Szołtysek: Ślązacy i cała reszta: Poloki, Gorole, Kargule, Chadziaje, Zagłymbioki

Marek SzołtysekZaktualizowano 
Marek Szołtysek
Każda społeczność ma słowa na nazwanie ludzi przybyłych spoza swojego kręgu kulturowego. Na Kaszubach spotkałem się z określeniem „bose Antki”, jak mówiono tam na migrantów z centralnej Polski, często biednych i bosych, którzy szukali pracy. Zajmijmy się nazwami bliższymi kulturze śląskiej: POLOKI albo LUDZIE Z POLSKI - tak jeszcze dziś nazywa się na Śląsku mieszkańców Polski.

RUSKIE POLOKI - tak przed pierwszą wojną, kiedy spora część ziem polskich była pod zaborem rosyjskim, nazywano Polaków, będących wtedy poddanymi rosyjskiego cara. Było to analogiczne do określenia „pruskie Poloki” - jak Józef Lompa w tamtych czasach nazywał Ślązoków.

GOROLE - początkowo na Górnym Śląsku nazywano tak biednych górali żywieckich, którzy chodzili po domach i handlowali. Z czasem określenie przeszło na wszystkich nie-Ślązoków.

KARGULE - to słowo w latach 70. XX wieku było używane na przyjezdnych. Wzięło się od bohaterów filmów „Sami swoi” i „Nie ma mocnych” o Kargulach i Pawlakach, którzy byli kresowymi migrantami.

CHADZIAJE - słowo używane do dziś na przyjezdnych ze Wschodu na opolskiej części Śląska. Wzięło się od kresowego określenia „chazjaj”, czyli gospodarz.

ZAGŁYMBIOKI - tak mówi się na mieszkańców Zagłębia Dąbrowskiego, którzy wprawdzie dzisiaj są częścią woj. śląskiego, ale to nie region etnicznie śląski.

Jest jeszcze śląskie określenie MEDALIKORZE - czyli mieszkańcy Częstochowy.

KUFERKORZE - z tym określeniem spotkałem się na czeskiej części Śląska, w Karwinie albo Jabłonkowie. Przyjezdnych nazywano tak, bo z kuferkami, czyli walizkami, sprowadzali się na stałe do pracy w tamtejszych kopalniach.

Jak zaś idzie o nazywanie mieszkańców Górnego Śląska, to znam określenia:

  • ŚLĄZAKI - co wynika ze złej odmiany słowa „Ślązacy”.
  • HANYSY - nazwa odnosząca się do wersji imienia „Jan”, które na Śląsku pod wpływem języka czeskiego i niemieckiego przyjmowały dawniej formy: Hanys, Hanysek, Hanusek, Johanek czy Hanzlik.
  • GUSTLIKI - takiej nazwy na Ślązaków używano w Polsce od 1966, bo na ekrany wszedł serial „Czterej pancerni i pies”, gdzie Franciszek Pieczka - śląski aktor - fantastycznie grał śląskiego żołnierza o imieniu Gustlik. Jednak takie określenie nie utrwaliło się na tyle, by powszechnie przetrwać.

POLECAMY PAŃSTWA UWADZE:

Dlaczego miasta zabraniają pokazów fajerwerków w Sylwestra?

Sylwester: noc zabawy i tragedii

Wideo

Materiał oryginalny: Szołtysek: Ślązacy i cała reszta: Poloki, Gorole, Kargule, Chadziaje, Zagłymbioki - Dziennik Zachodni

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 43

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
Y
Yjwald

pier dol sie gorolu

zgłoś
H
Hajnel z Laurahity

Widzisz - fan, po tym cie zaroski poznac!
Znom Polokow, kerzy - jak im sie sce pomoszcz, to godalom....łaski nie potrzebuje!
A jo mysla, co pomoc blizniygo zawsze je dobro i sie przido!

