Prof. Runge: Spis powszechny? Nie ma narodowości śląskiej [WYWIAD]

Teresa Semik
Dla mnie i mojego środowiska naukowego wyniki spisu powszechnego z 2011 są niewiarygodne i zawyżone, jeśli chodzi o dane dotyczące śląskiej identyfikacji - mówi prof. Jerzy Runge, demograf, w rozmowie z Teresą Semik

W ubiegłorocznym spisie powszechnym 809 tys. osób zadeklarowało swoje przywiązanie do śląskości. Co to oznacza dla pana profesora?
Nic.

Jak to, nic?
Dla mnie te wyniki są niewiarygodne i zawyżone.

Dlaczego są zawyżone?
Podobny spis w Republice Czeskiej wykazał, że tam do śląskości przyznało się 12 tys. osób. Uwzględniając wielkości obu krajów liczba 809 tys. wydaje się zawyżona, ale jak bardzo, tego bez dodatkowych badań nie ustalimy.

Spis powszechny, czy spisek powszechny CZYTAJ OPINIE NAUKOWCÓW TUTAJ

RUNGE: WYNIKI SPISU POWSZECHNEGO SĄ NIEWIARYGODNE
PROF. RUNGE: MAMY DO CZYNIENIA Z GRUPĄ ETNICZNA, A NIE NARODOWOŚCIĄ
SMOLORZ KONTRA RUNGE: OSTATNI DZWON SPISOWEJ TRWOGI
SPIS POWSZECHNY CZY SPISEK? PYTA POSEŁ MAREK PLURA
SPIS POWSZECHNY NA ŚLĄSKU JEST JAK PLEBISCYT
RAŚ: SPIS POWSZECHNY NARUSZA PRAWA CZŁOWIEKA. TO SKANDAL!
SPIS POWSZECHNY CZY RACZEJ WYBIÓRCZY?

Podważanie wiarygodności spisu to poważne zarzuty.
Nie jestem odosobniony. Nie znam nikogo w swoim środowisku naukowym, jak też w innych ośrodkach akademickich, a przeprowadziłem taką kwerendę, do której dotarłby rachmistrz i pytał o narodowość. Z racji zawodu geografa wiele z tych osób próbowało przekazać dane przez internet. Po wejściu na stronę Głównego Urzędu Statystycznego, rezygnowały, bo pytania o narodowość były nie do przyjęcia.

Pierwsze pytanie w kwestionariuszu spisowym brzmiało: "Jaka jest Pana/Pani narodowość? (przez narodowość należy rozumieć przynależność narodową lub etniczną)". Brak precyzji?
Oczywiście, bo narodowość i grupa etniczna to są dwie różne płaszczyzny. Ale to jest pierwszy poziom nieprecyzyjności tego pytania. Potem były wyszczególnione narodowości, m.in. polska, białoruska, karaimska, choć karaimska to nie jest narodowość, tylko grupa etniczna, podobnie jak romska, arabska, liberyjska itp. Narodowość tzw. śląską wrzucono do kategorii: "inne", gdzie pomieszczono narodowości, grupy etniczne i plemiona.

Bardziej zdumiewa drugie pytanie: "Czy odczuwa Pan/Pani przynależność także do innego narodu lub wspólnoty etnicznej?" Można odczuwać przynależność do narodu?
Oczywiście, że nie. Ktoś jest przedstawicielem jakiegoś narodu lub nie jest. Można odczuwać tożsamość, sympatię. Pomylono w tym kwestionariuszu narodowości i tożsamości. Do tego nie przeprowadziliśmy spisu bezpośrednio, zgodnie ze standardami, jakie w 1846 roku zdefiniował belgijski statystyk A. Quetelet.
Jakie to standardy?
Spis musi być, po pierwsze: powszechny, a więc objąć wszystkie osoby, które temu badaniu podlegają. Po drugie, jednoczesny, a zatem przeprowadzony w ściśle określonym czasie, ponieważ zjawiska ludnościowe mają tendencję do zmian. Trzecia cecha to bezpośredniość. Prowadzimy badania wprost u respondenta przez osoby upoważnione. I czwarta cecha - imienność, bo możemy przypisać wyniki tego spisu do konkretnej osoby. W spisie w 2011 roku tylko imienność została zachowana.

