W Szopienicach dzieci jadły ołów. Lekarka wydała wojnę...

    W Szopienicach dzieci jadły ołów. Lekarka wydała wojnę systemowi [HISTORIA DZ]

    Justyna Przybytek

    Dziennik Zachodni

    Aktualizacja:

    Dziennik Zachodni

    Huta ołowiu w Szopienicach dawała ludziom pracę, ale i choroby, a także śmierć. Dr Wadowska-Król, nie zważając na groźby, ratowała dzieci dotknięte ołowicą,
    1/4
    przejdź do galerii

    Huta ołowiu w Szopienicach dawała ludziom pracę, ale i choroby, a także śmierć. Dr Wadowska-Król, nie zważając na groźby, ratowała dzieci dotknięte ołowicą, leczyła je, wysyłała do sanatorium, w końcu przeprowadzała w inne miejsce
    ©Karina Trojok

    W Szopienicach dzieci ołów zjadały. Ołowica? Władza ludowa nie chciała o niej słyszeć. I tak dzieci wciąż by chorowały, gdyby nie jedna lekarka z Katowic.
    Wykonywałam normalną pracę lekarza rejonowego. Tyle że wykonywałam ją dobrze - tak, niezwykle skromnie, wspomina wydarzenia sprzed ponad 40 lat katowiczanka, doktor Jolanta Wadowska-Król. Skromnie, bo gdyby nie pani doktor, tragiczny byłby los kilku tysięcy dzieci z katowickich Szopienic, które wychowywały się w cieniu kominów Huty Metali Nieżelaznych "Szopienice". Huty, która dawała ludziom pracę, ale przy okazji także choroby, cierpienie, nawet śmierć.

    W dzielnicy mówią, że to nie przypadek, że właśnie tu na początku ubiegłego wieku powstała szkoła specjalna dla dzieci upośledzonych umysłowo. Działalność w okolicy zakładów przemysłowych nie mogła nie mieć - jak podejrzewają - wpływu na zdrowie dzieci. Ten wpływ potwierdziła dopiero w latach 70. doktor Wadowska-Król. Cena, jaką za to zapłaciła, dla naukowca była ogromna: zablokowanie obrony pracy doktorskiej i dalszej kariery. Ale jak mówi pani doktor, nie żałuje.

    Zaczęło się od chłopca z ulicy Obrońców Westerplatte. - Wracał do mnie z nawracającą anemią. Odesłałam go na badania do profesor Bożeny Hager-Małeckiej do kliniki w Zabrzu. Okazało się, że to ołowica. Profesor zleciła mi zrobienie badań dzieci z Szopienic, szybko i po cichu. Nie spodziewała się, że wykonam je na taką skalę - wspomina.

    Na początek badania przeszło około 20 dzieci, mieszkających najbliżej huty. - Stwierdziłam, że jest tragedia, trzeba badać coraz większy obszar, najpierw dzieci w promieniu 400 metrów od kominów huty, potem ta strefa jeszcze się rozszerzyła - opowiada Wadowska-Król.

    Wezwania na badania roznosiła od drzwi do drzwi wraz z pielęgniarką Wiesławą Wilczek. W trzy miesiące przebadały około 5 tysięcy dzieci. - Według ówczesnych, liberalnych norm, chorych było około 1000, ale gdyby badania robiono dziś, to pewnie 90 proc. z nich miałoby ołowicę - zastanawia się. Badania prowadzono w wielkiej konspiracji, bo władza ludowa nie zniosłaby, aby zachorowalność dzieci oficjalnie połączyć z dumą śląskiego przemysłu - hutą ołowiu.

    Rodzicom pani doktor mówiła: Dziecko jest chore, ale trzeba milczeć. Oficjalnie w karcie pacjenta słowo "ołowica" pojawić się nie mogło. - Mieliśmy nawet takie hasło wśród lekarzy szpitalnych i sanatoryjnych, że dziecko kieruję na "obserwację". Gdy pacjent był wypisywany, to z kartą z informacyjną, że obserwacja jest pozytywna lub negatywna - wspomina. Wszyscy wiedzieli, o co chodzi.
    1 3 »

    Czytaj treści premium w Dzienniku Zachodnim Plus

    Nielimitowany dostęp do wszystkich treści, bez inwazyjnych reklam.

