Z notatnika recenzentki: Upiory są wśród (i w) nas. Dramat Henryka Ibsena w Teatrze Zagłębia

Henryka Wach-Malicka
„Upiory" H. Ibsena w Teatrze Zagłębia
„Upiory" H. Ibsena w Teatrze Zagłębia Karina Trojok
Do Teatru Zagłębia w Sosnowcu wtargnęły „Upiory”. Mroczny dramat Henryka Ibsena, rozgrywający się wprawdzie „tam i wtedy”, ale tak precyzyjnie analizujący ludzką jaźń, że trudno nie dopatrzyć się w nim ponadczasowego wymiaru.

To historia upadku sztucznego kultu, budowanego w imię przekonania, że „nie prawda nas wyzwoli, lecz zakłamanie”. Nigdy jednak nie wiadomo, kto i kiedy rzuci kamień, który uruchomi lawinę wypadków i zmiecie fałszywą legendę. W „Upiorach” tym „ideałem” jest nieżyjący kapitan Alving - łobuz, rozpustnik i pijak - a kult buduje jego żona Helena. Dla własnej wygody, dla utrzymania majątku, ale i z przekonania, że kłamstwo ocali przed nieszczęściem ich syna. Fatum to jednak fatum, kiedyś wypełnić się musi… Upiory przeszłości nosimy w sobie.

Maciej Podstawny - reżyser i autor adaptacji - nie miażdży oryginału nadmiarem ingerencji. Zachowuje (względnie, zważywszy prolog) kolejność zdarzeń, nie rezygnuje z zagadki kryminalno-obyczajowej, mocno rysuje (i komplikuje) reakcje bohaterów. Jednocześnie nie proponuje klasycznego „dramatu mieszczańskiego”. To raczej surrealistyczny półsen sceniczny, zaludniony w równej mierze przez postacie z teatru końca XIX wieku, jak i z… miasteczka Twin Peaks, horroru czy obrazów Dalego. Taki miks form i nastrojów, dobrze pasuje do „Upiorów”.

Takie będą "Upiory" w Teatrze Zagłębia w Sosnowcu. ZDJĘCIA p...

Ich akcja dzieje się wprawdzie we współczesnej Ibsenowi Norwegii, ale pod nurtem zdarzeń realistycznych płynie potężny potok ukrywanych żądz, fantazji i piętrowych kłamstw, ubieranych w rozmaite kostiumy. Ciekawy pomysł inscenizacyjny mocno wspiera scenografia Mirka Kaczmarka - ten salon jest naprawdę upiorny, a praca świateł, imitująca mgłę znad fiordu, nie do przecenienia. Podobnie aktorstwo, precyzyjnie oddzielające pozorny chłód postaci od ich wewnętrznego szaleństwa i trzymanych na uwięzi emocji.

Maria Bieńkowska w roli Heleny akcentuje przerażenie bohaterki, zmuszonej do wyjawienia prawdy o… własnym kłamstwie, ale też mściwą satysfakcję, że w końcu może wziąć odwet na mężu. Pastor w interpretacji Przemysława Kani to skończone wcielenie hipokryzji, w religijnym i ludzkim wydaniu. Natasza Aleksandrowitch jako Regina imponuje finałową woltą, gdy po odkryciu swego pochodzenia, błyskawicznie przeobraża się z tajemniczej kobiety fatalnej w prostacka kandydatkę do zgarnięcia majątku.

Pozostaje element przedstawienia, który mnie nie przekonuje. To gigantyczne, same w sobie intrygujące, maski zwierząt, w jakie Podstawny ubiera postacie. Pewnie mają symbolizować pierwotne instynkty - pożądanie, krwiożerczość etc. Czy trzeba jednak tak nachalnie ilustrować coś, co wynika z każdej linijki tekstu Ibsena? Paradoksalnie, baśniowa aura ściąga spektakl ku grotesce, bo ani te stwory groźne, ani poważne. A w udawaniu pożerania surowego mięsa widzę tylko efekt sceniczny, znacznie mniej drapieżny niż przejmująca rozmowa Heleny z Pastorem. Mimo to, warto „Upiory” obejrzeć. A może zmierzyć się i z własnymi…?

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE:

Magazyn informacyjny Dziennika Zachodniego

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3