Spis trwał 3 miesiące, od kwietnia do czerwca. Za długo?
Stanowczo za długo. Spis powinien być przeprowadzony w momencie, w którym poziom migracji jest relatywnie najmniejszy, w końcu grudnia, w latach kończących się na zero. Warunki te zapewniają krajową i międzynarodową porównywalność danych.

Jeśli w spisie stawiamy pytania o tzw. dane twarde, jak płeć, wiek, zamieszkanie, to możemy posłużyć się grupą reprezentacyjną. Jeśli pytamy o tożsamość, świadomość (dane miękkie), to żadne uogólnienia nie dają prawdziwego obrazu społeczeństwa. Nie wiemy, co myślą, odczuwają pozostali.

Rachmistrzowie dotarli do grupy wylosowanych osób, stanowiących 20 proc. respondentów. Jak w ten sposób uzyskane dane będą połączone z samospisem przez internet, z danymi pozyskiwanymi przez telefon (call center)?
Było jeszcze czwarte źródło informacji - system PESEL. Żeby móc porównywać dane, to metodologia badań musi się cechować jednoznacznością. Doprawdy nie wiem, jak te dane zostaną sprowadzone do jednej płaszczyzny.

Wiemy, gdzie mieszkają osoby deklarujące śląskość?
My, jako geografowie społeczni, a także takie organizacje jak RAŚ, oczekujemy, że ten wynik da się przełożyć na przestrzeń, że wykreślimy mapę, która nam zilustruje, w których gminach będzie taki, nie inny odsetek tzw. narodowości śląskiej. Jeżeli badanie bezpośrednie dotyczyło jedynie 20 proc., to w sensie statystycznym próba jest zbyt mała, żeby móc wnioskować, jak jest naprawdę. Każdy statystyk, obok badań na losowej grupie, musi przeprowadzić weryfikację uzyskanych informacji określonymi testami. Na temat tej weryfikacji nic się nie mówi.
Respondenci mogli kłamać?
Nie wiemy, czym się kierowali deklarując przynależność do śląskości. Może zrobili komuś na złość? Nie wiemy, jak rachmistrzowie zadawali pytanie o tę narodowość. Może się spieszyli?

Spis przeprowadzono z polecenia Unii Europejskiej. W krajach UE jest inaczej?
Społeczeństwa zachodnie są bardziej karne i odpowiedzialne. W Szwecji tradycje jednakowych spisów przetrwały od XVII w. i tam można wyniki wiarygodnie ze sobą porównywać, bo Szwedzi robią to rzetelnie.

809 tys. osób w woj. śląskim i opolskim złożyło deklarację śląskiej identyfikacji narodowo-etnicznej, z tego 362 tys. uważa się za Ślązaków i nic więcej, a 415 tys. śląskość łączy z polskością. Jeśli nawet nie sposób zinterpretować te liczby, bo nie znamy metodologii, trudno tę wiedzę lekceważyć.
Proszę pamiętać, że w woj. śląskim i opolskim żyje 5,5 mln osób. Jeśli już będziemy się upierać przy narodowości śląskiej, to dla jakiego obszaru?

Górnego Śląska, tak myślę.
Mamy 12 tys. Ślązaków po stronie czeskiej. Będziemy anektować część Republiki Czeskiej? Idąc dalej, Śląsk w granicach historyczno-geograficznych aż po Łużyce? Na Dolnym Śląsku nie ma Ślązaków, jest ludność napływowa.

Twierdzi pan profesor, że nie ma narodowości śląskiej?
Zgodnie z definicją stosowaną w naukach społecznych i geograficznych, pod pojęciem narodowości należy rozumieć historycznie wykształconą wspólnotę ludzi, która wyróżnia się świadomością narodową, to jest poczuciem przynależności jej form do danego narodu. Cechy przynależne do narodu to, po pierwsze - terytorium, a po drugie - ciągłość dziejów. Kiedy się zaczyna narodowość śląska w kategorii ciągłości dziejów? Niech mi to pani udowodni.

