Jan Waśniewski: Chciał pisać tylko o Zagłębiu i jego ludziach [HISTORIA DZ]

Grażyna KuźnikZaktualizowano 
Jan Waśniewski i jego wydana niedawno książka
Jan Waśniewski i jego wydana niedawno książka arc.
Jan Waśniewski to jeden z zapomnianych pisarzy rodem z Zagłębia. W PRL tylko raz wydano jego książkę "Ognie w pirytach". Uznano bowiem, że "realistyczno-romansowe" opowieści Waśniewskiego z życia górników nie mają większej wartości. Ale czy to prawda? Pisarka Monika Warneńska, także Zagłębianka, ceniła jego książki. W książce "Niegasnące ognie" (Katowice 1987) wspomina: "Lektura Waśniewskiego była dla mnie odpoczynkiem. Pisał o Zagłębiu codziennym. Spokojnie i beznamiętnie tworzył scenerię, nie gromił i nie brutalizował". Był właściwie reporterem.

Dobrze znał Będzin. Urodził się w 1896 roku w Zagórzu, miejscowości znajdującej się wtedy w powiecie będzińskim. Rodzice wysłali go do średniej szkoły handlowej w Będzinie.

Dlaczego nie do gimnazjum? Wtedy gimnazja były państwowe czyli rosyjskie. Patriotyczni Polacy ich unikali. Będzińska, prywatna szkoła handlowa cieszyła się zresztą wielką renomą i kończyła maturą. Co prawda, nie uznawano jej w carskich uczelniach, ale można było po niej studiować np. w Krakowie czy i w Europie.

Jan Waśniewski składa egzamin dojrzałości dopiero w 1916 roku, jako 20 latek. W Częstochowie. Trzeba pamiętać, że był to okres I wojny światowej. Wielu uczniów będzińskiej handlówki, wyrosłych w duchu niepodległościowym, w drużynach skautów, wstępuje po wybuchu wojny do Legionów Polskich, ukrywa się przed poborem do armii zaborcy. Po tym okresie chaosu Waśniewski zdaje maturę i studiuje historię na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Jego ojciec był nadsztygarem w kopalni galmanu "Bolesław". Warneńska wspomina swoją rozmowę z przyjacielem pisarza, Stanisławem Rembekiem. Opowiadał,że Jan zaczynając naukę usłyszał od ojca: "Odtąd przestajesz być Jasiem, a będziesz dła wszystkich Waśniewskim. Szanuj własne nazwisko!" Te słowa dla przyszłego autora książek o Zagłębiu były wskazówką. Jan jako student wstępuje do polskiego wojska,zostaje zwolniony z powodu zdrowia. Wraca na uczelnię, a po jej ukończeniu pracuje w szkole w Dąbrowie Górniczej. Pisze też do miejscowej prasy. Ale powieści o Zagłębiu powstają już w Warszawie, gdzie się przenosi, bo dostaje ofertę pracy w radiu. Kieruje redakcją audycji dla robotników, jest spikerem. I wtedy, może z tęsknoty, pisze książki o rodzinnych stronach.

Używa prostego języka, sytuacje bierze z życia. W "Na podszybiu" opisuje bezwzględne rządy Francuzów z Towarzystwa Górniczego Zagłębia Dąbrowskiego. Skupia się raczej nie na losie robotników, ale polskiej inteligencji technicznej. Temat zna doskonale z opowiadań ojca. Kolejną książką są "Ognie w pirytach". To niemal reporterski opis życia takiej małej, starej kopalenki pod Olkuszem. Dotąd nikt takiego tematu nie podejmował.

W 1938 roku wychodzi zbiór jego opowiadań "Po dniówce", pisanych zagłębiowską gwarą. Stolica czyta je jak relacje z egzotycznego kraju. Ale inne tematy pisarza nie interesują. Waśniewski bierze udział w kampanii wrześniowej, potem prowadzi tajne komplety. Trafia jednak na roboty przymusowe do fabryki w mieście Laasphe w Westfalii. Umiera z wycieńczenia w 1945 roku. Właśnie wtedy, gdy Laapshe zdobywają amerykańskie wojska.



