18+

Treść tylko dla pełnoletnich

Kolejna strona może zawierać treści nieodpowiednie dla osób niepełnoletnich. Jeśli chcesz do niej dotrzeć, wybierz niżej odpowiedni przycisk!

Furgalińska: Język śląski jest dla mnie naturalny

Katarzyna Pachelska
- Jak ja uwielbiam takie ainfarty! - wzdychała Joanna Furgalińska na widok wejścia do tej kamienicy arkadiusz ławrywianiec
Graficzka, ilustratorka i autorka książek (m.in. "Ilustrowanego słownika dla Hanysów i Goroli") oraz malarka Joanna Furgalińska opowiada Katarzynie Pachelskiej, dlaczego tęskni za dawnym Śląskiem i co robi, by zatrzymać ten klimat na dłużej

Ślónsko godka. Ilustrowany słownik dla Hanysów i Goroli" powstał z tęsknoty. Jego autorka (zarówno tekstu, jak i rysunków), Joanna Furgalińska, pisze w przedmowie: "(...) Z tęsknoty za klimatami dzieciństwa, za światem, którego już nie ma, za smakiem babcinego kołocza z posypką i zapachem hodowanych przez dziadka róż, za podsłuchanymi przypadkiem rozmowami babcinych sąsiadek, toczącymi się przy kuchennym stole, który był sercem domu, za snutymi przez dziadkowych kamratów od skata przerażającymi opowieściami o pracy pod ziemią (...)".
HANYUS, GOROL DWA KAMRATY - TO ULUBIONE POWIEDZENIE JOANNY FURGALIŃSKIEJ - CZYTAJ WIĘCEJ
Joanna Furgalińska, urodzona w Katowicach graficzka po katowickim Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, mama dwójki już dorosłych dzieci - Katarzyny i Mateusza i właścicielka kotki Fridy, rasy norweski kot leśny, jest autorką i ilustratorką książek dla dzieci (m.in. "Czechów Trzech, czyli Polskie Łamańce Językowe", "Entliczek pentliczek, czyli polskie wyliczanki"), ilustracji do książek innych autorów oraz okładek książek (m.in. dla norweskiego wydawnictwa).
Jednak jej prawdziwym konikiem są śląskie klimaty.

- Wychowałam się praktycznie u dziadków ze strony mamy, Teresy i Alojzego Paszków, na osiedlu górniczym w rejonie ulicy Barbary w Katowicach - wspomina Joanna Furgalińska. - Moi rodzice mieszkali na Koszutce. To była w latach 60. i 70. taka inteligencka dzielnica. Tam język śląski to był obciach, nikt go nie używał. Za to u babci i dziadka, wśród innych rodzin górników KWK Wujek, śląski był tak naturalny jak to, że w niedzielę na obiad musi być rolada z modrą kapustą. Ja, wtedy kilkuletnie dziecko, chłonęłam tę atmosferę całą sobą. Jak widać, do dzisiaj nie udało mi się z niej ochłonąć - śmieje się.

ZNASZ JUŻ PROJEKT ŚLĄZAK? ZOBACZ I NAPISZ, CO O NIM MYŚLISZ
*Codziennie rano najświeższe informacje z woj. śląskiego prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera
Obsługiwała kapitalizm
Za to talent do rysowania i cierpliwość do prac ręcznych odziedziczyła po mamie, która pracowała w Miastoprojekcie.

- Poświęcała mi mnóstwo czasu. Razem wycinałyśmy, rysowałyśmy, kleiłyśmy. Moja młodsza siostra urodziła się, gdy miałam 9 lat, więc mama w moim wczesnym dzieciństwie mogła spędzać czas tylko ze mną - mówi.