zgłoś
Y
Yjwald

jak juz wszysko zewastujom,
to pudom nazod na te kieleckie ugory,

zgłoś
H
Hajnel z Laurahity

Jeszcze ino cza, coby sie te okupanty wyniysli z naszego Hajmatu

zgłoś
Y
Yjwald

krotko pedzieć,
co Polok, to darymny futer

zgłoś
H
Hajnel z Laurahity

Dziynki Yjwald dobro rada.
Choc tak mjyndzy nami, to dlo mie czytanie wypocin niykeryh "znafcuf" Sloncka i Slonzokow - rodym zza Brynicy, robi mi szpas. A do tego mom przi ty okazje material do sztudiyrowanio natury Poloka.
A to mi sie w mojim zawodzie przidowo. Bo choc wielki Zigus z Wiednia, kery couko nauka o ludzki naturze i jij odbiciach wynaloz i opisou, to analizy psyche - jak chocby tych polckich jednokomorkofcow - bogaci cie jako fachowca.
Jedyn psychiater z Niymiec napisou we swoji ksionczce, co psychoanaliza je po to, coby chronic tych ogolnie zwanych "gupkow", przet "normalnymi" Ale jo mysla, co i tych normalnych cza chronic przed gupolami, kerzy myslom, co wiedzom wszyjstko nojlepi. A takich je mjyndzy Polokami wiela!
Pyrsk!

zgłoś
H
Hajnel z Laurahity

Herbert - HAZOK piszymy po naszymu bez same "H"!

zgłoś
f
fan slonsokow

To jest dla mnie tylko komplement.

zgłoś
f
fan slonsokow

Tysz ci zyca cobys durch dupcou dali tfoje farmazony.

zgłoś
Y
Yjwald

dupc tego ciulniyntego gorola

zgłoś
K
Klachocz - monsz od Cile.

To co piszecie - panie Szoltysek - sztimuje.
Szuo by sie zapytać - czamu tak jest. Eli to mozno to, co kozdy chce - niy ino my Slonzoki - okupanta robic za bozna. I bestosz tyla....Goroli, Ruskich Polokow i inkszych Chadziaji.
W koncu Poloki tysz nazywali - i ostauo to im do dzis - Niymcow Szwabami abo Szkopamy (to tak po warwsiafsku) a Czechow - Pepikami. Som tysz Rusy, Makaroniorze, Angole eli Zabojady.
Napewno ech tukej niy wszyjstkich wapisou. Ale musza wom Poloki pedziec, co i we Hameryce godo sie na Niymcow Krauts, a Francozen ...Boche.
A jak zwiom Rusy Polokow?

zgłoś
H
Hajnel z Laurahity

Musza pedziec, co po stylu to ejs je duch pif-pafoka.
Nicht wahr?

zgłoś
H
Hajnel z Laurahity

A jo myslou - pifok - co ci sie po Nowym Roku poprawiouo! A tu na razie psinco!
A zdrowia, kere mi niy zyczysz naplompou ech sie na swjyzym lufcie, jak ech jezdziou na nartach (choc niykedy na du...ie). No ale galot ech niy potargou, to mie nawet ryma niy chycioua.
A jak cza komus nazdac do suchu, to to robia.
czim sie synek i niy pfej tyla!

zgłoś
f
fan slonsokow

Hajnel, boroku, ty i tfoje ziomale same sie wykanczajom, a jo "Polok" niy mom stego radosci. Kozdyn mo szansa byść sobom, ale ino ros bo nic se ne vrati. Wejżij sie do zdżadua uostatni roz (ino sie niy pożigej!) i ić furt ot komputra. Wejżij sie tysz do Stammbucha obaczisz swojo condition i sjedziesz jusz chaba do piwnice. A Habrankova niy jes to "Tyta" aby tyn przidupas ot 'karl usa" bo on mo zowdy krutko godka schowinistyczno ale?

zgłoś
p
pif-paf

Tak jak ty plujesz tojusz nik niy poradzi! Rzyca ci niyduszo sdrowia. dychnij sie.

zgłoś
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3