Spis powszechny, czy spisek powszechny CZYTAJ OPINIE NAUKOWCÓW TUTAJ

RUNGE: WYNIKI SPISU POWSZECHNEGO SĄ NIEWIARYGODNE
PROF. RUNGE: MAMY DO CZYNIENIA Z GRUPĄ ETNICZNA, A NIE NARODOWOŚCIĄ
SMOLORZ KONTRA RUNGE: OSTATNI DZWON SPISOWEJ TRWOGI
SPIS POWSZECHNY CZY SPISEK? PYTA POSEŁ MAREK PLURA
SPIS POWSZECHNY NA ŚLĄSKU JEST JAK PLEBISCYT
RAŚ: SPIS POWSZECHNY NARUSZA PRAWA CZŁOWIEKA. TO SKANDAL!
SPIS POWSZECHNY CZY RACZEJ WYBIÓRCZY?

Od średniowiecza i pierwszych Piastów.
Wtedy zamieszkała ten region w dużej mierze ludność polska, ale było jej niewiele. Co się dzieje, gdy kończy się monarchia habsburska i dochodzi do wojen śląskich w XVIII w.? Śląsk przejmują Prusy, a wraz z odkryciem węgla rozpoczyna się masowa imigracja z różnych części Europy. Imigranci wtapiają się w tutejszą społeczność.

Wielu mieszkańców historycznego Śląska do dziś mówi: "my som stond, czy stela". Podkreślają w ten sposób swoje trwanie na tej ziemi.
Jeśli spojrzymy na ten problem przez pryzmat matematyki, to mamy do czynienia ze zbiorem rozmytym. Nie ma wyraźnie określonych granic, ludność napływowa dominuje. Moi przodkowie wywodzą się prawdopodobnie z Przedgórza Sudeckiego. Jestem z urodzenia Ślązakiem, ale nie mam dowodu na to, że jest to ciągłość historyczna.
Są śląskie enklawy - Lipiny czy Dąbrówka Wielka.
To są przykłady zbioru rozmytego. Kaszubi są skoncentrowani terytorialnie w przestrzeni społecznej Pomorza i przez to są bardziej wyraziści. Ślązacy się rozmyli w wyniku procesów urbanistycznych. Sięgnijmy po trzecią cechę narodu - tradycja polityczna.

Próby formowania regionalizmu za czasów Korfantego?
Były także próby po wojnie, ale jak przyszła wielka inwestycja, typu Huta Katowice, i napływ ludności z kraju, próby się skończyły. W Tychach w każdym bloku są przybysze z różnych stron Polski.

O narodzie świadczy jego kultura.
Wspólna kultura, to jest czwarta cecha narodu, a nie sama kultura.

Spis powszechny, czy spisek powszechny CZYTAJ OPINIE NAUKOWCÓW TUTAJ

RUNGE: WYNIKI SPISU POWSZECHNEGO SĄ NIEWIARYGODNE
PROF. RUNGE: MAMY DO CZYNIENIA Z GRUPĄ ETNICZNA, A NIE NARODOWOŚCIĄ
SMOLORZ KONTRA RUNGE: OSTATNI DZWON SPISOWEJ TRWOGI
SPIS POWSZECHNY CZY SPISEK? PYTA POSEŁ MAREK PLURA
SPIS POWSZECHNY NA ŚLĄSKU JEST JAK PLEBISCYT
RAŚ: SPIS POWSZECHNY NARUSZA PRAWA CZŁOWIEKA. TO SKANDAL!
SPIS POWSZECHNY CZY RACZEJ WYBIÓRCZY?

Gwary śląskie nie są językiem - mówią językoznawcy.
Gwara śląska nie jest tworem oryginalnym, a więc piąta cecha narodu nie jest spełniona. Zostaje cecha szósta - religia, która na Śląsku nie jest jednolita (katolicy, ewangelicy) i cecha siódma - wspólnota gospodarcza. Żaden z tych siedmiu elementów nie jest spełniony, by mówić o narodowości śląskiej.

Prof. Jerzy Runge jest kierownikiem Zakładu Geografii Społecznej Uniwersytetu Śląskiego.
"Mam zastrzeżenia do dyrekcji Głównego Urzędu Statystycznego, że przed spisem nie przeprowadziła konsultacji w środowiskach naukowych, zwłaszcza tych regionów, gdzie mamy do czynienia z grupami etnicznymi" - mówi profesor w naszej gazecie.