    Komentarze (17)

    Dodajesz komentarz jako: Gość

    Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

    Liczba znaków do wpisania:

    zaloguj się

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    niemcy otworzyli szkodliwe fabryki

    . (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 3 / 9

    Ślązacy zdychali w takich warunkach.

    to ta niymiecka postepowość, którą chwali gorzelnia.

    O zakładzie psychiatrycznym na poczatku wieku utworzonym, Gorzelnia już tez nie chce wiedzieć?


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    widza kropka, co ino kadm mosz pot mycom (a tk to pustki)

    chrobok (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 5 / 2

    A to wyciepowała do luftu (i wyciepuje do dziś) nowoczesno POLSKO huta w Miasteczku Śląskim:

    Średnie stężenie kadmu w ng/m3 w latach od 2005 do 2009
    Rok >>>> 2005 2006 2007...rozwiń całość

    A to wyciepowała do luftu (i wyciepuje do dziś) nowoczesno POLSKO huta w Miasteczku Śląskim:

    Średnie stężenie kadmu w ng/m3 w latach od 2005 do 2009
    Rok >>>> 2005 2006 2007 2008 2009

    Miasteczko Śląskie 6,00 5,13 1,95 7,38 5,25

    dlo porównanio:

    Katowice 2,50 2,73 2,05 1,80 1,68
    Lubliniec 2,55 3,20 1,83 2,10 2,73

    Miasteczko Śląskie 6,00 5,13 1,95 7,38 5,25
    zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    chrobok

    Tyta (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 4

    ani sie tym polckim ciulym gowy niy zawrocej,
    on juz sam od osmy rana smrodzi

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    .

    Tyta (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 6

    nojwazniyjsze, cobys gadzino miol na kogo zwalic.

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Wezwania na badania roznosiła od drzwi do drzwi wraz z pielęgniarką Wiesławą Wilczek

    czytelnik (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 10

    To zdanie należy wytłuścić. Tego właśnie brakuje dzisiaj lekarzom. Większość współczesnych uzna obie kobiety za nawiedzone frajerki. Jak nie zapłacisz, to zdychaj człowieku u bram szpitala, lub...rozwiń całość

    To zdanie należy wytłuścić. Tego właśnie brakuje dzisiaj lekarzom. Większość współczesnych uzna obie kobiety za nawiedzone frajerki. Jak nie zapłacisz, to zdychaj człowieku u bram szpitala, lub przychodni. Efekt komercjalizacji: zysk lekarza i zakładu ważniejszy od dobra pacjenta.zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Efekt komercjalizacji: zysk lekarza i zakładu ważniejszy od dobra pacjenta.

    NIY INO DOBRA PACJYNTA 777 (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 6 / 1

    Od ŻYCIA PACJYNTA A FRAJER TO SPOŁECZNIK I IDEALISTA KATOLIK Z SUMIYNIYM I CZŁOWIEK CO SZANUJE DRUGIEGO ZA TO ŻE ŻYJE I MO SZACUNEK DO STARSZYCH ICHORYCH I RODZICÓW I BIYDNYCH I BEZDOMNYCH...rozwiń całość

    Od ŻYCIA PACJYNTA A FRAJER TO SPOŁECZNIK I IDEALISTA KATOLIK Z SUMIYNIYM I CZŁOWIEK CO SZANUJE DRUGIEGO ZA TO ŻE ŻYJE I MO SZACUNEK DO STARSZYCH ICHORYCH I RODZICÓW I BIYDNYCH I BEZDOMNYCH TRAKTUJE JAK SIEBIE SAMEGO BO TO BLIŻNI A WSZYSCY JADOM NA TYM SAMYM WOZIE ROZ POD ROZ NA A INNI SIE RODZOM TAK RZE W NOFYCH CZASACH INO NA CUDZE WOZY PACZOM A BOGACZE SIE Z NICH SMIEJOM I PLujom BO WIDZOM INO COROZ WIYNKSZO SFFFUJA BOOSS KO.ść.777.zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    I co wolna Polska????????

