Każdy ma prawo do swojej śląskości, także werbusy

    Każdy ma prawo do swojej śląskości, także werbusy

    Teresa Semik

    Dziennik Zachodni

    Dziennik Zachodni

    Rodzice Eugeniusza Kosmały postawili na Polskę i na edukację synów
    1/6
    przejdź do galerii

    Rodzice Eugeniusza Kosmały postawili na Polskę i na edukację synów ©arc. rodzinne

    Ojciec powtarzał: Ucz się, ucz, bo nauka to potęgi klucz, a babcia Ślązaczka dopowiadała - jak bydziesz mioł tych kluczy za wiela, to zostaniesz ficywyrdem, czyli portierem. Jak trudno być Ślązakiem na Śląsku - pisze Teresa Semik.
    Rodzina Eugeniusza Kosmały pochodzi z Chorzowa, Zabrza, Łagiewnik. Tylko ojciec urodził się we Wrocławiu, bo babcia Ana już w zaawansowanej ciąży pojechała po towar do Wrocławia. Z dziadkiem Józkiem prowadziła w Chorzowie elegancką restaurację.

    U ciotki w Zabrzu mówiło się po niemiecku, ale w Chorzowie po polsku. Granica polsko-niemiecka od 1922 r. przebiegała kilkaset metrów od domu Kosmały. Rodzina swobodnie rozmawiała po polsku, niemiecku lub śląsku. Mama do śmierci pisała gotykiem. Nikogo to nie dziwiło.

    - Nie byłem u ciotki kimś gorszym, bo nie znałem niemieckiego - przypomina Eugeniusz Kosmała. - Mama z babcią często rozmawiały po niemiecku, gdy nie chciały, żeby dzieci rozumiały.

    Obydwaj dziadkowie - Józef Kosmalla i Paweł Sukiennik - poszli do powstania.
    Paweł do wszystkich trzech. Chorzów wraz z Łagiewnikami został po polskiej stronie, ale rodzinne relacje wcale przez to nie ucierpiały. Niewiele pamiątek pozostało z tamtego czasu, ale zachował się niezwykły list z Ministerstwa Sprawiedliwości z 27 lipca 1936 roku, który przyszedł do dziadka Józefa. Ministerstwo wyraża w nim zgodę obywatelowi polskiemu Józefowi Kosmalla na zmianę nazwiska na Kosmała.

    - Byłem wręcz pewien, że moja rodzina przestała nazywać się Kosmalla na fali powojennego spolszczania niemieckich nazwisk, a to nieprawda - mówi pan Eugeniusz. - Mój dziadek miał odwagę już w 1936 roku powiedzieć, że on nie jest żaden Kosmalla, tylko Kosmała.

    Dziadek Józef, z zawodu piekarz, był już szanowanym restauratorem. Z babcią Aną utrzymywali się w Chorzowie z restauracji z biliardem, jak to się kiedyś mówiło na bilard, i z salą dancingową. Syna Jerzego posłali do neoklasycznego Państwowego Gimnazjum w Chorzowie, gdzie matematyki uczył Marian Batko, później więzień obozu Auschwitz. Batko zachęcał Jerzego, by uczył się dalej, bo jest zdolny i pracowity, a Ślązacy muszą się kształcić. Jerzy wybrał Akademię Handlową w Krakowie, ale wrzesień 1939 roku przekreślił wszystkie plany.

    Za jaką konkretnie działalność polityczną w czasie tych studiów Jerzy Kosmała trafił do Auschwitz, tego Eugeniusz Kosmała, jego syn, nie wie. Pewne jest tylko, że w lutym 1941 roku zabrano go z domu w Chorzowie i wywieziono do Oświęcimia. Przesiedział ponad dwa lata. Numer obozowy 10204. Wyszedł na wolność dzięki Alojzowi Fickowi, który był mężem jego siostry Heleny i w Chorzowie prowadził dużą piekarnię. Woził chleb także do Auschwitz.
    1 3 »

    Czytaj treści premium w Dzienniku Zachodnim Plus

    Nielimitowany dostęp do wszystkich treści, bez inwazyjnych reklam.

