18+

Treść tylko dla pełnoletnich

Kolejna strona może zawierać treści nieodpowiednie dla osób niepełnoletnich. Jeśli chcesz do niej dotrzeć, wybierz niżej odpowiedni przycisk!

Katowice zniknęły. Powstał Stalinogród. To już 61 lat

Zygmunt Woźniczka
Katowice przemianowane na Stalinogród ARC
W "Naszej Historii" wspominamy marzec 1953 r., kiedy z mapy Polski zniknęły Katowice. Jak trzy lata Stalinogrodu komentuje prof. Zygmunt Woźniczka? CZYTAJCIE

Tu stacja Stalinogród, byłe Katowice - taki komunikat z megafonów usłyszeli 8 marca 1953 r. podróżni. Mieli przyjechać do Katowic, a wysiadali w Stalinogro- dzie. Jak reagowali?
Ci, którzy usłyszeli z megafonu "byłe Katowice", i tak wiedzieli więcej niż pozostali. Ludzie zgłupieli, nie było komórek, internetu. Wysiadają w Katowicach, które są Stalinogrodem. Reakcje były różne. Zdarzały się awantury. Najwięcej było jednak zwyczajnych pomyłek. Pojawiali się wtedy tajniacy i takie zachowania skutecznie eliminowali. Nikt już wtedy o bilet do Katowic nie pytał. Ten aparat wyparcia nazwy Katowice wydawał się skuteczny, bo wycofał Katowice z obiegu oficjalnego, ale to nie znaczy, że nazwa przestała funkcjonować w świadomości mieszkańców. Katowiczanie nigdy do Stalinogrodu się nie przekonali. To był sztuczny twór. Po śmierci Stalina Moskwa zażądała, by jedno miasto nazwać od jego imienia, u nas miała to być początkowo Częstochowa, ale wtedy pielgrzymki odbywałyby się do Matki Boskiej Stalinogrodzkiej. Padło więc na Katowice. Wszyscy chłopcy, którzy urodzili się w Katowicach - Stalinogrodzie w nocy z 7 na 8 marca, otrzymali na trzecie imię... Józef.

CZYTAJ KONIECZNIE:
SERWIS HISTORYCZNY DZIENNIKA ZACHODNIEGO

Jakie pamiątki nam zostały po tych 3 latach Stalinogrodu?
Pamiątek po Stalinogrodzie mamy niewiele. Badałem ten okres bardzo długo, a nawet mnie nie udało się znaleźć zbyt dużo. Mam np. zakładkę do książek, taką metalową, z napisem "Stalinogród". Przewinęło się też kilka broszur, afiszy, ale wbrew pozorom nie jest tego zbyt wiele. Miałem też w rękach kilka modlitewników, prawdziwe arcydzieło kontrastu: modlitewnik, który ukazał się nakładem wydawnictwa Stalinogród.

10 grudnia 1956 roku było już po wszystkim, ale łatwo Katowice nie miały.
Działacze partyjni w Warszawie nie byli zadowoleni. Nie widzieli powodu, dla którego Stalinogród miałby stać się znów Katowicami. Powrót do tej nazwy to dla nas symbol odwilży. Z kolei zmiana nazwy Katowic na Stalinogród była najbardziej znanym symbolem stalinizacji. Zmianę na Stalinogród tak wyreżyserowano, że niby to na wniosek mieszkańców dokonuje się tej zmiany. Chyba największą publiczną ofiarą tej dyrektywy był pisarz Gustaw Morcinek, który w imieniu społeczeństwa miał ten wniosek złożyć. Potrzebowali nazwiska, które ludzie znali. Morcinek się nadawał, więc go zmusili.

Rozmawiała: Barbara Siemianowska

*PREZENTY NA DZIEŃ KOBIET 2014 - NAJLEPSZE POMYSŁY
*PIĘKNE DZIEWCZYNY CHCĄ BYĆ MISS POLONIA - ZDJĘCIA Z CASTINGU W KATOWICACH
*TVP ABC I TV TRWAM NA MULTIPLEKSIE. Jak odbierać, jak przeprogramować dekoder?
*GALA NIEGRZECZNI - DODA POBIŁA SIĘ Z SZULIM - NOWE FAKTY i ZDJĘCIA

Wideo

Komentarze 12

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

S
Schlesier
O tym potomkowie z Warszawy oczywiscie nic na ten temat niewiedza bo nikt nie byl w parti PZPR i nagle znowu wszyscy byli za AK z legtymacjami ZBOWIDU niemozna terz zapomniec tzw.Powstancow Slaskich wraz z Morcinkiem ,temu jest winna tylko ta SKLEROZA Prost Mahzeit
I
Iwona Patuła
Urodziłam się w Stalinogrodzie 30 maja 1956 i mam zachowaną moja metrykę urodzenia....urodzona w Stalinogrodzie woj. stalinogrodzkie.....pozdrawiam
l
lud pracujący śląska
...
c
chrobok
Wjysz - Deutsch-Oberschlesier, to bolo tak downo, a jo bo wtedy bajtlym - ze ech jusz zapomniol po co. Nawet niy wjym, eli ech miol wiza do Gorolandii - eli niy.
Ah, teroski mi sie przipomnialo! Skuli tego, co ech je chrobok, toch napewno w biletach dziury wyzyrol.
c
chrobok
Niy znom Michala Ogorka - ale tyn chop to napewno je podwojnie szczynsliwy: ros, bo sie urodziol w Stalin-ogrodzie, a dwa, w dziyn swjynta socjalistyczny Polcki.
Piernika - niykerzy som Glückspilze!
D
Deutsch-Oberschlesier
chrobok
D
Deutsch-Oberschlesier
"Michał Ogórek (ur. 22 lipca 1955 w Stalinogrodzie) – polski dziennikarz , felietonista, krytyk filmowy i satyryk"
c
chrobok
No a jak wyglondo wpis w metryce urodzynia i dokumyntach osobistych, tych, co sie wtedy urodziyli w...Stalin-ogrodzie?
Wjym, co 3/4 "slonzakow" w Gliwicach mialo w dowodach osobistych stoc>: miejsce urodzenia .....Pinduliszki/Lwow/itd. (ZSRR). A teroski?
a
and_
Te pamiątki po Stalinogrodzie, to przede wszystkim mapy, które dziś bez problemu można znaleźć w sieci. Oprócz tego jeszcze kilka lat temu w mojej szkole w magazynie leżała ścienna mapa Polski z lat 50., gdzie widniała nazwa Stalinogród. Oprócz tego na stronach miłośników kolei są skany stron z rozkładów jazdy - tam też jest ta nazwa.
z
zak1953
to taki bilet do Katowic mógł wtedy kosztować ze 2 lata, albo inny czasowo spacer na Mikołowską.
m
mara slonsko
"Tu stacja Stalinogród, byłe Katowice - taki komunikat z megafonów usłyszeli 8 marca 1953 r. podróżni. Mieli przyjechać do Katowic, a wysiadali w Stalinogro- dzie. Jak reagowali?"
acha tera wjym zrobjyli gyszynk karowickim babom na 8 marca he he.Pra Kamraty :)
c
chrobok
A wjycie, co bilet PKS-u ze Chrzanowa do Stalinogrodu kosztowol wtedy 10,80 zlotka? Ciekawych, wiela kosztowol do Katowic?
Mom kajsik taki we mojym archiwum (bronotny kartonik ze czyma dziurkami).
Dodaj ogłoszenie