Kiedy Katowice były Stalinogrodem. Niezwykła historia na wystawie w Mieście Ogrodów ZDJĘCIA

Justyna PrzybytekZaktualizowano 
Zdjęcia z wystawy "Kiedy Katowice były Stalinogrodem" w Galerii Miasta Ogrodów w Katowicach. Justyna Przybytek
W Galerii Miasta Ogrodów w Katowicach otwarto wystawę „Kiedy Katowice były Stalinogrodem... 1953 – 1956”. Znajdziemy na niej pamiątki, ale też wspomnienia ze Stalinogrodu, którym Katowice były przez trzy lata. Wśród nich modlitewniki, dyplomy, świadectwa chrztu. Na licznych zdjęciach zobaczymy również, jak w tamtym okresie wyglądało życie mieszkańców, ale też najbardziej spektakularne inwestycje Stalinogrodu.

- Dziadek zawsze słuchał zagranicznego radia i gdy umierał Stalin zapamiętałem audycję, w której spiker mówił o dogorywającym tyranie, którego w przedśmiertnej godzinie nachodzi korowód milionów pomordowanych ofiar, w tym polskich oficerów z Katynia – to wspomnienie Jana Witaszka, w latach 1949 – 1956, ucznia szkoły podstawowej nr 8 w Stalinogrodzie – Ligocie. Jedno z wielu wspomnień przytaczanych na wystawie.

- Pamiętam zabawną sytuację z moją siostrą na dworcu w Krakowie. Prosiłyśmy kasjerkę o bilet do Katowic. Ona z pewnością siebie, odpowiedziała, że takie miasto już nie istnieje. Byłyśmy z siostrą przerażone co mogło stać się z Katowicami. Dopiero po kilku chwilach uświadomiłyśmy sobie, że należało powiedzieć „poproszę bilet do Stalinogrodu” – to z kolei fragment wspomnienia Haliny Michalskiej, w latach 1953 – 56 uczennicy katowickiego liceum.

Zdjęcia, pocztówki, dokumenty i pierwsze dziecko Stalinogrodu

Na wystawie, oprócz licznych relacji katowiczan, znajdziemy też bilety lotnicze i kolejowe ze Stalinogrodu, plakaty, urzędowe tabliczki i pisma, ale też wycinki z gazet ukazujących się w Stalinogrodzie, wiersze dedykowane miastu - „Stalinogród w nocy”, czy „Wzgórze nad Stalinogrodem” - nawet pieśń o Stalinogrodzie. Jest też o codziennym życiu mieszkańców w latach 1953 – 1956 i realizowanych w tym czasie spektakularnych inwestycjach: to wówczas bowiem wybudowano archikatedrę Chrystusa Króla, budowano Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku, Planetarium i z wielką fetą otwierano dumę woj. stalinogrodzkiego – Stadion Śląski.

Gratką na ekspozycji jest zdjęcie i wyciąg z aktu urodzenia pierwszego dziecka, które przyszło na świat w Stalinogrodzie – Józefa Zbigniewa Andrzeja Kędziora.

Część z prezentowanych pamiątek, dokumentów i zdjęć to zbiory pozyskane od mieszkańców, część pochodzi z instytucji kultury, między innymi Muzeum Historii Katowic, które zaproszono do tego projektu.

- W ostatnich latach okazało się, że te trzy lata, gdy Katowice nosiły nazwę Stalinogród, budzą coraz większe zainteresowanie, stąd i muzealnicy w sposób metodyczny zaczęli poszukiwać na rynku różnego rodzaju przedmiotów związanych z tym okresem. Te rzeczy, które mogliśmy udostępnić, to tylko ułamek tego co posiadamy w naszych zbiorach. Mamy w nich naprawdę wiele eksponatów, których na co dzień nie mamy gdzie pokazać – mówił Jacek Siebel, dyrektor MHK w Katowicach.

7 marca dekret. 8 marca: Tu stacja Stalinogród, byłe Katowice

Przypomnijmy, że Katowice Stalinogrodem stały się w marcu 1953 roku. Zmianę nazwy zatwierdzał Dekret Rady Państwa z 7 marca 1953 roku "dla uczczenia pamięci Wielkiego Wodza i Nauczyciela mas pracujących i Jego wiekopomnych zasług dla Polski" - Józefa Stalina. Następnego dnia - 8 marca w niedzielę, o godz. 19. po raz pierwszy przez magafony na katowickim dworcu kolejowym zapowiedziano "Tu stacja Stalinogród, byłe Katowice". A już w poniedziałek 9 marca, w dniu pogrzebu Stalina w Moskwie, błyszczały w mieście nowe szyldy i tablice. Wymieniano drogowskazy, pieczęcie, rejestracje samochodów, tablice na szkołach i urzędach.

Decyzja był odgórna, a niezgoda na nią wśród katowiczan powszechna. Dominowały szok i niedowierzanie. Do śmiechu nikomu nie było, do czasu. W końcu dowcipy zaczęły krążyć, oczywiście pocztą pantoflową i stały się sposobem na oswojenie absurdalnej rzeczywistości, która zastała katowiczan. Jeden z nich to przykład naprawdę wisielczego humoru: "Dlaczego zmieniono nazwę Katowice na Stalinogród? Bo to jedyne miasto z przedrostkiem "kat" w nazwie…".

Katowice Stalinogrodem były przez trzy lata. 21 października 1956 r. Miejska Rada Narodowa podjęła uchwałę o wystąpieniu z wnioskiem "o przywrócenie miastu Stalinogród nazwy Katowice oraz województwu stalino-grodzkiemu nazwy województwo katowickie". Sejm zatwierdził dekret dopiero 22 marca 1957.

Ekspozycję „Kiedy Katowice były Stalinogrodem” będzie można oglądać do 4 lutego w w Galerii Miasta Ogrodów (pl. Sejmu Śląskiego). Koordynatorkami tego projektu są Aleksandra Korol-Chudy (Instytut Pamięci Narodowej, Oddział w Katowicach), Roksana Krzywonos (Katowice Miasto Ogrodów – Instytucja Kultury im. Krystyny Bochenek)

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE:

Prezenty pod choinkę DLA RODZICÓW, z których będą zadowoleni

Życzenia na Boże Narodzenie TRADYCYJNE, RELIGIJNE SMS IDEALNE NA ŚWIĘTA

Czy dostałbyś się do pracy w policji? PRAWDZIWE PYTANIA TESTU MULTISELECT

Która choinka w naszych miastach jest najpiękniejsza GŁOSUJ!

Magazyn informacyjny tyDZień

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3