    Buzek (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 8 / 1

    Komuna bola Zlo!!!! a co z Demokracjom ??????? Bieda! Smrod! i Ubustwo!!!!!Sluzba Zdrowia???? mozesz zapomniec!!!!! Bezrobocie!!!!!kwitnie i mo sie dobrze!!!!! Polic trza smieciami!!!! bo wonglo...rozwiń całość

    Komuna bola Zlo!!!! a co z Demokracjom ??????? Bieda! Smrod! i Ubustwo!!!!!Sluzba Zdrowia???? mozesz zapomniec!!!!! Bezrobocie!!!!!kwitnie i mo sie dobrze!!!!! Polic trza smieciami!!!! bo wonglo nie kupisz!!!!!!! Slonsk na waglu spi!!!! I przez ta zasrano demokracja i EU to wlezlimy z dyscu pod rynna!!!!! W polsce Nigdy nie bolo dobrze!!!!!! i Nie bydzie!!!!!! Amen!zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    dzisiaj dzieci czekałyby na zdiagnozowanie lata

    starzik (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 10

    zasadniczego leczenia nie podjęto by z braku środków finansowych , a darmowy przydział na nowe mieszkania ,z dala od źródła zatruć ,rodzicom chorych dzieci - marzenie ściętej głowy. W tym czasie...rozwiń całość

    zasadniczego leczenia nie podjęto by z braku środków finansowych , a darmowy przydział na nowe mieszkania ,z dala od źródła zatruć ,rodzicom chorych dzieci - marzenie ściętej głowy. W tym czasie Górny Śląsk i Zagłębie był komorą gazową nie ograniczoną ścianami i w zmniejszonym zakresie pozostają do dziś. Zabranie / kradzież/ węgla w naturze emerytom to milowy krok na drodze wzrostu zanieczyszczenia powietrza. Spalone zostaną setki tysięcy ton paliwa gorszej jakości : mułu węglowego , flotu oraz śmieci wszelkiego rodzaju. A władze regionalne milczą bo nie wypada podnosić tego problemu, bo się warszawka pogniewa. " Klawisze śląscy " bierzcie przykład z tej lekarki i wojewody Ziętka. zwiń


    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    za komuny przemysł ŚLONSKA dawoł najwiyncy piyniyndzy polcce

    setkitysiyncy miyjsc pracy do cały polszy i darmowo s€rzba zdrowia bo podatki i wypłaty zapłacone (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 8 / 2

    a teaz bydymy zamiast ołowiu gryz polcko trowa jak krofa KOrfantygo co lubioł arsyn w tynku bydymy siecieszyć ze świyrzego luftu i czekać na GRINGOs z warSZCZAWY i pyndzić teqilla w zabytkach...rozwiń całość

    a teaz bydymy zamiast ołowiu gryz polcko trowa jak krofa KOrfantygo co lubioł arsyn w tynku bydymy siecieszyć ze świyrzego luftu i czekać na GRINGOs z warSZCZAWY i pyndzić teqilla w zabytkach BATUMIA LWOFSKIGO muczass gracjas PO liszA AMIGOOSS.777.agroTURyssTYKA AFIO.zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Śląskie dzioułchy, Śląskie baby...

    karlus (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 8 / 1

    ... już nieraz pokazały swoje zdecydowanie i determinację. Miło, że do tego panteonu dołączyły kolejne - Cześć im i chwała!

    Artykuł o tym można przeczytać w półroczniku IPN-u - "CzasyPismo" nr...rozwiń całość

    ... już nieraz pokazały swoje zdecydowanie i determinację. Miło, że do tego panteonu dołączyły kolejne - Cześć im i chwała!