    Komentarze (162)

    Dodajesz komentarz jako: Gość

    Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

    Liczba znaków do wpisania:

    zaloguj się

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    chodzi o nadanie jakiegosc miejsca w katowicach imienem pary lecha i mari kaczynskich

    slezaczka z krwi i kosci od zawsze (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 1

    moim zdaniem jest jeszcze duzo synow i corek ziemi sleskiej ktorzy zrobili bardzo duzo do sleska wiec im sie nalezy zeby ich w ten sposob uchonorowac a jezeli chodzi o pare prezedenckom z calym...rozwiń całość

    moim zdaniem jest jeszcze duzo synow i corek ziemi sleskiej ktorzy zrobili bardzo duzo do sleska wiec im sie nalezy zeby ich w ten sposob uchonorowac a jezeli chodzi o pare prezedenckom z calym szacunkiem nie te klimaty a jezeli tej opci politycznej na tym tak bardzo zalezy ich utytulowac to niech na te czesc zmienie sobie swoje nazwizka na ich wtedy zrobie dobry uczynek prosze to przmyslec cial achoj zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    cało prowda ło gorolstwie

    wandziurka (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 2 / 1

    gorole przywiezione z kartoflami czy kapustą z gorolowic

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    A jo wom ........

    Slonsk (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 41 / 36

    Moj opa bol w ss a vater hitlerjugend i wto by pedziol ze byli za polskom.!!!


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    nie czytam, nie komentuje, daje minusik ......

    antyrobi (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 32 / 26

    ... ... ... ... ...

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    ..DO SOSNOWCA?!

    jo! (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 32 / 40

    Czy to nie znaczące, żeby współredagować stronę "Zrozumieć Śląsk i losy Ślązaków" trzeba się zgłosić do Sosnowca?!


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Do Sosnowca? A dlaczego nie?

    Teresa Semik (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 42 / 35

    W dobie mediów elektronicznych, w czasach powszechnej dostępności telefonów, nie ma znaczenia to, gdzie jest redagowana gazeta. A poza tym w Sosnowcu też mieszkaja Ślązacy. Pozdrawiam


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Co pani powie....

    Alojz (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 48 / 31

    Tak a u nas na Ślasku tez mieszkaja prawdopodobnie jacys eskimosi....dlatego bierzemy sie za redagowanie dziennika arktycznego

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Każdy ma prawo do swojej śląskości, także werbusy

    Stały 59 (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 55 / 33

    Nikt, nikomu kto legitymuje się historycznie potwierdzonym śląskim pochodzeniem /szeroko rozumianym/ nie ma prawa do własnej miłości Śląska, co zaś dotyczy tych z tytułu, to się najpierw powinni...rozwiń całość

    Nikt, nikomu kto legitymuje się historycznie potwierdzonym śląskim pochodzeniem /szeroko rozumianym/ nie ma prawa do własnej miłości Śląska, co zaś dotyczy tych z tytułu, to się najpierw powinni nauczyć, a
    nie nauczać. zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    I TY TEŻ MAŻESZ ZOSTAĆ PALSKIM SZAWINISTĄ!

    SASNAWIECKI PIS (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 41 / 32

    MY SASNAWICZANIE JESTEŚMY ASTAJĄ PALSKOŚCI. TYLKA SASANWIEC!

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    propaganda nowoslazaków z pseudo ślaskiego województwa

    Richad (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 71 / 34

    Ssemik prawdziwa ślązaczka z Żywca + pan prof. Z. Wozzniczka prawdziwy ślaski badacz naszej pokręconej ślaskiej historii pochodzący z Zagłębia i któż jeszcz moze + pan Szczepansky zamieszkany w...rozwiń całość

    Ssemik prawdziwa ślązaczka z Żywca + pan prof. Z. Wozzniczka prawdziwy ślaski badacz naszej pokręconej ślaskiej historii pochodzący z Zagłębia i któż jeszcz moze + pan Szczepansky zamieszkany w tychach a pochodzący z Czestochowy swietny slaski publicysta isocjolog + dziennik zachodni majacy siedzibe we Sosnofcu = Oni zawłaszczają śląską historię. Zauważmy że ani jeden nie czuje to co czuje ślązak który mieszka tu od pradziada...tak wygladała propaganda podczas plebiscytu przed wojną domową na Śląsku... To tym ludziom zależy na tym aby istniało na mapie psudo woj. ślaskie...z alergią patrzą na Opolskie, a wielokulturowość ślaska zwłaszcza to że są także ślazacy niemcy jest dla nich solą w oku...chętnie by opowiadali o zamkach jurajskich, Jasnej Górze, Janie kiepurze i aglomeracji Silesia która dalej miała by rozwadniac śląsk i zagłębie w wtako wodzionka... zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Bogu dzięki że mamy RAŚ

    Jula (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 65 / 44

    Gdyby nie RAŚ to gorolstwo wdeptało by nas już dawno w nicość polską.
    Dzięki RAŚ możemy oddychać pełną piersią i możemy myśleć o naszej Śląskiej przyszłości.
    RAŚ jest naszą jaskółką i naszą...rozwiń całość

