Katowice zniknęły. Powstał Stalinogród. To już 61 lat

    Katowice zniknęły. Powstał Stalinogród. To już 61 lat

    Zygmunt Woźniczka

    Dziennik Zachodni

    Dziennik Zachodni

    Prof. Zygmunt Woźniczka
    1/10
    przejdź do galerii

    Prof. Zygmunt Woźniczka ©ARC

    W "Naszej Historii" wspominamy marzec 1953 r., kiedy z mapy Polski zniknęły Katowice. Jak trzy lata Stalinogrodu komentuje prof. Zygmunt Woźniczka? CZYTAJCIE
    Tu stacja Stalinogród, byłe Katowice - taki komunikat z megafonów usłyszeli 8 marca 1953 r. podróżni. Mieli przyjechać do Katowic, a wysiadali w Stalinogro- dzie. Jak reagowali?
    Ci, którzy usłyszeli z megafonu "byłe Katowice", i tak wiedzieli więcej niż pozostali. Ludzie zgłupieli, nie było komórek, internetu. Wysiadają w Katowicach, które są Stalinogrodem. Reakcje były różne. Zdarzały się awantury.
    Najwięcej było jednak zwyczajnych pomyłek. Pojawiali się wtedy tajniacy i takie zachowania skutecznie eliminowali. Nikt już wtedy o bilet do Katowic nie pytał. Ten aparat wyparcia nazwy Katowice wydawał się skuteczny, bo wycofał Katowice z obiegu oficjalnego, ale to nie znaczy, że nazwa przestała funkcjonować w świadomości mieszkańców. Katowiczanie nigdy do Stalinogrodu się nie przekonali. To był sztuczny twór. Po śmierci Stalina Moskwa zażądała, by jedno miasto nazwać od jego imienia, u nas miała to być początkowo Częstochowa, ale wtedy pielgrzymki odbywałyby się do Matki Boskiej Stalinogrodzkiej. Padło więc na Katowice. Wszyscy chłopcy, którzy urodzili się w Katowicach - Stalinogrodzie w nocy z 7 na 8 marca, otrzymali na trzecie imię... Józef.

    CZYTAJ KONIECZNIE:
    SERWIS HISTORYCZNY DZIENNIKA ZACHODNIEGO


    Jakie pamiątki nam zostały po tych 3 latach Stalinogrodu?
    Pamiątek po Stalinogrodzie mamy niewiele. Badałem ten okres bardzo długo, a nawet mnie nie udało się znaleźć zbyt dużo. Mam np. zakładkę do książek, taką metalową, z napisem "Stalinogród". Przewinęło się też kilka broszur, afiszy, ale wbrew pozorom nie jest tego zbyt wiele. Miałem też w rękach kilka modlitewników, prawdziwe arcydzieło kontrastu: modlitewnik, który ukazał się nakładem wydawnictwa Stalinogród.

    10 grudnia 1956 roku było już po wszystkim, ale łatwo Katowice nie miały.
    Działacze partyjni w Warszawie nie byli zadowoleni. Nie widzieli powodu, dla którego Stalinogród miałby stać się znów Katowicami. Powrót do tej nazwy to dla nas symbol odwilży. Z kolei zmiana nazwy Katowic na Stalinogród była najbardziej znanym symbolem stalinizacji. Zmianę na Stalinogród tak wyreżyserowano, że niby to na wniosek mieszkańców dokonuje się tej zmiany. Chyba największą publiczną ofiarą tej dyrektywy był pisarz Gustaw Morcinek, który w imieniu społeczeństwa miał ten wniosek złożyć. Potrzebowali nazwiska, które ludzie znali. Morcinek się nadawał, więc go zmusili.

    Rozmawiała: Barbara Siemianowska



    *PREZENTY NA DZIEŃ KOBIET 2014 - NAJLEPSZE POMYSŁY
    *PIĘKNE DZIEWCZYNY CHCĄ BYĆ MISS POLONIA - ZDJĘCIA Z CASTINGU W KATOWICACH
    *TVP ABC I TV TRWAM NA MULTIPLEKSIE. Jak odbierać, jak przeprogramować dekoder?
    *GALA NIEGRZECZNI - DODA POBIŁA SIĘ Z SZULIM - NOWE FAKTY i ZDJĘCIA

    Czytaj treści premium w Dzienniku Zachodnim Plus

    Nielimitowany dostęp do wszystkich treści, bez inwazyjnych reklam.

    Komentarze (13)

    Dodajesz komentarz jako: Gość

    Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

    Liczba znaków do wpisania:

    zaloguj się

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Potomkowie i skleroza

    Schlesier (gość)

    Zgłoś naruszenie treści

    O tym potomkowie z Warszawy oczywiscie nic na ten temat niewiedza bo nikt nie byl w parti PZPR i nagle znowu wszyscy byli za AK z legtymacjami ZBOWIDU niemozna terz zapomniec tzw.Powstancow...rozwiń całość

    O tym potomkowie z Warszawy oczywiscie nic na ten temat niewiedza bo nikt nie byl w parti PZPR i nagle znowu wszyscy byli za AK z legtymacjami ZBOWIDU niemozna terz zapomniec tzw.Powstancow Slaskich wraz z Morcinkiem ,temu jest winna tylko ta SKLEROZA Prost Mahzeitzwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    metryka urodzenia

    Iwona Patuła (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 1

    Urodziłam się w Stalinogrodzie 30 maja 1956 i mam zachowaną moja metrykę urodzenia....urodzona w Stalinogrodzie woj. stalinogrodzkie.....pozdrawiam

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Kattowitz - ile to już lat...

    lud pracujący śląska (gość)

    Zgłoś naruszenie treści

    ...