    Artykuł o tym można przeczytać w półroczniku IPN-u - "CzasyPismo" nr 2(6)/2014 w artykule: Ołowiane dzieci – opracowanie: Adam Dziurok.

    Źródło: http://ipn.gov.pl/publikacje/czasypismo/czasypismo-nr-262014

    A tu wiersz o Gliwickich babach, kere pogoniły kota szwedom:

    Gliwickie baby

    Wiycie przeca, co gliwicke
    Baby sie niy bojom nic
    Kedys sie sebrauy wszycke
    Coby wroga srogo bic
    Miasto Weinsberg , tukej godom
    Wele Glywic yntom srogom
    Kery niy zno dugyj wojny
    Trwaua ze czidziysci lot
    Babow pomog roz czyn zbrojny
    Co do Gleiwitz cesta znod
    Baby sie tak pokozauy
    Aze dziobuy uciykauy
    Szwedy stoli pod murami
    Chcieli rajn do Glywic wlysc
    I rombali armatami
    Coby ludziom stracha wklysc
    Jaglano kasza , z nieba hic
    Te baby louy niy na pic
    Tak puynol z nieba gorki zar
    Na wroga z kozdyj strony
    Tyj bryji z kaszy stou sie czar
    I cofli sie jerony
    Pieronske Szwedy poszli wek
    A bou to siedymnosty wiek
    Odwaga babow z Glywic to
    Pobioua armia wroga
    Pamiynto dzisiej jeszcze wto
    Jak Szwedy dali noga

    Jaglanyj kaszy dziejow szpic
    Roz naszkryflou Martin Opitz
    A do Wos Wy Pierony
    Sla jo z dalekyj strony

    Toc czimcie sie Pierony !

    Źródło: http://www.gliwiczanie.pl/Historia/1626/obrona1.htmlzwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Wspaniała kobietka ta lekarka

    cirano (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 8

    Dużo dzieci tuż po urodzeniu miało już "ale" we krwi.
    To na zdjęciu to huta Uthemann (albo I kompleks)w Szopienicach. Też siała paskudne, szkodliwe smrody ale właściwa trupiarnia to huta ołowiu +...rozwiń całość

    Dużo dzieci tuż po urodzeniu miało już "ale" we krwi.
    To na zdjęciu to huta Uthemann (albo I kompleks)w Szopienicach. Też siała paskudne, szkodliwe smrody ale właściwa trupiarnia to huta ołowiu + huta kadmu znajduje się 2 kilometry na zachód na szopienickim Burowcu. Stoi do dziś, tyle że (ponoć) już nie truje.zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Władzom II Rzeczypospolitej to nie przeszkadzało...

    zak1953 (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 11

    i nie dostrzegały problemu, chociaż zakład od czerwca 1922 znajdował się w granicach państwa polskiego. Dla Polski ważna była wtedy maksymalna produkcja śląskich zakładów i wpływy podatkowe do...rozwiń całość

    i nie dostrzegały problemu, chociaż zakład od czerwca 1922 znajdował się w granicach państwa polskiego. Dla Polski ważna była wtedy maksymalna produkcja śląskich zakładów i wpływy podatkowe do polskiej kasy. Ale tylko PRL okazał się tym złym, na tej ziemi.zwiń

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    niedbalstwo

    A. (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 2 / 2

    Rzecznik praw obywatelskich nazywa się Irena Lipowicz, a nie Ewa...

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    niedbalstwo

    A. (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 2

    Rzecznik praw obywatelskich nazywa się Irena Lipowicz, a nie Ewa...

    Autor komentarza nie dodał zdjęcia
    Huty cynku i olowiu

    ALEX (gość)

    Zgłoś naruszenie treści / 7

    W Lipinach tez jadly dzieci olow

    Najnowsze wiadomości

    Zobacz więcej

    Najczęściej czytane

    DZ poleca

    Wideo