Gdzie leży Jaworzno? Na mapie jest śląskie, a w sercu małopolskie

Anna Zielonka, KKZaktualizowano 
Mikołaj Suchan
Mieszkańcy Zagłębia Dąbrowskiego wychodzą na dwór, Ślązacy idą na plac, a mieszkańcy Jaworzna... na pole. "Ten przykład mówi wszystko!" - pisze nasz internauta, rodowity jaworznianin.

Tym zdaniem manifestuje przynależność, swoją i swojego rodzinnego miasta, do Małopolski.
Nie jest jedyny. Jak pokazują badania opinii publicznej, które na zlecenie władz Jaworzna ostatnio przeprowadził katowicki Pentor, jaworznianie kulturowo i historycznie są związani z Małopolską. Do dziejów Jaworzna, jako części Zagłębia Krakowskiego, nawiązuje 57 proc. respondentów. O Śląsku wspomina natomiast 36 proc. badanych. Również pod względem kulturowym prawie połowa jaworznian nawiązuje do Małopolski.

- Taka jest nasza historia. Jaworzno od dawna było związane z Krakowem. Znajdowało się pod zaborem austriackim i związek z Małopolską silnie przetrwał w świadomości mieszkańców Jaworzna
- mówi Przemysław Dudzik, dyrektor Muzeum Miasta Jaworzna, znawca historii miasta.
Nawet dzisiaj w jaworznickiej kulturze ludowej królują stroje krakowskie. Ubierają się w nie zwłaszcza panie z kół gospodyń, np. z dzielnicy Jeziorki (w Jaworznie takich kół jest dziewięć). Kultywują jaworznickie tradycje, organizują koncerty muzyki ludowej, gotują jaworznickie i krakowskie potrawy.

- Jaworznickim specjałem są na przykład tlone kluski. Suchą mąkę, bez tłuszczu, wsypujemy do zagrzanego rondla. Mieszamy, aby lekko zbrązowiała. Mąkę zalewamy wrzącą wodą. Dodajemy sól. Kluski podajemy z gorącym mlekiem, masłem z cebulą lub ze skwarkami - mówi Władysława Kania, mieszkanka Jaworzna.

Najmniej jaworznianie są związani z Zagłębiem Dąbrowskim (a więc Sosnowcem, Dąbrową Górniczą i Będzinem), choć Jaworzno należy do diecezji sosnowieckiej. Tylko 2 proc. z nich deklaruje przynależność do tego regionu.

Zupełnie inaczej przedstawiają się wyniki, jeśli zapytać jaworznian o przynależność ekonomiczną.
Przygniatająca większość z nich (81 proc.) opowiada się za Śląskiem, a tylko po 4 i 6 proc. z Zagłębiem Dąbrowskim i Małopolską. - Związek ze Śląskiem jest uwarunkowany głównie tym, że o wiele łatwiej dojechać do Katowic i Mysłowic niż do Krakowa. Między Jaworznem, a tymi miastami jest po prostu dobra komunikacja autobusowa. Łatwiej dojechać tam do pracy, szkoły, na jakieś imprezy kulturalne. Dlatego mieszkańcy Jaworzna chętnie szukają pracy właśnie na Śląsku - mówi Jagoda Kowalska, dyrektorka katowickiego oddziału Pentoru.

O opinie zapytaliśmy też naszych internautów. Wyniki sondy na temat, czy Jaworzno jest miastem małopolskim, zagłębiowskim czy śląskim, są zbliżone do wyników Pentora. Prawie 50 proc. internautów opowiedziało się za Małopolską, niecałe 40 proc. za Śląskiem. Więcej niż w badaniach Pentoru, jest odpowiedzi za Zagłębiem - 11 proc.

Ich tożsamość

To utożsamianie się z byłą stolicą Polski to taki mały prowincjonalny snobizm - twierdzi Krzysztof Łęcki, socjolog Uniwersytetu Śląskiego. Niektórym ludziom to może podwyższać samoocenę. Wolą utożsamiać się z Małopolską. Z miejscami historycznymi, pięknymi kamienicami, teatrami, z tamtą kulturą niż ze zdegenerowanym, szarym i brudnym Śląskiem. Takie identyfikacje są czymś natarczywym i trochę zabawnym, choć nie pozbawionym racji.