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Jak fto miol pecha, to miol zaplute papiory.

    chrobok (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 4 / 1

    No a jak wyglondo wpis w metryce urodzynia i dokumyntach osobistych, tych, co sie wtedy urodziyli w...Stalin-ogrodzie?
    Wjym, co 3/4 "slonzakow" w Gliwicach mialo w dowodach osobistych stoc>:...rozwiń całość

    No a jak wyglondo wpis w metryce urodzynia i dokumyntach osobistych, tych, co sie wtedy urodziyli w...Stalin-ogrodzie?
    Wjym, co 3/4 "slonzakow" w Gliwicach mialo w dowodach osobistych stoc>: miejsce urodzenia .....Pinduliszki/Lwow/itd. (ZSRR). A teroski?zwiń


    Zdjęcie autora komentarza
    zapytaj Michała Ogórka

    Deutsch-Oberschlesier

    Zgłoś naruszenie treści / 5

    "Michał Ogórek (ur. 22 lipca 1955 w Stalinogrodzie) – polski dziennikarz , felietonista, krytyk filmowy i satyryk"


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Mozno by pan Michal zalozol klub szczynslifcof!

    chrobok (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 5 / 1

    Niy znom Michala Ogorka - ale tyn chop to napewno je podwojnie szczynsliwy: ros, bo sie urodziol w Stalin-ogrodzie, a dwa, w dziyn swjynta socjalistyczny Polcki.
    Piernika - niykerzy som Glückspilze!

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Pamiątki po nazwie

    and_ (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 4

    Te pamiątki po Stalinogrodzie, to przede wszystkim mapy, które dziś bez problemu można znaleźć w sieci. Oprócz tego jeszcze kilka lat temu w mojej szkole w magazynie leżała ścienna mapa Polski z...rozwiń całość

    Te pamiątki po Stalinogrodzie, to przede wszystkim mapy, które dziś bez problemu można znaleźć w sieci. Oprócz tego jeszcze kilka lat temu w mojej szkole w magazynie leżała ścienna mapa Polski z lat 50., gdzie widniała nazwa Stalinogród. Oprócz tego na stronach miłośników kolei są skany stron z rozkładów jazdy - tam też jest ta nazwa.zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    immer Kattowitz

    mara slonsko (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 7

    "Tu stacja Stalinogród, byłe Katowice - taki komunikat z megafonów usłyszeli 8 marca 1953 r. podróżni. Mieli przyjechać do Katowic, a wysiadali w Stalinogro- dzie. Jak reagowali?"
    acha tera wjym...rozwiń całość

    "Tu stacja Stalinogród, byłe Katowice - taki komunikat z megafonów usłyszeli 8 marca 1953 r. podróżni. Mieli przyjechać do Katowic, a wysiadali w Stalinogro- dzie. Jak reagowali?"
    acha tera wjym zrobjyli gyszynk karowickim babom na 8 marca he he.Pra Kamraty :)zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    I tak to trvo. :-(

    Trvo. :-( (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 7 / 5


    A trvo. :-(

    Wypjyrańe ojropyjski SZLŌNZKOŚĆE, bez gololskich kůmůńistův, narodovcův, nacyjůnalistův a szowinistův polskich, carskich a sowjeckich przichlybkův.

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    A fto bol wtedy biskupym stalin-ogrockim?

    chrobok (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 5 / 2

    A wjycie, co bilet PKS-u ze Chrzanowa do Stalinogrodu kosztowol wtedy 10,80 zlotka? Ciekawych, wiela kosztowol do Katowic?
    Mom kajsik taki we mojym archiwum (bronotny kartonik ze czyma dziurkami).


    Zdjęcie autora komentarza
    po co jeździłeś do Galicji

    Deutsch-Oberschlesier

    Zgłoś naruszenie treści / 3 / 3

    chrobok


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Robiol ech w PKS-ie za dziurkocza.

    chrobok (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 3 / 5

    Wjysz - Deutsch-Oberschlesier, to bolo tak downo, a jo bo wtedy bajtlym - ze ech jusz zapomniol po co. Nawet niy wjym, eli ech miol wiza do Gorolandii - eli niy.
    Ah, teroski mi sie przipomnialo!...rozwiń całość

    Wjysz - Deutsch-Oberschlesier, to bolo tak downo, a jo bo wtedy bajtlym - ze ech jusz zapomniol po co. Nawet niy wjym, eli ech miol wiza do Gorolandii - eli niy.
    Ah, teroski mi sie przipomnialo! Skuli tego, co ech je chrobok, toch napewno w biletach dziury wyzyrol.zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    dla upartego...

    zak1953 (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 11 / 8

    to taki bilet do Katowic mógł wtedy kosztować ze 2 lata, albo inny czasowo spacer na Mikołowską.

    Najnowsze wiadomości

    Zobacz więcej

    Najczęściej czytane

    DZ poleca

    Wideo