Pierwszy sukces przyszedł niespodziewanie szybko, bo już jako przedszkolak pani Joanna miała, razem z innymi dziećmi, pierwszą wystawę w nowo otwieranym pasażu pod rondem im. J. Ziętka.
Praktyczne podejście do życia sprawiło, że uzdolniona plastycznie Joasia poszła do klasy matematycznej w IV LO im. M. Nowotki. To jednak ostatecznie przekonało ją, że księgowej ani nauczycielki z niej nie będzie. Studia na Akademii Sztuk Pięknych były strzałem w dziesiątkę.
ZNASZ JUŻ PROJEKT ŚLĄZAK? ZOBACZ I NAPISZ, CO O NIM MYŚLISZ
- Wydział Grafiki ASP, z racji tego, że był na Śląsku jedyny, pełnił rolę całej akademii i uczyliśmy się wszystkiego. Dzięki temu dziś mogę z łatwością zmieniać techniki i środki wyrazu - mówi Joanna Furgalińska.

Studia skończyła w 1984 r., trzy lata wcześniej, w ponurym 81' wyszła za mąż za Zbigniewa Furgalińskiego (w pięknym katowickim Pałacu Ślubów, który właśnie wyburzono). Po studiach wiedziała już, co chce robić zawodowo - ilustrować książki dla dzieci. Jednak wydawnictwo Śląsk, kiedyś potentat w branży wydawniczej, dla którego pani Joanna zilustrowała kilka książek, po 1989 roku przestało się liczyć. Nie było już mowy o wydawaniu pięknych książek. Zresztą na początku lat 90. Polskę zalała fala książek na licencji Disneya. Do nich polscy graficy mogli co najwyżej dodawać polski tekst.

Przez 10 lat pracowała też w Hucie Florian jako grafik, projektując foldery, loga, druki czy szyldy. Tam też nauczyła się pracy na komputerze.

- Obsługiwałam kapitalizm - wspomina lata 90.

Wtedy na jakiś czas porzuciła rysowanie, zajęła się malarstwem, czymś, czego na studiach szczerze nie znosiła. Do dzisiaj maluje, ale jej obrazom daleko jest do kolorowych, wręcz satyrycznych rysunków, które znajdziemy w "Ślónskiej godce" czy innych jej książkach. Co więcej, na obrazach olejnych Joanny Furgalińskiej nie uświadczymy ani Gorola, ani Hanysa.
*Codziennie rano najświeższe informacje z woj. śląskiego prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera
- Maluję odchodzące w niebyt budynki starego Śląska, które znikają pod autostradami czy centrami handlowymi w Bytomiu (gdzie mieszkałam przez jakiś czas), Chorzowie, Rudzie Śląskiej, Świętochłowicach czy Tarnowskich Górach. Maluję je własną techniką, do farb olejnych dodaję srebra i asfaltu, ale nie takiego z drogi, tylko specjalnego, syryjskiego. Te obrazki wesołe niestety nie są - stwierdza.

Trzy lata na godkę
Do zawodu swoich marzeń, czyli ilustrowania książek dla dzieci, wróciła dopiero po 20 latach. W 2004 roku zilustrowała zbiór baśni polskich dla chorzowskiego wydawnictwa Videograf II.

- Marzyły mi się jednak książki w pełni autorskie, moje. A że lubię zabawy ze słowem, to przygotowałam i zilustrowałam polskie wyliczanki i łamańce słowne, które ukazały się nakładem katowickiego wydawnictwa Sonia Draga - opowiada autorka.

Przygotowanie "Ślónskiej godki" zajęło jej aż trzy lata. - Nie pamiętałam przecież wszystkich tych słów, które znalazły się w książce. Musiałam przebijać się przez rozmaite słowniki, pytać ludzi, wielką pomoc uzyskałam u dr Bożeny Cząstki-Szymon. Wykonanie setek rysunków przy tym było wręcz przyjemnością - śmieje się.

W szufladzie Joanna Furgalińska ma kilka praktycznie gotowych książek. Pomysły wciąż "łonaczą się w jej gowie", mimo że, jak mówi, Polska to nie jest kraj dla grafików.