Jaworznu bliżej do Śląska, Małopolski czy Zagłębia?

polecane: Flesz: otyłość zabija Polaków, problem rośnie i dotyczy nastolatków

Wideo

Materiał oryginalny: Gdzie leży Jaworzno? Na mapie jest śląskie, a w sercu małopolskie - Dziennik Zachodni

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 15

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
R
Rebel

Jak widać z ankiet i sondaży to większość mieszkańców nadal czuje się kulturowo obyczajowo językowo związana z małopolską. Natomiast część głosów za śląskiem wywodzi się stąd, że było sporo ludności napływowej, która obecnie ma już swoich potomków.

zgłoś
v
viola

Hej Krakowiaczek wszystko sie zgadza z ta cała historia małopolski i Jaworzna, tylko ze Miastu Jaworznu jest bardziej po drodze i bliżej na Slask, i chyba tylko głupcy uważają, ze krakow był by dla nich dobrym rozwiązaniem. Gdyby Nie Slask na tych terenach by była bieda, niestety cała malopolska zachodnia była mentalnie bliżej Śląskowi niz Krakowowi, Krakow zachodnio małopolskich kopalniach i przemyśle to wiedział i wie tyle co ja Mazurach czyli nic.Mało tego jak zapytasz Krakusa gdzie jest Chrzanow gdzie sie urodziłam nie bardzo wiedza, a wielu z nich myśli, ze to Slask.wiec gdzie Jaworznu jest bliżej i nawet temu małopolski zachodniemu Chrzanowowi? Nadal mamy numer kierunkowy na Slask a odległość miedzy Chrzanowem a Katowicami jest trochę krótsza niz miedzy Chrzanowem a Krakowem opiewanym przez Zwolenników na tym forum. krakow miasto z prowincjonalnymi zarobkami, a cenami z Warszawy, Krakow miasto dbająca o swój krakowski tyłek, i nie wiedzace co znajduje sie 10 km od nich, miasto którego inwestycje nie wychodzą poza ich teren. To cała piękna malopolska. I niech ktoś mi powie, ze krakowek lepszy od Slaska. I jeszcze jedno Chrzanow powinien podziękować Śląskowi ze uratował nas od biedy na ponad 20lat, bo większość ludzi z powiatu Chrzanowskiego dojeżdża i dojeżdżałoby do Śląskich kopalń dzięki którym maja godne emerytury i mogą normalnie zyc, jeszcze coś. A propo komunikacji Chrzanow miał bardzo dobre połączenie ze Śląskiem a mianowicie z Katowicami. A czy Krakow dał nam chociaż jeden przyzwoity autobus do Krakowa, chrzanow nawet juz teraz nie ma pociągu do Krakowa i stacja nie istnieje, BRAVo PiEWCY małopolski.

zgłoś
K
Krakowiaczek

Ktoś tam powyżej chwalił się, że nie zna innych małopolskich miast oprócz Krakowa. Niewiedzy raczej trzeba się jednak wstydzić niż się nią chwalić. Małopolska to także Zakopane, Nowy Sącz, Tarnów, Wieliczka i Bochnia oraz pobliski Chrzanów. Może u nas wieje biedą - według Was komentujących powyżej - ale jesteśmy u siebie, w swoim regionie, bardzo różnorodnym i pięknym. A Jaworzno (oraz Żywiec, Wilamowice, Pilica i Żarnowiec) zostały z tego naszego regionu wyrwane w 1975 r. przez ekipę Edwarda Gierka i do naszego regionu już nie powróciły. Czy Jaworzno geograficznie jest na Śląsku - można też dyskutować. Różne na ten temat były spojrzenia na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci. Obecnie zasadniczo obowiązuje pogląd przyjęty za autorami pracy pt. "Geomorfologia Polski" (1972): M. Klimaszewskim i R. Galonem, który sytuuje Jaworzno na Wyżynie Śląskiej. Prof. Mieczysław Klimaszewski (cytuję za "Wikipedią") był w latach 1965–1972 posłem na Sejm PRL IV i V kadencji; w czerwcu 1965 został wybrany na członka Rady Państwa, a w grudniu tegoż roku – na zastępcę przewodniczącego Rady Państwa (był nim do marca 1972 r.). Jego dzieło - "Geomorfologia Polski" - wpisywało się w oczekiwania ówczesnego kierownictwa PZPR - miało uzasadniać przygotowywaną wówczas reformę administracyjną państwa (wprowadzenie małych województw i likwidację powiatów). Pierwszy etap tej reformy polegający na przywróceniu gmin w miejsce istniejących tzw. gromad został przeprowadzony w tymże 1972 r. Jednym z celów tej reformy było poszerzenie katowickiego regionu administracyjnego o tereny wschodnie, wchodzące w skład województwa krakowskiego. Chodziło o włączenie do województwa katowickiego tych ośrodków, gdzie istniał wówczas przemysł wydobywczy, głównie węglowy (Jaworzno, Trzebinia-Siersza, Libiąż, Brzeszcze, Bukowno i Olkusz).
Zwolenników Śląska z Jaworzna zachęcam do lektury książki Michała Smolorza pt. "Cysorz" (o Zdzisławie Grudniu). Jest w niej rozdział o przyłączeniu zachodnich obszarów woj. krakowskiego do regionu katowickiego i reakcjach mieszkańców tego terenu na tę decyzję. Pamiętać należy również, że podobną decyzję o przyłączeniu zachodnich rejonów woj. krakowskiego do Rzeszy i prowincji śląskiej podjął w październiku 1939 r. Adolf Hitler. W jakich okolicznościach to nastąpiło - wiemy chyba wszyscy.
Moim zdaniem - jako mieszkańca regionu krakowskiego - Jaworzno powinno "wrócić pod skrzydła Krakowa" czyli do macierzystego województwa. Władze państwowe powinny dokonać korekty granic obecnego województwa śląskiego i wyłączyć z jego obszaru Jaworzno, Częstochowę (z okręgiem) i powiat żywiecki.