    Gdyby nie RAŚ to gorolstwo wdeptało by nas już dawno w nicość polską.
    Dzięki RAŚ możemy oddychać pełną piersią i możemy myśleć o naszej Śląskiej przyszłości.
    RAŚ jest naszą jaskółką i naszą nadzieją na lepsze jutro.
    zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    MAZOWSZANIN

    NAR. (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 1

    TYCH CO PISZĄ O AUTONOMII I POZYTYWNIE WYPOWIADAJĄ SIĘ O RAŚ TRZEBA TRAKTOWAĆ JAKO VOLKSDEUTSCH-ÓW . PRAWDZIWY ŚLĄZAK NIE JEST NIEMCEM,NIEMCY , TO NAPŁYWOWA LUDNOŚĆ , KTÓRA PO WYGAŚNIĘCIU LINII...rozwiń całość

    TYCH CO PISZĄ O AUTONOMII I POZYTYWNIE WYPOWIADAJĄ SIĘ O RAŚ TRZEBA TRAKTOWAĆ JAKO VOLKSDEUTSCH-ÓW . PRAWDZIWY ŚLĄZAK NIE JEST NIEMCEM,NIEMCY , TO NAPŁYWOWA LUDNOŚĆ , KTÓRA PO WYGAŚNIĘCIU LINII ŚLĄSKICH PIASTÓW MASOWO NA TĄ ZIEMIĘ NAPŁYWAŁA , WYPIERAJĄC LUB WCHŁANIAJĄC ŻYWIOŁ SŁOWIAN ŚLĄSKICH.!!PISANIE DYRDYMAŁ O AUTONOMII CZEGOŚ CO NIE JEST ŻADNĄ ODRĘBNOŚCIĄ , MOŻNA TYLKO OKREŚLIĆ ALBO GŁUPOTĄ , ALBO BRAKIEM INSTYNKTU SAMO ZACHOWANIA.!!TAK SAMO MOGĄ MÓWIĆ O AUTONOMII WIELKOPOLANIE , MAŁOPOLANIE , MAZOWSZANIE ,..........., TYLE ŻE DLACZEGO .!!PAMIĘTAJ ,ŻE RODOWITY ŚLĄZAK JEST SŁOWIANINEM TAKIM SAMYM JAK KAŻDY Z MAZOWSZA , KUJAW , PODLASIA , MAŁOPOLSKI CZY WIELKOPOLSKI.!! NIESZCZĘŚCIE ŚLĄSKA TO DŁGOTRWAŁY BYT POZA RZECZYPOSPOLITĄ W OBCYM NIEMIECKIM ŻYWIOLE. zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Skoro mowa o Jaskolce...

    xyz (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 38 / 39

    W „Jaskółce Śląskiej” – czasopiśmie wydawanym przez RAŚ, pojawiały się artykuły postulujące powstanie „niepodległego państwa Śląsk”
    zrodlo: wikipedia


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    nie czytam, nie komentuje, daje minusik ......

    antyrobi (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 60 / 51

    PROWOKATOR !!! BOJKOTOWAC !!!

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    @xyz

    hanys (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 41 / 36

    A kaś to wyczytoł gorolski propagandzisto ?. fuj, fuj, fuj

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Nie je zech wcale dumny

    stary Slazok (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 62 / 51

    Jula ty muszisz byc gowniarom, takie teksty to te prziglupy z Hitlerjugynd na scianach w Kattowitz bazgrololy jak zech bol jeszczy smarkaty . ONi tysz chcieli pokozac wyzsosc kultury nad...rozwiń całość

    Jula ty muszisz byc gowniarom, takie teksty to te prziglupy z Hitlerjugynd na scianach w Kattowitz bazgrololy jak zech bol jeszczy smarkaty . ONi tysz chcieli pokozac wyzsosc kultury nad polskom, wy robicie tyz to samo . Yno co tak samo nie skonczyciezwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    @stary slazok

    O/S (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 39 / 38

    Ńy podszywej śe ze swojům polskům kulturům pod "starego slazoka". Ino RAŚ. Ino autůnůmjo.

