Katowice: 132 wanny na 134 tysięcy ludzi, czyli lato w międzywojniu

Justyna Przybytek
Mamy pogodowe rewolucje - lato, a tu jak nie pada, to zimno, jak nie zimno, to skwar się leje z nieba. Ale w Katowicach bywało już zimno. Dokładnie 37 lat temu - 22 lipca 1974 roku - termometry w Katowicach wskazały... 18 stopni Celsjusza. 22 lipca 1990 roku - 16 stopni. Bywało przyzwoicie - 1 sierpnia 1957 roku - 24 stopnie. 22 lipca 1968 roku - 22-24 stopnie. A czasem upalnie - 20 lipca 1998 roku już 32 stopnie!

Na te i inne pogodowe rewolucje, szczególnie na upały,katowiczanie już w międzywojniu mieli swoje sposoby. Trzeba jednak przyznać, że władze pomagały: były kąpieliska, baseny, łaźnia, natryski. Do tego sporo atrakcji: koncerty, tańce, pokazy sztucznych ogni.

Najstarszą instytucją higieniczną w mieście była Łaźnia Miejska przy ul. Mickiewicza 5 zbudowana jeszcze w 1895 r. Można w niej było zażyć kąpieli parowej lub w wannie, a tych było 20, umyć się pod natryskiem lub popływać w krytym basenie - wtedy największym w Polsce - szerokim na 6 metrów i długim na 12,5 metra.

Tylko w 1936 r. z usług łaźni skorzystało 84 tys. osób!
W tym samym roku w mieście sporządzono spis zakładów kąpielowych. Okazało się, że w 38 instytucjach o charakterze publicznym - szkołach czy zakładach pracy - znajdowało się 917 natrysków, 132 wanny i trzy baseny.

Czyli basenów, nie wanien, było więcej niż dziś. Wakacje 2011 to zaledwie dwa czynne: Bugla i Rolna. A jeśli porównamy liczbę mieszkańców - w 1939 r. katowiczan było 134 tys. - dziś niecałe 300 tys., to można przypuszczać, że choć tłoczno, to naszym przodkom było pewnie na basenach przyjemniej niż nam stłoczonym dziś.

A nie ma wątpliwości, pluskać się przed wojną lubiliśmy i to bez umiaru. Okazuje się bowiem, że w 1936 r. Katowice plasowały się w czołówce polskich miast, jeśli chodzi o zużycie wody - statystyczny mieszkaniec wylewał jej 92 litry na dobę! Jeśli nie pod natrysk, to na kąpielisko. Na początku lat 30. otwarta została Bugla, reklamowana jako kąpielisko, restauracja i letnisko. Organizowano tu dansingi, koncerty, grały orkiestry, były pokazy sztucznych ogni. Wstęp na Buglę kosztował 50 groszy - bilet dla dorosłych, 30 groszy- dla młodzieży, a dzieci do lat 14 wstęp miały za 20 groszy. Miesięczny karnet kosztował 5 zł.

Dziś dorośli płacą tu 12 złotych, a dzieci - 6 zł, nie ma koncertów, na dansingi nadziei brak, na fajerwerki też.

Drugim kąpieliskiem była Dolina Trzech Stawów. W 1927 r. Dolinę reklamowano w prasie jako Muchowiec - Dolinę Szwajcarską. Miejsce stopniowo zagospodarowywano, aż w 1933 r. zmieniono jego nazwę na znaną obecnie. Powstała przystań żeglarska, urządzono plażę, parkingi dla samochodów i rowerów. Wejście na kąpielisko nie było jak dziś bezpłatne, płaciło się 20 i 10 gr.
Jeśli nie na kąpielisko, to poochłodę szło się w międzywojniu do lasu. Najchętniej w weekendy, a jeszcze lepiej w niedzielę. Najlepiej gromadnie - w grupach, gdy wycieczkę organizował zakład pracy albo organizacja - albo rodzinnie. A lasów było dostatek...

Wędrowało się do Ochojca, Murcek albo Giszowca. Ale również do lasów panewnickich lub kochłowickich. Ludzie maszerowali z gitarami, mandolinami i koszami pełnymi prowiantu.
Bywało, że podobne wyprawy odbywały się na drabiniokach i rolwagach, czyli wozach drabiniastych i platformach ciągniętych przez konie. Na takich wieziono ze sobą wielkie kotły, w których gotowano grochówkę.

Jeśli nie las, to działka. Model wypoczynku "na działce" lubimy do dziś. Przed wojną największe ogrody działkowe znajdowały się w Załężu, Bogucicach, Załęskiej Hałdzie i przy ul. Raciborskiej.

Korzystałam z książki "Katowice między wojnami" Wojciecha Janoty.

A jak Wy wspominacie lato w Katowicach sprzed 20, 30, a może 50 czy 70 lat? Może pamiętacie historie opowiadane przez Waszych dziadków?
Czekamy na Wasze wspomnienia. Piszcie mejle na adres j.przybytek@dz.com.pl

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3