*Operacja przeszczepu twarzy: Poznaj pacjenta i autorów sukcesu [ZDJĘCIA + OPINIE + KOMENTARZE]
*MISS ŚLĄSKA I ZAGŁĘBIA 2013: TEGO NIE ZOBACZYCIE W TELEWIZJI
*Maluch z Allegro: Fabrycznie nowy Fiat 126 z 1979 r. i wielki skandal
*Dni Miast 2013 [PROGRAM IMPREZ]: Chorzów, Będzin, Ruda, Sosnowiec, Wodzisław i inne!

Codziennie rano najświeższe informacje z woj. śląskiego prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera

polecane: Flesz: otyłość zabija Polaków, problem rośnie i dotyczy nastolatków

Materiał oryginalny: Jan Waśniewski: Chciał pisać tylko o Zagłębiu i jego ludziach [HISTORIA DZ] - Dziennik Zachodni

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 10

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
G
Gyjla Schwein

A kto napisze o tej ślonskiej dzieweczce, co rodziła do wiadra ze szczynami?

zgłoś
T
Ten zabryniczny(Gość)

Może to przeczytasz ,kto się człowieku wstydzi czy też nie ? mój komentarz skierowany był do konkretnej osoby (może poczytasz jego inne komentarze i się sam przekonasz) .Jego (ten i inne ) były na temat artykułu ? Jeszcze raz Ci polecam jego komentarze i wtedy podyskutujemy o jadzie .

"co za pech. nie napisze nic o Katarzynie Waśniewskiej " rzeczywistość ? przykład tylko stąd .

zgłoś
g
gość

przeciez to piekna i prawdziwa i postac i fakty historyczne .Tak za Brynica bylo.I nie maja sie czego wstydzic ,wrecz przeciwnie moga byc dumni.Oprocz,,,,,tego zabrynicznego,,,,ten jest pelen jadu.U nas w Schoppinitz tez Smolorze maja ladna karte.Nie bylo w tym jadu tylko ukazanie rzeczywistosci.

zgłoś
G
Gość

Niby komu oddać? Masz to jakieś papiery "właścicielu" (nie chodzi o papier toaletowy).

zgłoś
a
a-gu-gu

a w rzeczy samej, to wlasnie on ma racje, basta

zgłoś
T
Ten zabryniczny(Gość)

Ober, a jakiś twój ujek nie przyłożył rączki do tego aby już nic nie napisał ? chyba tak.
Wielbicielu Wikipedii ,znajdziesz kto "zajumał " lotnisko w Pyrzowicach ? i dlaczego jest w powiecie tarnogórskim ?
Tobie ktoś ukradł ziemię w Szopienicach ? jedyne co miałeś przed ucieczką do Niemiec to stare portki i żelazny krzyż kogoś z rodziny(aha ,i kibel z antryja )
Ty naprawdę jesteś kretyn i stary frustrat ,a do tego na pewno w prostej linii potomek jakiegoś folksdojcza z "górnej półki".
Ps.Choćby człowiek chciał to nie da się "przejść " obojętnie obok takiego poj...ba , z domu w rajchu nie wychodzi bo zaraz byłby w kaftanie, to siedzi całymi dniami przed komputerem i pluje jadem , żyje wspomnieniami o historii swojej rodziny która tak ładnie prezentuje się w mundurze ( dużo masz tych "pamiątkowych" zdjęć ?)
Ps 2 .Nie przyjechałeś do Mysłowic na Marsz ? obrońco i bojowniku o autonomie i tożsamość ,mocnyś tylko w gębie i na forach ,jak reszta tych oszołomów (karetka na pewno by cię przetransportowała )

zgłoś
:::

Ludowy lezy przed Brynicą- to teren zajumany przez gorolstwo Szopienicom.
oddac złodzieje

zgłoś
T
Ten zabryniczny(Gość)

Jesteś kretynem ?

zgłoś
:::

co za pech. nie napisze nic o Katarzynie Waśniewskiej

zgłoś
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3