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Nie bol bych taki dumny

    stary Slazok (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 57 / 43

    Rajmundziku, panstwo niemieckie przede wszystkim potrzebowalo gupielokow kierzy pojdom sie bic nie za swoj Vaterland . Moj dziadek miol sie za Poloka a musiol walczyc we Wehrmachcie i opowiadol ze...rozwiń całość

    Rajmundziku, panstwo niemieckie przede wszystkim potrzebowalo gupielokow kierzy pojdom sie bic nie za swoj Vaterland . Moj dziadek miol sie za Poloka a musiol walczyc we Wehrmachcie i opowiadol ze Slazokom Niymcy nie za bardzo ufali . Nigdy nie bol tez z tego dumny , bo i jak mozna byc dumnym z tego ze sie walczylo za Hitlera. Idz sie legnij chopie i sie to przemysl . Na koniec ci yno dodom ze z mojej familie byli w Auschwitz wieznioma bo za Hitlera nie chcieli sie bic a opowiadali ze nojwiynksze swinie w Auschwitz to boly zniymczone Slozoki, wiec tak nie do konca mozna byc chyba dumnym. My Slonzoki musiymy o tym pamietac ze wsrod prawych Slazakow byly takie swinie jak Kaduk i Szczurek ktorzy w Niemczech dozyli poznej starosci. Niestety to tez boly Slonzokizwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Ino RAŚ.

    O/S (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 68 / 36

    Ino autonomio.

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Górny Ślonsk ponad wszystko!!!!

    Rajmund (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 66 / 71

    Jo jes dumny ze mojigo haimatu i moich familie a Ty byc dumny ze Polskii jak dugo i szeroko..
    ymen..kzizyk na droga..


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    smolisz hopie

    Markus (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 59 / 48

    Przede wszyskim ("Silesia first!") - ja, ponad wszysko - niy.

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Polacy nie bójcie się nas Schlesierow

    halinka (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 35 / 33

    My Ślazacy jesteśmy Słowianami jak wy Polanie.
    Dlaczego nas atakujecie i wmawiacie nam ze my jesteśmy polany ?
    My swoją historię znamy i nie zmuszajcie nas do agresji.
    IRA tu u nas nie jest...rozwiń całość

    My Ślazacy jesteśmy Słowianami jak wy Polanie.
    Dlaczego nas atakujecie i wmawiacie nam ze my jesteśmy polany ?
    My swoją historię znamy i nie zmuszajcie nas do agresji.
    IRA tu u nas nie jest potrzebna.
    Mam prośbę do Pani Semik.
    Kobieto nie dziel Schlesierów na polackich i niepolackich.
    Kobieto pisz lepiej o zagłymbiu i gorolach.
    NOJLEPIJ NIC NIE RÓB.
    PA
    zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    @Halina

    Zgłoś naruszenie treści / 43 / 30

    Ja dzielę? Ślązacy sami wiedzą kim chcą być. Ślązaków, którzy powiedzieli w ostatnim spisie, że są Ślązakami i nic więcej, jest zaledwie 360 tys. Ponad 400 tysięcy powiedziało, że są polskimi...rozwiń całość

    Ja dzielę? Ślązacy sami wiedzą kim chcą być. Ślązaków, którzy powiedzieli w ostatnim spisie, że są Ślązakami i nic więcej, jest zaledwie 360 tys. Ponad 400 tysięcy powiedziało, że są polskimi Ślązakami lub Ślązakami Polakami. Albo Ślązakami Niemcami. Dlaczego odmawia im Pani prawa do bycia tym, kim chcą? Ja ich wybór szanuję. Pozdrawiamzwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Ja dzielę ...

    Tak_To_Jest (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 52 / 44

    zaledwie??? 360000 to dla Pani zalewnie? Ponad 400 tys. powiedziało, że są polskimi Ślązakami lub Ślązakami Polakami. A jak miało napisać, skoro się wychowało w Polsce, są obywatelami tego kraju???...rozwiń całość

    zaledwie??? 360000 to dla Pani zalewnie? Ponad 400 tys. powiedziało, że są polskimi Ślązakami lub Ślązakami Polakami. A jak miało napisać, skoro się wychowało w Polsce, są obywatelami tego kraju??? Skoro była taka możliwość to wpisali. Wydaje mi się, że to akurat jest na duży plus dla Śląska, któremu często dopisuje się dziwne historie.
    Pięknie Pani umie słowa dobierać.
    zaledwie... można by powiedzieć jeśli zrobiłoby się 100% spis ludności. Zaledwie to można powiedzieć o przeprowadzonym 'wyrywkowym spisie'
    Pozdrawiamzwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Poczytaj sobie te RASiolskie komentarze

    xyz (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 42 / 43

    Dla RASioli tu wstawiajacych komentarze slowo Slowianin jest najwiekszym przeklenstwem, oni chca byc na sile niemcami
    Niestety smutne to ale prawdziwe

    Najnowsze wiadomości

    Zobacz więcej

    Najczęściej czytane

    DZ poleca

    Wideo