* CZYTAJ KONIECZNIE:

*TAKIEJ BIJATYKI NIE BYŁO W KATOWICACH OD LAT! ANTYFASZYŚCI KONTRA POLICJA - ZOBACZ ZDJĘCIA i FILMY
*EGZAMIN GIMNAZJALNY 2012 - SPRAWDŹ JAK CI POSZŁO, ZOBACZ ARKUSZE i ODPOWIEDZI. PRZECZYTAJ O PRZECIEKACH

Codziennie rano najświeższe informacje z woj. śląskiego prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera


* BUDYNEK JAK TITANIC? JEDNA Z NAJWIĘKSZYCH ZABRZAŃSKICH TAJEMNIC ODKRYTA [ZDJĘCIA + FILM]
* OSTATNI CASTING MISS ZAGŁĘBIA 2012 [ZOBACZ ZDJĘCIA!]

Wideo

Komentarze 136

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

ś
śląski gorol

nierzetelność ankieterów była jawnie anty śląska, takie były zalecenia odgórne, co potwierdzają ciągle anty śląskie wypowiedzi polityków, od prezydenta poczynając !

s
socjolog społeczny

DLACZEGO MIMO NAZWY SPIS POWSZECHNY, PRZEPROWADZONO TYLKO CZĄSTKOWY SPIS, OMIJAJĄC CELOWO MIEJSCOWOŚCI Z DUŻYM NASYCENIEM LUDNOŚCI NARODOWOŚCI ŚLĄSKIEJ ? I TY MA PROFESOR RACJĘ, ŻE SPIS NIE JEST PEŁNY I CZĄSTKOWY, TYLKO WYNIKI TEGO SPISU NIE SĄ ZAWYŻONE, TYLKO DZIĘKI NACISKOM TAKICH "PROFESORÓW" ZOSTAŁY OGRANICZONE, BO WYNIK BYŁBY O 100 % WYŻSZY OD PODANEGO PRZEZ URZĄD STATYSTYCZNY. W TYCH OPINIACH "PROFESORÓW" UJAWNIA SIĘ KOMPLEKS TUMANÓW WOBEC ŚLĄZAKÓW, W KOŃCU TO POWIEDZENIE "LUX EX SILESIA" (światło ze Śląska), Z NICZEGO SIĘ NIE WZIĘŁO. DLATEGO ŚLĄZAKU, BĄDŹ DUMNY ZE SWEJ TOŻSAMOŚCI !

u
utoplec

Wystarczy spojrzeć na ten fizys, żeby się zorientować o patologicznej wręcz zoologicznej nienawiści tego osobnika do Śląska I Ślązaków ! Dodatkowo potwierdzają to wypowiedzi i publikacje tego "profesora" ?
To typowy relikt peerelowskiej szkoły postrzegania rzeczywistości ! Zasługuje na wypędzenie z tej naszej śląskiej ziemi !

E
Erwin

usuń lepiej tego czerwonego pryszcza z ry*a.

s
szterlic

Tow. profesor -dalej lepiej milczeć

J
Józik

Mosz racja to oszkliwy pajac i na dodatek taki jakiś niydorobiony.
Jak taki może być profesorem,ale jak widać w Polsce
wszystko jest mozliwe.

L
Lutek

Wreszcie ktoś prawdę powiedział!

P
Pablo

"Podobny spis w Republice Czeskiej wykazał, że tam do śląskości przyznało się 12 tys. osób. Uwzględniając wielkości obu krajów liczba 809 tys. wydaje się zawyżona, ale jak bardzo, tego bez dodatkowych badań nie ustalimy"

Niech sobie profesor prześledzi wyniki spisów powszechnych w Czechach przez ostatnie n.p. 100 lat, to bez dodatkowych badań zaobserwuje pewne stałe tendencje, w które płynnie wpisują się wyniki ostatniego spisu ludności zamieszkującej obszar Republiki Czeskiej. Podobna sytuacja ma ostatnio miejsce w Polsce, z tym, że jest odwrotnie proporcjonalna do tej w Czechach. Więc po co porównywać wielkości obu krajów ? Równie dobrze można porównywać n. p. wzrost ankieterów w obydwu wspomnianych krajach.

t
tusty zajc

dupeqgupeq, a niy prof.

