MKTG SR - pasek na kartach artykułów

Bytomski Plac Słowiański. Zielona oaza. Mieszkańcy bardzo go lubią. „Czy to na pewno jest ten brudny, szary Bytom?”

Katarzyna Wiśniewska-Lewicka
Katarzyna Wiśniewska-Lewicka
Fotopolska.eu/Katarzyna Wiśniewska-Lewicka
Plac Słowiański w Bytomiu. Zielona oaza. Mieszkańcy bardzo go lubią. Za mnóstwo zieleni, piękne kamienice, ławeczki i... święty spokój. I wcale im nie przeszkadza, że latem przez cały dzień słychać tu krzyki i śmiech dzieci, a wieczorami – poszczekiwanie psów i rozmowy ich właścicieli. Ktoś nieznający tych okolic, zobaczywszy to miejsce, może odnieść wrażenie, że nagle znalazł się w sielskiej, czystej, spokojnej krainie. „Czy to na pewno jest ten brudny, szary Bytom?”

Historia placu Słowiańskiego w Bytomiu sięga początków XX wieku. Wcześniej tereny te należały do zamożnych bytomskich rodzin: Paikerów i Schastoków. Nazywano je „Paniowskim Polem”. Za nim ciągnęły się już tylko niezabudowane pola. Kiedy wykupiło go miasto, w okolicy powoli zaczęły powstawać kolejne zabudowania. Miejsce nazwano „placem Wilhelma” (Wilhelms Platz) na cześć cesarza. Swą obecną nazwę miejsce to otrzymało w roku 1945.

Plac Słowiański miał być okrągły

Był najdalej wysuniętym na północ placem w mieście. Patrząc na podłużny, prostokątny teren z licznymi drzewami i zieleńcem pośrodku, trochę trudno uwierzyć, że pierwotnie miał on być... okrągły. Miało rozchodzić się od niego pięć ulic: na południe, zachód, północ, wschód i ukośnie - w kierunku obecnego placu Akademickiego. Ostatecznie jednak plany te nie weszły w życie.

W 1908 roku wzniesiono tam gmach Żeńskiego Królewskiego Seminarium Nauczycielskiego (w którym od 1029 r. mieściła się Akademia Pedagogiczna – jedyna tego typu uczelnia na Górnym Śląsku). Zabudowę mieszkalną tego miejsca rozpoczął w 1909 roku budowniczy z Szarleja Franz Ryba. W następnych latach wznoszono tu kolejne domy, zaprojektowane przez Ignatza Kupkę, Georga Skrzypka i Karla Mainkę.

Plac Słowiański w Bytomiu
Fotopolska.eu

Budowy dobiegły końca na początku lat 30. Znajdujące się na wschodniej i zachodniej pierzei wytworne mieszczańskie kamienice, noszące znamiona secesji i modernizmu, cieszą oko do dziś. Są wyjątkowo ładne.

Ponury sarkofag i nieobecny żagiel

We wrześniu 1925 roku na środku placu Wilhelma stanął pomnik Selbstschutzu (Samoobrony). Była to niemiecka militarna organizacja walcząca przeciwko powstańcom śląskim. Pomnik miał formę stylizowanego sarkofagu, upamiętniał członków organizacji poległych podczas powstań na Górnym Śląsku. Jego odsłonięcie wywołało gwałtowne starcia z policją nielegalnych bojówek nacjonalistycznych, które z tej okazji ściągnęły do miasta. Stał w tym miejscu do końca II wojny światowej.

Plac Słowiański w Bytomiu
Fotopolska.eu

Po wielu latach miejsce ponurego sarkofagu zajęła nowoczesna rzeźba „Żagiel”. Jej autorzy to autorski tandem Henryk Fudali i Józef Sawicki. To właśnie oni stworzyli także, znanego okolicznym mieszkańcom jako „Paluch”, Koguta na Stroszku i wiele innych bytomskich rzeźb. Fundali to zresztą postać bardzo ciekawa, jest on autorem, między innymi, figur... prehistorycznych gadów w skali 1:1, które można oglądać w skalnej dolinie w Śląskim Ogrodzie Zoologicznym.

„Żagla” już nie ma, zniknął w 2009 roku. Rok później plac zmodernizowano. Wycięto chore drzewa, usunięto żywopłoty z ligustru i przebudowano środkową rabatę. W północnej części powstał plac zabaw.

„Baśka” - konkurentka piekarskiej Bazyliki

Właśnie część północną placu wieńczy najbardziej okazała świątynia wybudowana w Bytomiu w okresie międzywojennym: kościół św. Barbary, nazywany dziś przez mieszkańców pieszczotliwie „Baśką”. Nie stoi on na samym placu, lecz kilkadziesiąt metrów dalej. Góruje jednak nad okolicą i pięknie zamyka perspektywę.

Plac Słowiański w Bytomiu
Fotopolska.eu

Świątynię wzniesiono w latach 1928-1931 według projektu znanego architekta Richarda Kicktona z Poczdamu. Wieńcząca plac okazała dwuwieżowa bazylika, w zamyśle autora nawiązywała do sąsiedniej bazyliki piekarskiej i miała stanowić jej... konkurencję. Niezwykła konstrukcja „Baśki” to temat na zupełnie osobą historię.

Nie przeocz

Zobacz także

Musisz to wiedzieć

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Studio Euro odc.4 - PO AUSTRII

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na dziennikzachodni.pl Dziennik Zachodni