wywary mięsne oraz kostne, konserwy, kostki rosołowe, ostre przyprawy takie jak np. curry, musztarda, ocet, pieprz, papryka. W momencie, gdy wrzodom żołądka towarzyszy krwawienie, należy zadbać o to, aby dostarczać organizmowi wystarczającej ilości witaminy b12, kwasu foliowego oraz żelaza. Bogatym źródłem witaminy b12 jest np. czerwone mięso, kwasu foliowego- wszystkie zielone warzywa typu szpinak, sałata; a żelaza – wątróbka drobiowa.

    Wrzody żołądka: profilaktyka


    Unikanie stresu i zdrowa dieta to podstawa profilaktyki wrzodów żołądka. Do tego warto włączyć również picie ziół o właściwościach kojących, takich jak np. rumianek. Ten niepozorny kwiatek nie tylko wycisza lekkie stany zapalne, ale jak wynika z badań przeprowadzonych w 1979 r., ma właściwości przeciwwrzodowe. Prowadzony w latach 70-tych przez Szelenyi i wspólników eksperyment wykazał, że szczury, które miały wrzody żołądka, szybciej wracały do zdrowia po podaniu im ekstraktu z rumianku oraz ?-bisabololu (składnika rumianku). Gojenie wrzodów przebiegało tu znacznie szybciej niż wtedy, kiedy gryzonie go nie otrzymywały. Co ciekawe, wrzody te były wywoływane u szczurów sztucznie, poprzez podawanie im etanolu, indometacyny (niesteroidowy lek przeciwzapalny) oraz ciągłego narażania na stres. To kolejny dowód na to, jak bardzo alkohol, niewłaściwe leki i stres przyczyniają się do powstawania wrzodów żołądka.

    Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

    Czytaj treści premium w Dzienniku Zachodnim Plus

    Nielimitowany dostęp do wszystkich treści, bez inwazyjnych reklam.

    Zapytaj lekarza

    1 3 4 5 ... 28 »
    28 stycznia

    Światowy Dzień Trędowatych

    zobacz więcej »