zgłoś
D
Dominika

To że miasto był związane z Małopolską jest akurat dla obecnego pokolenia nieistotne. Leżymy w województwie ŚLĄSKIM, mamy wspólne interesy związane z miastami województwa śląskiego. Miasto geograficznie leży na Wyżynie Śląskiej. Można więc powiedzieć że wróciło do korzeni bo w Małopolsce było zwyczajnie nienaturalnie. Większość mieszkańców bardziej dziś czuje się związana ze Śląskiem niż Małopolską i ta tendencja będzie się nasilała bo młodemu pokoleniu bliżej i bardziej po drodze ze Śląskiem. Większość ludzi ma znajomych na Śląsku ,ci sami ludzie często poza Krakowem nie znają żadnych Małopolskich miast. Zresztą z każdego punktu widzenia lepiej nam na Śląsku.

zgłoś
M
Maciek

JAWORZNO leży na WYŻYNIE ŚLĄSKIEJ!!!!!!!!!!!!!!!!

I w województwie ŚLĄSKIM i to już od dawna bo 76 roku. Przemysł wydobywczy typowo śląski! Ja się urodziłem w Jaworznie i czuję się ŚLĄZAKIEM a nie żadnym MAŁOPOLANINEM!!!!!!!

zgłoś
K
Krzychu

JAWORZNO PRZAJA ŚLONSKOWI

zgłoś
l
l

Może stare pokolenie czuje się związane z Małopolską ale młodzi wybiorą zdecydowanie Śląsk. Urodziłem się w Jaworznie w 77 roku kiedy było w woj. katowickim choć moi rodzice pochodzą z małopolskiego. Ja się czuję Ślązakiem i bliżej mi do Śląska niż Małopolski, zresztą geograficznie Jaworzno leży na Wyżynie Śląskiej. Wolny czas spędzam w śląskich miastach nie w Małopolsce i moi znajomi są ze Śląska nie Małopolski. Większości terenów Małopolski nie znam w ogóle. Nie wiem czym się tu szczycić że jest się krakusem, Kraków to piękne miasto ale Małopolska wieje biedą nie ma porównania do Śląska. Warto też wspomnieć że Jaworzno ma krajobraz bliższy śląskiemu a nie małopolskiemu. Oczywiście każdy się czuje kim chce ,jeden Ślązakiem drugi Małopolaninem. Ja stanowczo wybieram Śląsk!!

zgłoś
Z
Z poomagerooma.
:-)
zgłoś
G
Gość

Rozumie Slazakow, ze walcza o uznanie narodu slaskiego i o przywrocenie autonomii slaskiej.
Natomiast wszelkie rozdmuchiwanie roznic pomiedzy regionami, to moze byc - w pewnym zakresie -
robota przeciwnikow powstania jednego miasta SILESIA, w miejsce GZM.
Liczna jest liczba lokalnych politykow i urzednikow, ktorzy w trosce o swoje stolki nie chce zadnych zmian.
( ... )

zgłoś
g
gosc

SLAZACY nietrzymaja nikogo na SLASKU na sile jesli chcecie odejdzcie z SLASKA nikt za wami tu nie bedie plakal JESTESMY JUZ POTEGA

zgłoś
P
PETER

NIE CHCEMY zeby tz zaglebie bylo laczone z SLASKIEM jesli wam sie nie podoba SLASK idzcie pod malopolskie tam was maja w zyci

zgłoś
M
Mieszkam w Bytomiu

Na mapie w polsce a w sercu SLASKIE

zgłoś
t
toms

mają prawo czuć się związani z Małopolską-NiestetyBuzek i jego rząd spier..ił całą reformę administracyjną.
Do województwa ślaskiego przyłączył Częstochowę i Żywiec, a Lubliniec, który jest jak najbardziej slaskim miastem ma wspólny okręg wyborczy z Czestochową. A była tak okazja w 1998 roku połaczyć ziemie górnośląskie, ale w tej Polsce wszystko co się robi jest spieprzone

zgłoś
J
Jaro

Na mapie administracyjnej leży w województwie śląskim i tyle. Choć wielu ludzi tak robi z powodu swej ignorancji to jednak nie mylmy podziału administracyjnego z historycznymi regionami. Czy Sosnowiec też jest na mapie śląski? Czy Opole na mapie jest ... opolskie? Czy Olsztyn jest warmińsko-mazurski?
Co do słów socjologa Łeckiego: Jaworznianie nie tyle utożsamiają się z Krakowem jako byłą stolicą Polski, lecz po prostu ze stolicą Małopolski, w której to Małopolsce leży Jaworzno. Dopatrywania się w tym snobizmu nie rozumiem zupełnie.

zgłoś
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3