MKTG SR - pasek na kartach artykułów

Ilu Polaków godzi się na wypłaty pod stołem? W grze są ogromne kwoty. Część pensji w kopercie ciągle powszechnym zjawiskiem na rynku pracy

OPRAC.:
Maciej Badowski
Maciej Badowski
W latach 2015 – 2021 odsetek pracowników otrzymujących część wynagrodzenia poza oficjalną ewidencją wahał się w przedziale 8-12 proc.
W latach 2015 – 2021 odsetek pracowników otrzymujących część wynagrodzenia poza oficjalną ewidencją wahał się w przedziale 8-12 proc. 123RF
Jak się okazuje nadal spora grupa pracowników godzi się na tzw. płacenie pod stołem. Część pensji w kopercie ma być kusząca dla portfela, co może być korzystne, ale jedynie w krótkiej perspektywie. Traci bowiem na tym sektor finansów publicznych, a w szczególności system ubezpieczeń społecznych. W grze kwoty rzędu 17 mld zł rocznie - zauważa Aneta Kiełczewska, PIE. Co powoduje, że Polacy w dalszym ciągu godzą się na taką formę płatności?

Spis treści

Płacenie pod stołem w Polsce wciąż jest popularne

W 2006 r. w przedsiębiorstwach zatrudniających co najmniej 10 pracowników odsetek osób otrzymujących wynagrodzenie pod stołem wyniósł 7 proc. – wskazuje Polski Instytut Ekonomiczny w raporcie „Skala płacenia pod stołem w Polsce i jej zmiany w czasie”. W 2008 roku odnotowano niewielki spadek (- 1 pkt. proc.), by w 2014 roku odsetek ten wzrósł do 9 proc. i na takim poziomie utrzymywał się do 2018 r.

– W latach 2006-2021 średnio ok. 8 proc. pracowników w przedsiębiorstwach zatrudniających co najmniej 10 osób otrzymywało część swojej płacy poza oficjalną ewidencją – wskazują autorzy raportu.

Płacenie pod stołem w polskiej gospodarce jest trwałym zjawiskiem o relatywnie stałej skali na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat. Odsetek pracowników otrzymujących część wynagrodzenia pod stołem zmieniał się w badanym okresie (2006-2021) o maksymalnie kilka punktów procentowych w górę lub w dół. Skala tego zjawiska jest powiązana ze skalą unikania opodatkowania VAT przez przedsiębiorców. Warto odnotować, że sektor finansów publicznych, a w szczególności system ubezpieczeń społecznych traci na tym rocznie ponad 17 mld złotych – tłumaczy Aneta Kiełczewska, zastępczyni kierownika zespołu ekonomii behawioralnej PIE.

„Płacenie pod stołem. Co sądzą Polacy?"

Okazuje się, że choć większość ankietowanych osób chce otrzymywać całość wynagrodzenia na podstawie oficjalnej umowy, od 20 do 27 proc. Polaków zgodziłoby się na otrzymywanie części pensji nieoficjalnie. Jeden na pięciu respondentów wyżej ceni sobie dodatkowe 100 zł przy wynagrodzeniu wynoszącym 3000 zł niż warunki zatrudnienia zgodne z prawem. Gdyby dodatkowa kwota wzrosła do 500 zł, wówczas odsetek chętnych na taki układ wyniósłby 27 proc.

A kolei wśród tych, którzy nie chcieliby otrzymywać wynagrodzenia „pod stołem” 72 proc. wskazało, że powodem jest zmniejszenie wysokości przyszłej emerytury i innych świadczeń.

Uwarunkowania płacenia pod stołem

– Istnienie zjawiska płacenia pod stołem wynika z korzyści finansowej, jaką można dzięki temu odnieść, ale także z różnych czynników instytucjonalno-kulturowych, takich jak kapitał społeczny oraz niskie zaufanie do instytucji publicznych i obowiązującego prawa – wymienia Łukasz Baszczak, starszy analityk zespołu ekonomii behawioralnej.

Ekspert podkreśla, że „tylko 22 proc. respondentów wskazało nielegalność praktyki płacenia „pod stołem” jako główny powód braku akceptacji dla takiego rozwiązania". – Obowiązująca norma prawna nie jest tu spójna z istniejąca normą społeczną. Jedną z możliwych metod ograniczania skali płacenia „pod stołem” jest usprawnienie kontroli i stosowanie adekwatnych kar finansowych – wyjaśnia.

– Przykład Węgier pokazał, że skuteczne mogą być działania ukierunkowane na szczegółowe audyty. Istotne też są przepisy chroniące tzw. sygnalistów - osób zgłaszających naruszenia prawa pracy przez swoich pracodawców - przed odpowiedzialnością karną – podsumowuje.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Zastrzeż PESEL - Pismak przeciwko oszustom

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Materiał oryginalny: Ilu Polaków godzi się na wypłaty pod stołem? W grze są ogromne kwoty. Część pensji w kopercie ciągle powszechnym zjawiskiem na rynku pracy - Strefa Biznesu