Kiedy chce się oderwać od śląskiej rzeczywistości, jedzie do Norwegii, gdzie mieszkają jej siostra Beata i córka Katarzyna, architekt, absolwentka Politechniki Śląskiej i The Oslo School of Architecture and Design.
*Codziennie rano najświeższe informacje z woj. śląskiego prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera

Wideo

Komentarze 15

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

k
korektura

*Ruda Sl. oczywiscie

M
M.

Szanowna pani Furgalinska,

pare tygodni temu zauwazylam pani slownik, dzisaj sie go zamówilam. Mieszkam od dziecka w niemcach (niemczech) ;) i b. mnie interesuje godka mojej rodziny, architektura slaska i wszystko z tem zwiazane.
Chcialambym sie pania zapytac, gdzie idzie zobaczyc albo znalesc pani obrazy ze slaskimi motywami o których tu pisano? Bo akurat takiego czegos dlugo szukalam. Pewnie pani tu juz dlugo nie zaglada ale cieszylabym sie bardzo z odpowiedzi.

Pozdrowienia,
Magda (kiedys Suda Sl.)

p
pikus

Einfahrt, Eingang

E
Elsa

Bez ajnfart ,jak sie otworzylo fortka z haszpom,to sie wlazlo na plac.Potym z przysiynka da antryju i trzabylo sebuc szczewiki zeby marasu nie wdeptac.Mantel sie powiesilo na hoku,a hut dalo sie do szranku.I tak byl porzadek.Dlugo mozna pisac po slonsku-to naprawde miszmasz jezykowy-ale to ojczyzna,w szkole musielismy mowic a w doma sie godalo-miyndzy soba tez sie godalo,bo kto mowil,to sie wygupiol.Teraz wszyscy staraja sie mowic-i dzieci sie tego jezyka slonskiego nie naucza,szkoda...
Pozdrawiam Pania serdecznie i dalyj tak po naszymu

g
gosc

na SLASKU mowilo sie po NIEMIECKU albo POLSKU po SLASKU mowil tz element

k
klachula

Eingang, śyń... Piyknie, i(y)no s tego widać, co godka to niy jynzyk. Keby boł jynzyk, to bołby abo (lebo) Eingang, abo (lebo) śyń. SŁownik p. Furgalińskiej jest cudny i zawartością i formą. Może być pięknym i dowcipnym prezentem. Nie jest to jednak słownik "jezyka śląskiego", ktorego po prostu nie ma (nawt, jeżeli tak twierdzą niektóre profesórki. Nazwa "język regionalny", to tylko pretekst, do bzdurnej, politycznej "nobilitacji" godki. Uwaga ! Ta cała "kodyfikacja " złonaczy naszo godka do zola !

A dla p. Furgalińskiej wszystkiego najlepszego, bo ratuje bogactwo gwarowe !

a
antek

Pani Joasiu , my tu potrzebujymy wjyncyj takich jak PANI.Pozdrawiam gorąco.

J
Joanna Furgalińska

Przykro mi, nie podpisywałam zdjęć. Wiem, co to ainfart, inaczej nie odważyłabym się robić słownika;-)
Pozdrawiam.

B
Beata

Super pani Joanno, piekny ten slownik.

D
Dolmeczer
I ńy ainfahrt, yno - Einfahrt.
c
cirano

Znom tyn klimat lat 60-70- tych w Katowicach i okolicy, kaj nos świyżo na Ślonsk przibyłe gorolstwo wyśmiywało i "udowadniało swoja wyższosć". Wiyncyj ale niy poradziyli, co przi bliższych kontaktach wyłaziyło jak "szydło z worka". Ą i Ę...no i całuję rączki, to mnij wiyncyj cołki jejich repertuar

c
cyklop

To ajngang, a niy ajnfart.

m
mabo

Pszaja ci,dziolcha tak dalej

b
bajtel

PANI JOANNO . WIELKI SZACUN za to , co PANI robi. Tak czimać.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3