MKTG SR - pasek na kartach artykułów

Wehikuł czasu: Lubliniec na zdjęciach sprzed kilkudziesięciu, a nawet 100 lat!

Piotr Ciastek
Piotr Ciastek
Wehikuł czasu: Lubliniec
Wehikuł czasu: Lubliniec arc Jerzy Orszulak/Miasto Lubliniec/
W podróż w czasie naszym historycznym wehikułem udajemy się tym razem do Lublińca Jednego z najstarszych miast Śląska, największego miasto Równiny Opolskiej oraz stolicy Śląska Białego.

Spis treści

Lubliniec powstał wokół zamku myśliwskiego i kaplicy, które około 1272 roku zbudował książę Władysław Opolski. Na miejscu dawnej kaplicy wybudowano później dzisiejszy kościół parafialny pod wezwaniem świętego Mikołaja.

Legenda głosi, że władca wielokrotnie przybywający na te tereny w celach łowieckich wypowiedział słowa „Lubi mi się tu być”. Od tego zdania wzięła się nazwa miasta Lublin, lecz w późniejszym czasie celem odróżnienia od Lublina małopolskiego przyjęto nazwę Lubliniec.

Prawa miejskie dla Lublińca

Za rządów Bolesława Opolskiego (1281-1313) osada otrzymała prawa miejskie. Miasto położone na szlaku prowadzącym z Siewierza do Olesna utrzymywało ożywione stosunki handlowe, pośrednicząc w wymianie między Małopolską, a Śląskiem. Uzyskało ono również przywilej wyłącznego warzenia piwa dla okolicznej ludności w promieniu jednej mili (około 7 km). W początku XV wieku Lubliniec miał zaledwie około 200 mieszkańców. Do jego szybszego rozwoju przyczyniły się nowe przywileje, nadane w 1500 roku przez Jana Opolskiego. Książę nakazał wówczas sprzedawać w okolicznych karczmach piwo tylko z Lublińca, zezwolił na urządzanie targów tygodniowych i dwóch dorocznych jarmarków na bydło, ofiarował miastu wioskę Steblów i zezwolił na osiedlanie się w nim rzemieślników.

Duże znaczenie dla Lublińca miało uzyskanie w 1776 roku na mocy umowy z hrabią von Schlegendorf lasu wielkości 5203 morgów (około 1300 ha), który dostarczał drewna na potrzeby mieszkańców, a także stał się miejscem wypoczynkowym.

Lubliniec zdołał również zachować pełne prawa miejskie w okresie, gdy wiele innych miast śląskich spadło do rzędu tzw. miasteczek targowych.

Testament Grotowskiego

W 1812 roku właściciel dóbr lublinieckich Franciszek Grotowski zapisał w testamencie swój majątek na utrzymanie zakładu wychowawczego dla sierot bez różnicy stanu i wyznania. Grotowski zmarł bezpotomnie w 2 lata później, jego żona umarła w 1826 roku, a w 1832 roku sprzedano dobra lublinieckie hrabiemu Renardowi dla uzyskania funduszów na budowę zakładu. Rozpoczęła się ona jednak dopiero w 1843 roku, zaś uroczyste otwarcie zakładu wychowawczego nastąpiło na jesieni 1848 roku. Do początków XX wieku zakład opuściło około 900 wychowanków, z których wielu obrało później zawód nauczycielski.

W 1893 roku władze prowincji Śląskiej zakupiły również dawny zamek lubliniecki i założyły tam szpital dla ubogiej ludności na 340 łóżek. W latach 1895-1896 został on przekształcony w istniejący dotychczas zakład psychiatryczny.

Jeszcze w roku 1756 Lubliniec liczył zaledwie 676 mieszkańców, ponad sto lat później w 1861 r., 2369 mieszkańców. W następnych dziesięcioleciach motorem rozwoju miasta okazał się rozwój kolejnictwa, a wraz z nim handlu, rzemiosła i drobnego przemysłu.

Lubliniec stał się ważnym węzłem komunikacyjnym liczącym w 1914 r. około 5 tys. Mieszkańców i posiadającym połączenie z miastami przemysłowymi Górnego Śląska, Opolem, Poznaniem, Wrocławiem, Częstochową. Był też wtedy siedzibą władz administracyjnych powiatu.

W latach międzywojennych wybudowano w mieście rzeźnię miejską, przebudowano lokalną elektrownię. Funkcjonowały tutaj istniejące jeszcze przed I wojną: przędzalnia wełny (własność firmy "Union Textile" w Częstochowie), tartak parowy, fabryczka maszyn rolniczych i odlewnia żeliwa Piotra Szwarca oraz inne jeszcze mniejsze zakłady.

W Lublińcu stacjonował 74 Górnośląski Pułk Piechoty zasłużony w walkach wojny obronnej 1939 roku. W czasie agresji niemieckiej na Polskę miasto zostało zdobyte przez oddziały hitlerowskie w pierwszych dniach września 1939 r. W czasie II wojny światowej na terenie miejscowego szpitala psychiatrycznego Niemcy dokonali mordu na 194 dzieciach w wieku od 5 do 17 lat, które zabijano zastrzykami z barbituranów. Miasto zostało zajęte przez 31 Korpus Pancerno-Gwardyjski wspierający 5 Armię Gwardyjską 1 Frontu Ukraińskiego (w 1968 roku wzniesiono pomnik ku czci poległych żołnierzy na ul. Paderewskiego). W 1945 r. miasto ponownie włączono do Polski. Mimo 740-letniej historii w samym mieście zachowało się niewiele zabytków.

Z województwa katowickiego, przez częstochowskie, aż do śląskiego

Od czasów powojennych miasto przynależało do województwa katowickiego. Po reformie administracyjnej z 1975 r. Lubliniec znalazł się w granicach administracyjnych województwa częstochowskiego. W styczniu 1999 r. po kolejnym podziale administracyjnym przeprowadzonym przez rząd Jerzego Buzka, Lubliniec powrócił do województwa śląskiego.

Nie przeocz

Musisz to wiedzieć

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Szczyt NATO. Ogromne wsparcie dla Ukrainy

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na dziennikzachodni.pl Dziennik Zachodni