N
Niewodiwarek

"Podobny spis w Republice Czeskiej wykazał, że tam do śląskości ..." a w Chinach napewno jest miej jak w Czechah.

G
Gość

Chcę innej Polski, prawdziwie europejskiej Polski gdzie cwaniak za niepłacenie podatków czy wykorzystywanie pracowników pójdzie siedzieć, żeby inni się bali. Gdzie urzędy i sądy będą sprawniejsze, gdzie będzie dość pracy i godnej płacy. To właśnie rozumiem pod pojęciem europejskiej Polski. Europejska Polska dla mnie oznacza taką która twardo i skutecznie broni własnego interesu narodowego, własnych miejsc pracy i kieszeni własnych obywateli. Dokładnie wzorem Niemiec, Francji czy Wielkiej Brytanii. Ta dzisiejsza taka nie jest, podobnie jak ta proponowana przez rozłamowca Gorzałkę. Polska rozbita na regiony oznacza absolutną słabość całości jak i jej poszczególnych części. Weźmy ograniczenia UE w emisji dwutlenku węgla powyżej 20 % Polska zawetowała to skutecznie ale gdyby była mniejsza lub słabsza weto by ominięto tak jak do skutku kazano głosować np. Irlandii nad Traktatem UE. W praktyce na GŚ oznaczałoby to zamknięcie kopalni, zmniejszenie wydobycia i kilkaset tysięcy dodatkowych bezrobotnych. Ci którzy wciskają kity że podział podniesie konkurencję i poziom życia KŁAMIĄ. Katalonia a wraz z nią cała Hiszpania na autonomii straciła bardzo wiele ( m.in. pierwsze miejsce w rozwoju na korzyść Madrytu, wielkie bezrobocie ) i zadłużyła się sama prawie na 200 miliardów euro. Nadszedł czas silnych, mali, słabi i podzieleni będą dymani jeszcze bardziej niż dziś.
Dlatego chcę żebyś Szlunsok wrócić do kraju znaleźć pracę i godnie żyć. Ty i miliony innych. Ale szansą na wasz powrót jest władza formacji która na pierwszym miejscu postawi interes Polski i Polaków a nie mistycznej UE. Jestem zwolennikiem UE ale unia ma powrócić do roli strefy wolnego handlu i swobodnego przepływu osób i usług a nie dodatkowej biurokracji krępującej rozwój jednych krajów ( ot choćby właśnie w węglu )na korzyść innych. Zmianę polityki i wasz powrót zapewnić może tylko Polska narodowa i chrześcijańska. Cała reszta doprowadzi nie do anschlussu do EFu jak się wydaje szlyzjerom ale do dociśnięcia śruby i jeszcze większego wykorzystywania i całej Polski i jej poszczególnych województw.

K
Kutte

... oczywiście są różne środowiska naukowe; ale dla mojego środowiska naukowego wyniki tego spisu są wyraźnie niedoszacowane w aspekcie Narodowości Śląskiej i chętnie możemy podyskutować o popełnianych błędach; może najlepiej już w poniedziałek przy okrągłym stole - proszę dobrze wsłuchać się i poczytać co trzeba; tyle narazie ...

K
Kutte

... oczywiście są różne środowiska naukowe; ale dla mojego środowiska naukowego wyniki tego spisu są wyraźnie niedoszacowane w aspekcie Narodowości Śląskiej i chętnie możemy podyskutować o popełnianych błędach; może najlepiej już w poniedziałek przy okrągłym stole - proszę dobrze wsłuchać się i poczytać co trzeba; tyle narazie ...

P
P

jesli chodzi o Slask i jego stolice Katowice TVP podala ze sa najwieksze zarobki w Polsce Slask i Katowice wracaja do gospodarczej Europy nadchodza dobre lata

P
P

jesli chodzi o Katowice to TVP podala sa najwyzsze zarobki w Polsce dla Slaska i jego stolicy Katowic nadchodza bogate czasy

Dodaj ogłoszenie