Nasza Loteria SR - pasek na kartach artykułów

Barbara Sass: Ratujcie piękny Bytom! [FILM SYCYLIA Z 1957 ROKU]

Magdalena Nowacka-Goik
kadry z filmu Sycylia. źródło Youtube
Niebawem miną dwa lata od ewakuacji ludzi z bytomskiej dzielnicy Karb. Fatalny stan budynków przy Pocztowej i Technicznej to skutek szkód górniczych. Jeśli jednak myślicie, że szkody górnicze "wychodzą" w Bytomiu dopiero teraz, jesteście w błędzie.

Zobacz film "Sycylia":

Wstrząsy, rozlane na stole mleko, stłuczone naczynia, przerażony wzrok kobiety. Czy to wybuch wulkanu Etna na Sycylii? Nie. To Bytom w roku 1957 w nieznanym szerzej filmie Barbary Sass. Lata 50. to czas, gdy działało tu osiem kopalń (dzisiaj jest jedna) i gdy podjęto decyzję o wydobyciu pod centrum miasta. Na filmie widać zalane osiedle Północ, opuszczony stadion, popękane domy podparte stemplami, m.in. w okolicach Karbia właśnie, zniszczone mury pałacu Matki Ewy w Miechowicach, opustoszałą remizę i zniszczoną figurę św. Antoniego. Słychać zaś komentarz lektora: "To problem nie wulkaniczny, a polityczny. Bytom stoi na węglu, a węgiel rządzi Polską. Wbrew zakazom i przestrogom geologów, w 1954 roku rozpoczęto podkopywanie Bytomia. Węgiel, węgiel, za wszelką cenę, choćby jutro miasto miało się zawalić. Jutro? Bytom wali się już dzisiaj" - mówi lektor.

ZOBACZ KONIECZNIE:
Bytom się wali? A kiedyś wyglądał tak [STARE WIDOKÓWKI]

Katastrofa w Bytomiu. Trzy kamienice zawalone! [WIDEO i ZDJĘCIA]

Film "Sycylia", który stworzyła Barbara Sass, znana polska reżyserka i scenarzystka, znalazł się w internecie. Jak mówi nam Sass, filmik z 1957 roku był jej studencką etiudą. I chociaż zdobył w 1958 roku II nagrodę na warszawskim Festiwalu Etiud PWSFTViT, jak przyznaje autorka, nigdy chyba nie był wyświetlany publicznie. Nic dziwnego. W dobie propagandy przemysłu węglowego pokazuje Bytom - w trzy lata po rozpoczęciu "podkopywania" - jako miasto zniszczone szkodami górniczymi. - Pamiętam ten film, chociaż był dokumentem, a mnie ciągnęło bardziej do fabuły - mówi nam Barbara Sass.

- Robiłam go na absolutorium, bo na dyplom była właśnie fabuła. O sytuacji Bytomia, miasta zabytkowego, które niszczą szkody górnicze, dowiedziałam się z notatki prasowej. Zapewne nie mogła być obszerna, ale temat mnie zainteresował. Nie byłam związana ze Śląskiem, ale pamiętam, że wtedy przez moment zrobił się wokół tego szum - mówi Barbara Sass. Przyznaje, że film był odważny. I ciekawy. - Tak, to wtedy był kontrowersyjny temat. I odważny, bo krytykujący to, co było priorytetem, czyli kopalnie - mówi dzisiaj reżyserka.

Sama się dziwi, że chociaż film nie wszedł do kin, to przetrwał. Przyznaje, że nie śledziła potem sytuacji Bytomia. Była przekonana, że po tylu latach sytuacja się unormowała. Kiedy powiedzieliśmy reżyserce, że w mieście szkody górnicze znowu dają o sobie znać, była wstrząśnięta.

- Obiecywano, że to wszystko da się naprawić, a węgiel będzie wydobywany racjonalnie. Byłam przekonana, że w Bytomiu jest teraz spokojnie. Zróbcie wszystko, aby to miasto ratować - apeluje.

Michał Staniszewski, mieszkaniec Bytomia-Miechowic i działacz rady dzielnicy, zainteresował się filmem przede wszystkim ze względu na pokazany tu zabytek, pałac Matki Ewy. Ale przyznaje, że oglądając go, był wstrząśnięty.

- Można zrobić doskonałe porównania i przekonać się, że szkody górnicze to nie jest kwestia ostatnich lat - mówi. Władze miasta zapewniają, że sytuację monitorują. Kompania Węglowa na bieżąco kontroluje stan zagrożonych budynków, są też pod nadzorem Instytutu Techniki Budowlanej i Głównego Instytutu Górnictwa. Ograniczono wysokości eksploatowanych ścian i ich dobowy postęp wydobycia. Zmieniono metodę wydobywania. Ale przez lata nie dbano o to, aby walczyć z konsekwencjami szkód. Liczył się węgiel. Jak mówi lektor z "Sycylii": 1 tona wydobytego węgla to 24 dolary. Jak to teraz przeliczyć?

Jest w Polsce takie miasteczko, które znikło z powierzchni ziemi, bo pod ziemią drążono bez umiaru. To Miedzianka. Czytaj tutaj JAK I DLACZEGO ZNIKŁA MIEDZIANKA


*Najpiękniejszy Rynek w woj. śląskim jest w... ZAGŁOSUJ i ZMIEŃ WYNIK
*Matura 2013: Pytania egzaminacyjne na 100 proc. ZOBACZ
*Nudyści już zawitali na plaże ZOBACZCIE, gdzie spotkacie naturystów w woj. śląskim
*Tak zdasz egzamin na prawo jazdy kat. A na motocykl ZDJĘCIA i WIDEO

Codziennie rano najświeższe informacje z woj. śląskiego prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!
Wideo